جغرافیا و برنامه ریزی شهری
فیروز جعفری؛ آیلار حسین زاده
چکیده
فضای سبز شهری، از شاخصهای مهم در حوزههای مربوط به برنامهریزی شهری، حفاظت محیط زیست و سیاستهای توسعه شهری پایدار به حساب میآید. آگاهی از مکان، میزان و توزیع فضای سبز شهری یک ضرورت محسوب میشود.فضای سبز موجود به منظور توسعه اراضی مسکونی در حال کاهش است. امروزه با پیشرفتهای صورت گرفته تولید تصاویر ماهوارهای با قدرت تفکیک طیفی ...
بیشتر
فضای سبز شهری، از شاخصهای مهم در حوزههای مربوط به برنامهریزی شهری، حفاظت محیط زیست و سیاستهای توسعه شهری پایدار به حساب میآید. آگاهی از مکان، میزان و توزیع فضای سبز شهری یک ضرورت محسوب میشود.فضای سبز موجود به منظور توسعه اراضی مسکونی در حال کاهش است. امروزه با پیشرفتهای صورت گرفته تولید تصاویر ماهوارهای با قدرت تفکیک طیفی و مکانی بالا و تکنیکهای سنجش از دور، ARCGIS و پردازش تصویر امکان جمع آوری داده و تصمیمگیری سریع و دقیق در مطالعات محیطی ایجاد کرده است. هدف اصلی این پژوهش آشکارسازی پوشش فضای سبز شهری با استفاده از پردازش شیءگرا میباشد. جهت انجام این پژوهش از تصاویر ماهوارهای IRS، سنجنده (Liss) در سال 2017 و همچنین تصاویر سنتینل 2، باندهای 2، 3، 4، 8 (مرئی) با قدرت تفکیکی مکانی 10 متر استفاده گردید. پس از انجام تصحیحات لازم، تصاویر در محیط نرم افزاری ENVI5.1 و eCognition پردازش شده که این پردازشها شامل الگوریتمهای (,SI NDSI,NDVI, Brightness و...) برای شناسایی منطقه و از الگوریتمهای شیءپایه جهت ارزیابی استفاده شده است. نتایج حاصل از این پژوهش نشان داد که این روش با دقت کلی 93 درصد و ضریب کاپای 92 درصد از دقت خوبی جهت ارزیابی برخوردار بوده است و امکان آشکارسازی فضاهای سبز شهری با استفاده از روش پردازش شیءگرا وجود داشته و مشخص گردید با بهرهگیری از تصاویر ماهوارهای و الگوریتمهای شیءگرا امکان شناسایی، بررسی فضای سبز شهری وجود دارد و نتایج آن در راستایی شناسایی الگوریتمهای شیءپایه و استفاده از آن-ها در مطالعات تحقیقاتی آتی میتواند راهگشای کارآمدی باشد.
برنامه ریزی شهری
محمودرضا شرقی؛ رحیم حیدری چیانه؛ شهریور روستایی
چکیده
نواحی شهری به علت آن که جاذبههای تاریخی و فرهنگی بسیاری دارند غالبا مقاصد گردشگری مهمی محسوب میشوند. صنعت گردشگری به عنوان صنعتی نوپا، به ویژه در سال های اخیر تأثیرات عمیقی بر وضعیت اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی بیشتر کشورهای جهان داشته است. مطالعات در زمینه اثرات گردشگری در دهه ۱۹۶۰، به اثرات مثبت گردشگری و در دهه ۱۹۷۰ به اثرات منفی ...
بیشتر
نواحی شهری به علت آن که جاذبههای تاریخی و فرهنگی بسیاری دارند غالبا مقاصد گردشگری مهمی محسوب میشوند. صنعت گردشگری به عنوان صنعتی نوپا، به ویژه در سال های اخیر تأثیرات عمیقی بر وضعیت اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی بیشتر کشورهای جهان داشته است. مطالعات در زمینه اثرات گردشگری در دهه ۱۹۶۰، به اثرات مثبت گردشگری و در دهه ۱۹۷۰ به اثرات منفی آن پرداخته اند و در دهه ۱۹۸۰ به رویکردی متعادل تر و نظام مند تر روی آورده اند. گردشگری از بعد فرهنگی و اجتماعی، سبب تعامل فرهنگی با دنیای خارج، بین المللی شدن فرهنگ بومی، بهبود نظام های آموزشی و بهداشتی و خواهد شد اما با همه تأثیرات مفید خود در حیطه اجتماعی - فرهنگی، تأثیرات مخربی نیز داشته است. در این راستا این مقاله با هدف ارزیابی و شناخت اثرات توسعه گردشگری در کلان شهر تبریز به بررسی عوامل مذکور پرداخته است. روش تحقیق از نظر هدف کاربردی و از نظر روش توصیفی-تحلیلی است. مهمترین ابزار تحقیق پرسشنامه است که در میان ساکنین جامعه میزبان پخش و پرسشگری شده است. جهت تحلیل و ارزیابی نتایج نیز بر حسب نیاز از روش ها و مدل های آماری من جمله آزمون آلفای کرونباخ، کلومگروف-اسمیرنف و تی استیودنت استفاده شده است. نتایج تحقیق نشان می دهد جامعه میزبان شهر تبریز درک مثبتی از اثرات توسعه گردشگری در این شهر ندارد که این امر به صورت غیر مستقیم بر مشارکت اجتماعی شهروندان و احساس پذیرش گردشگر توسط آنان را تاثیر منفی می گذارد.
برنامه ریزی منطقه ای
محمد کاظمی؛ عالیه کاظمی
چکیده
هدف از این تحقیق، بررسی چگونگی ادراک در معماری تاریخی ایران و دلایل آن است. ردههای سنی مختلف با قرارگیری در بناهای تاریخی، ادراک متفاوت نسبت به بناهای معاصر را تجربه کردهاند. در این تحقیق، عوامل مؤثر بر کیفیت ادراک در معماری تاریخی با استفاده از روش تحقیق کیفی و بر اساس نظریه داده بنیاد، بررسی شدهاند. بر این اساس، از مرور ادبیات، ...
بیشتر
هدف از این تحقیق، بررسی چگونگی ادراک در معماری تاریخی ایران و دلایل آن است. ردههای سنی مختلف با قرارگیری در بناهای تاریخی، ادراک متفاوت نسبت به بناهای معاصر را تجربه کردهاند. در این تحقیق، عوامل مؤثر بر کیفیت ادراک در معماری تاریخی با استفاده از روش تحقیق کیفی و بر اساس نظریه داده بنیاد، بررسی شدهاند. بر این اساس، از مرور ادبیات، مصاحبهها و مشاهده مشارکتی برای جمعآوری دادهها و از کدگذاری عمومی، کدگذاری محوری، کدگذاری گزیدهای، یادداشتنویسی و رسم نمودار برای تحلیل آنها استفاده شده است. خانهها و مغازههای محله مصلی یزد به عنوان نمونه مطالعاتی، انتخاب شدهاند. همچنین، یافتههای تحقیق کیفی بر اساس تکمیل پرسشنامه توسط 42 معمار، اعتبارسنجی شدهاند. بر اساس یافتههای تحقیق، ادراک آرامش در این بناها، ادراک غالب است و اصول حاکم بر ساخت بر این ادراک، مؤثر هستند. یافتههای تحقیق نشان داد که تناسب، تقارن، تکرار، ریتم و حریم به ترتیب بیشترین تأثیر از عوامل کالبدی را دارند. همچنین رنگ، مصالح خشت و آجر، نور، بافت، لطافت، نرمی و صوت به ترتیب بیشترین تأثیر از عوامل روانشناختی محیط را دارند. بر این اساس، ارتباط بین ادراک آرامش و ادراک نظم موجود در بناها ناشی از این عوامل کالبدی و روانشناختی محیط، تأیید شدهاند.
جغرافیا و برنامه ریزی شهری
اسماعیل دویران
چکیده
فضاهای عمومی با تنوع کارکردی خود همواره تولیدکننده و مصرفکننده سرمایه اجتماعی میباشند. این پژوهش باهدف بررسی کارکرد مصرف فضاهای عمومی و میزان سرمایه اجتماعی در بستر مکان، زمان و فعالیت پرداخته است. روش تحقیق از نوع ترکیبی مبتنی بر روش کیفی تفسیری و کمی تبیینی میباشد. دادهها با روش مشاهده سازمانیافته، مصاحبههای موردی و همچنین ...
بیشتر
فضاهای عمومی با تنوع کارکردی خود همواره تولیدکننده و مصرفکننده سرمایه اجتماعی میباشند. این پژوهش باهدف بررسی کارکرد مصرف فضاهای عمومی و میزان سرمایه اجتماعی در بستر مکان، زمان و فعالیت پرداخته است. روش تحقیق از نوع ترکیبی مبتنی بر روش کیفی تفسیری و کمی تبیینی میباشد. دادهها با روش مشاهده سازمانیافته، مصاحبههای موردی و همچنین تکمیل پرسشنامه در فضاهای عمومی مرکز شهر زنجان به تعداد 470 نمونه انجام یافته است. متغیرهای پژوهش در برگیرنده اعتماد، انسجام، آگاهی و مشارکت اجتماعی میباشد. تجزیهوتحلیل داده به روش کیفی جداول تفسیری و روش کمی مبتنی بر تمرکز، پراکندگی، رادار تغییرات، مدل تعقیبی و تی ولچ بوده است. یافتهها نشان میدهد نوع کارکرد مصرفی فضاهای عمومی اثر تعیینکننده در میزان سرمایه اجتماعی دارد. طوری که فضاهای عمومی خطی حرکت محور با محدودیت مکانی ایستایش، گفتگو، سرمایه اجتماعی کمتری نسبت به فضاهای عمومی جمعگرا با سازمان فضایی مبتنی بر نشستن و گفتمان اجتماعی دارند. میان بازه زمانی مصرف فضا و کارکرد آن با میزان سرمایه اجتماعی در سطح معناداری قابلقبول ارتباط معنادار وجود دارد. طوری که مدل تعقیبی نشاندهنده تفاوت معنادار فضاهای عمومی مرکز شهر زنجان در میزان سرمایه اجتماعی دارد. پراکندگی سرمایه اجتماعی در رادار تغییرات به سمت پیرامون رادار (مطلوبیت) بوده که بر اساس مدل ولچ این نسبت باتوجهبه نوع و زمان مصرف فضا متفاوت از هم میباشد. نوع کارکرد فضا تعیینکننده نوع مصرف و بهتناسب نوع مصرف اثرگذار بر سرمایه اجتماعی میباشد. مصرفکنندگان فضاهای عمومی مرکز شهر بهتناسب زمانی، سرمایه اجتماعی متفاوتی را باتوجهبه عملکرد فضا دارند.
برنامه ریزی شهری
حسن محمودزاده؛ فیروز جعفری؛ غزال حقی
چکیده
منطقه صاحبالامر تبریز، به عنوان بخشی از بافت تاریخی شهر، با چالشهای متعددی از جمله ناکارآمدی بافت شهری، دسترسیهای نامناسب، ریزدانگی قطعات مسکونی، همجواری کاربریهای ناسازگار (به ویژه میدان ترهبار) و آسیبهای ناشی از آن مواجه است. این مسائل منجر به کاهش کیفیت زندگی ساکنین، رکود اقتصادی و افت جایگاه اجتماعی منطقه شده و ضرورت ...
بیشتر
منطقه صاحبالامر تبریز، به عنوان بخشی از بافت تاریخی شهر، با چالشهای متعددی از جمله ناکارآمدی بافت شهری، دسترسیهای نامناسب، ریزدانگی قطعات مسکونی، همجواری کاربریهای ناسازگار (به ویژه میدان ترهبار) و آسیبهای ناشی از آن مواجه است. این مسائل منجر به کاهش کیفیت زندگی ساکنین، رکود اقتصادی و افت جایگاه اجتماعی منطقه شده و ضرورت بازآفرینی آن را اجتنابناپذیر ساخته است. پژوهش حاضر با هدف ارائه طرحها و سیاستهای بازآفرینی بافت غربی بازار شتربان با رویکرد توسعه پایدار انجام شده است. این پژوهش از روش ترکیبی (کیفی-کمی) بهره برده است. در بخش کیفی، دادهها از طریق مطالعات کتابخانهای و بررسیهای میدانی گردآوری شده و با استفاده از تحلیل سوات، راهبردهای کلی بازآفرینی شناسایی شدهاند. یافتههای سوات نشان داد که راهبرد محافظهکارانه مناسبترین استراتژی برای محدوده مورد مطالعه است. در بخش کمی، برای اولویتبندی دقیقتر راهبردها، از مدل تحلیل شبکهای استفاده شده است. در این مدل، معیارها و زیرمعیارهای مؤثر در بازآفرینی پایدار منطقه شناسایی و روابط بین آنها تحلیل شده است .نتایج تحلیل مدل شبکه ای نشان داد که سه راهبرد اصلی در بازآفرینی این محدوده ویژهای دارند که شامل؛ بافت تاریخی و فرهنگی شهری به عنوان اولویت نخست، ارتقای کیفیت تجربه گردشگری و ایجاد حس خاطرهانگیزی به عنوان اولویت دوم و ساماندهی فضاهای شهری و بهبود زیبای است. این راهبردها با تمرکز بر حفظ و احیای میراث فرهنگی، بهبود تجربه بازدیدکنندگان و ارتقای کیفیت محیطی، به جذب گردشگران، بهبود کیفیت زندگی ساکنین، رونق اقتصادی و در نهایت، تحقق توسعه پایدار در محدوده صاحبالامر و بازار شتربان غربی کمک میکنند.
برنامه ریزی شهری
محمد حسین جهانگیر؛ ریحانه رشیدی
چکیده
مصرف انرژی در ساختمان ها همیشه از موضوعات مورد توجه مردم و تمامی نهادهای دنیا بوده است.ضرورت توجه به این موضوع به دلیل مصرف انرژی بالا و همچنین تلفات انرژی قابل توجه در آن ها می باشد.هدف از انجام این مطالعه،محاسبه انرژی مصرفی یک ساختمان آموزشی و به دست آوردن میزان تلفات انرژی آن ودرنهایت ارائه راهکار برای بهبود مصرف انرژی وکاهش آن ...
بیشتر
مصرف انرژی در ساختمان ها همیشه از موضوعات مورد توجه مردم و تمامی نهادهای دنیا بوده است.ضرورت توجه به این موضوع به دلیل مصرف انرژی بالا و همچنین تلفات انرژی قابل توجه در آن ها می باشد.هدف از انجام این مطالعه،محاسبه انرژی مصرفی یک ساختمان آموزشی و به دست آوردن میزان تلفات انرژی آن ودرنهایت ارائه راهکار برای بهبود مصرف انرژی وکاهش آن است.در راستای این هدف از ممیزی انرژی استفاده می شود.به این معنی که ساختمان موردنظر برای محاسبات ساختمان،دقیق معاینه شده و هزینه های آن برآورد شده و درآخر پیشنهادات کاهش مصرف انرژی با توجه به نقاطی که تلفات در آنها اتفاق می افتد ارائه می گردد.برای شبیه سازی ساختمان از نرم افزار دیزاین بیلدر و برای محاسبات ممیزی انرژی آن از روابط موجود در دستورالعمل تعیین مصرف انرژی و برچسب انرژی سازمان ملی استاندارد استفاده می شود.نتایج مطالعه نشان می دهد که بیشترین تلفات از در و پنجره و پل های حرارتی اتفاق می افتد و با تعریف سه سناریو و اجرای آنها در ساختمان بهبود مصرف انرژی وکاهش تلفات مشاهده می شود. در نهایت میتوان مشاهده کرد که میزان تلفات حدود 40 درصد کاهش داشته و دمای آسایش ساختمان به 20 درجه سانتیگراد تغییر می یابد.
برنامه ریزی شهری
فرهاد جلیلوند؛ علی آذر
چکیده
توسعه و گسترش شهرنشینی و به دنبال آن افزایش تقاضای سفر در سالهای اخیر، شهرها را با مشکلاتی نظیر ترافیک، کمبود پارکینگهای مناسب و کافی، مسائل زیست محیطی و غیره مواجه ساخته است. در عین حال، حمل و نقل عمومی، بویژه اتوبوسرانی در توسعه عملکردهای شهری از اهمیت خاصی برخوردار است. بنابراین پرداختن به ابعاد مختلف این سیستم، برای افزایش ...
بیشتر
توسعه و گسترش شهرنشینی و به دنبال آن افزایش تقاضای سفر در سالهای اخیر، شهرها را با مشکلاتی نظیر ترافیک، کمبود پارکینگهای مناسب و کافی، مسائل زیست محیطی و غیره مواجه ساخته است. در عین حال، حمل و نقل عمومی، بویژه اتوبوسرانی در توسعه عملکردهای شهری از اهمیت خاصی برخوردار است. بنابراین پرداختن به ابعاد مختلف این سیستم، برای افزایش راندمان آن، گامی در جهت حل مشکلات مذکور خواهد بود. ایستگاههای اتوبوسرانی یکی از اجزای مهم این سامانه به شمار می آیند و در صورتیکه در مکانهای مناسب استقرار یابند باعث افزایش کارایی و عملکرد این سامانه خواهد بود. لذا در این پژوهش سعی گردید تا پارامترهای تاثیرگذار در مکانیابی و توزیع ایستگاههای اتوبوس شهری شناسایی شده و بر اساس آن، توزیع فضائی ایستگاههای اتوبوس مورد تحلیل و ارزیابی قرار گیرد. جهت نیل به این هدف، با بهره گیری از توابع تحلیلی مختلف در محیط GIS و با استفاده از مدل AHP مکان استقرار ایستگاههای اتوبوس منطقه 4 تبریز براساس معیارهای انتخابی مورد تحلیل و ارزیابی قرار گرفت. نتایج حاصله نشان میدهد که ایستگاههای اتوبوس، محدوده منطقه 4 تبریز را بصورت کامل پوشش نمیدهند و فاصله استاندارد آنها نیز از همدیگر نیز رعایت نشده است. اما در حالت کلی نقشه نهایی حاصل از مدلAHP الگوی مطلوب توزیع مکانی ایستگاههای اتوبوس را نشان میدهد.
ناهیده رضائی؛ رحمت محمدزاده
چکیده
این مقاله درصدد بررسی کیفیت فضاهای باز و سبز در مجتمعهای مسکونی شهر جدید سهند تبریز است. باگذشت اعصار و تحول سبک زندگی بشری، همچنان طبیعیت و فضای سبز بهمثابه عنصری اساسی در زندگی افراد قلمداد میشود. حیات و سرزندگی شهر اساسا با فضاهای محیطی در ارتباط بوده و بههمین جهت، این عوامل در اغلب شهرها بهمثابه شاخص مهم در ارزیابیهای ...
بیشتر
این مقاله درصدد بررسی کیفیت فضاهای باز و سبز در مجتمعهای مسکونی شهر جدید سهند تبریز است. باگذشت اعصار و تحول سبک زندگی بشری، همچنان طبیعیت و فضای سبز بهمثابه عنصری اساسی در زندگی افراد قلمداد میشود. حیات و سرزندگی شهر اساسا با فضاهای محیطی در ارتباط بوده و بههمین جهت، این عوامل در اغلب شهرها بهمثابه شاخص مهم در ارزیابیهای زیستمحیطی محسوب میشود. با این وجود، در اغلب شهرها، به این مهم توجه نشده و غالبا مساکن بدون فضاهای باز و سبز لازم توسعه مییابند. مقاله حاضر به روش پیمایشی و از نوع توصیفی - مقطعی انجام گرفته است. 330 خانوار ساکن بهصورت نمونهگیری تصادفی ساده انتخاب گردیدند. ابزار گردآوری دادهها پرسشنامه بود. در تجزیه و تحلیل اطلاعات از آمار توصیفی و تحلیلی استفاده شد. کلیه تحلیلها با استفاده از نرمافزار SPSS 13.0 انجام پذیرفت. یافتههای بهدست آمده در رابطه با هدف کلی پژوهش بیانگر آن بود که بیشترین درصد (9/47) از واحدهای مورد پژوهش، کیفیت فضاهای باز و سبز در فضاهای مسکونی شهر جدید سهند را نیمه مطلوب و کمترین درصد (1/9)، نامطلوب ارزیابی نمودهاند. میانگین و انحراف معیار نمرات واحدهای مورد پژوهش در رابطه با وضعیت فضاهای باز و سبز واحدهای مورد پژوهش به ترتیب 055/88 و 133/21 میباشد. در شهر جدید سهند به منظور ایجاد جذبه و تقویت جمعیت پذیری آن، علاوه بر ارتقاء کیفی فضاهای باز و سبز عمومی، بایستی در راستای آسایش اقلیمی به جنبههای محیطی و خرده اقلیمی و نیز کیفیت طراحی فضاهای باز و سبز مجتمعهای مسکونی بیش از پیش توجه گردد.
برنامه ریزی شهری
یاسر قلی زاده؛ ایرج تیموری؛ رحیم حیدری چیانه
چکیده
با توجه به اهمیت گردشگری هوشمند، به عنوان یکی از اساسیترین منبع درآمد هدف این پژوهش تحلیل اسنادی مقالات معتبر داخلی در خصوص گردشگری هوشمند بوده است. پژوهش حاضر از نوع توصیفی- تحلیلی و روش آن فراتحلیل است. جامعه آماری این پژوهش شامل کلیه مقالات علمی- پژوهشی است که در نشریات علمی-پژوهشی مورد تأیید وزارت علوم تحقیقات و فناوری در داخل ...
بیشتر
با توجه به اهمیت گردشگری هوشمند، به عنوان یکی از اساسیترین منبع درآمد هدف این پژوهش تحلیل اسنادی مقالات معتبر داخلی در خصوص گردشگری هوشمند بوده است. پژوهش حاضر از نوع توصیفی- تحلیلی و روش آن فراتحلیل است. جامعه آماری این پژوهش شامل کلیه مقالات علمی- پژوهشی است که در نشریات علمی-پژوهشی مورد تأیید وزارت علوم تحقیقات و فناوری در داخل کشور به چاپ رسیده است که به خاطر کم بودن تعداد آنها (12 مورد) از روش تمام شماری استفاده شده است. نتایج حاصله از تحلیل نشان میدهد که از سال 1396 تا به حال (1400) تنها 12 مقاله علمی پژوهشی در داخل کشور وجود دارد که این امر بیانگر کم توجهی به پژوهش در خصوص گردشگری هوشمند در کشور ایران است. همچنین نتایج حاصله نشان دهنده آن است که از نظر پراکنش جغرافیایی، شهر اصفهان در جایگاه نخست قراردارد و رشته مدیریت بخصوص مدیریت بازگانی بیشترین نقش را در زمینه گردشگری هوشمند در ایران داشته است. همچنین تمام مقالات حوزه گردشگری هوشمند در ایران به صورت چندبعدی یا همان کلنگری بوده است و چیرگی روش ترکیبی به روش پوزیتیویسم یا اثباتگرایی کاملا مشهود است. از دیگر یافتههای پژوهش این است که روش گردآوری اکثر مقالات چاپ شده، اسنادی و ترکیبی (پرسشنامه و مصاحبه) بوده است. همچنین تجزیه و تحلیل دادهها در اکثر مقالات با استفاده از آزمون تیتک نمونهای، مدل معادلات ساختاری و مدل فراترکیب بوده است و در خصوص نرمافزارهای پرکاربرد در حوزه مقالات داخلی گردشگری هوشمند به نرمافزار SPSS به همراه Smart PLS میتوان اشاره نمود.
برنامه ریزی شهری
هوشنگ مرادی؛ سعید ملکی
چکیده
تغییرات اقلیمی یک تهدید جدی برای توسعه پایدار شهری است و بسیاری از شهرها را در معرض خطر قرار میدهد. مناطق شهری دارای ویژگیهای منحصربهفردی هستند که ساکنان و داراییهای آنها را بهویژه در برابر تغییرات آب و هوایی آسیبپذیر میکند. این پژوهش پیامدهای تغییر اقلیم را برای رفاه اجتماعی و توسعه اقتصادی در مناطق شهری، با تمرکز ویژه ...
بیشتر
تغییرات اقلیمی یک تهدید جدی برای توسعه پایدار شهری است و بسیاری از شهرها را در معرض خطر قرار میدهد. مناطق شهری دارای ویژگیهای منحصربهفردی هستند که ساکنان و داراییهای آنها را بهویژه در برابر تغییرات آب و هوایی آسیبپذیر میکند. این پژوهش پیامدهای تغییر اقلیم را برای رفاه اجتماعی و توسعه اقتصادی در مناطق شهری، با تمرکز ویژه بر درک تأثیرات تغییرات آب و هوایی بر آسیبپذیرترین جمعیتها، در نظر میگیرد.پژوهش حاضر از لحاظ هدف کاربردی- نظری و از حیث ماهیت و روش توصیفی- تحلیلی و اکتشافی میباشد. گردآوری دادهها و اطلاعات، بهوسیله مطالعات منابع کتابخانهای - اسنادی، برداشتهای میدانی و مراجعه به سازمانها در شهر اهواز صورت گرفت. جهت تجزیهوتحلیل دادهها از مدلهای کمّی، نرمافزاری، تحلیل آماری و تحلیل ساختاری استفاده شده است. در بخش نخست پژوهش، به منظور تحلیل روند تغییرات اقلیمی در کلانشهر اهواز پارامترهای مهم (دما، بارش و ...) ایستگاه سینوپتیک اهواز، طی بازه زمانی (1400 – 1340) مورد بررسی قرار گرفت و روند زمانی تغییرات پارامترهای اقلیمی مذکور با استفاده از آزمون ناپارامتری من- کندال در سری زمانی ماهانه، فصلی و سالانه طی دوره آماری مورد مطالعه محاسبه گردید. نتایج نشان داد که طی روند 60 ساله تغییرات اقلیمی بر شهر اهواز در وجه افزایش دما و کاهش بارش، خود را نشان داده است و پیامدهایی را برای کلانشهر اهواز در پی داشته است. سپس با استفاده از مدل پویایی سیستم به بررسی روابط علّی و معلولی متغیرها پرداخته شد.
طراحی شهری
آزاده مهاجرمیلانی؛ هما عصارزاده
چکیده
پدیده شهرنشینی، تحولات گستردهای را در سطح شهرها رقم زد که غالباً همبستگی کافی با نیازهای اجتماعی ندارد. از این رو در چند دهه اخیر، برنامهریزی پیرامون بهبود تعاملات اجتماعی در فضاهای شهری بعنوان نقطه عطفی در تحولات شهرسازی شناخته شدهاست. این پژوهش شناسایی زیرساختهای شهری پاسخگو به نیازهای عابر پیاده را بعنوان یکی از اساسیترین ...
بیشتر
پدیده شهرنشینی، تحولات گستردهای را در سطح شهرها رقم زد که غالباً همبستگی کافی با نیازهای اجتماعی ندارد. از این رو در چند دهه اخیر، برنامهریزی پیرامون بهبود تعاملات اجتماعی در فضاهای شهری بعنوان نقطه عطفی در تحولات شهرسازی شناخته شدهاست. این پژوهش شناسایی زیرساختهای شهری پاسخگو به نیازهای عابر پیاده را بعنوان یکی از اساسیترین شیوههای برقراری ارتباطات اجتماعی ضروری دانست و در پاسخ به این پرسش که طراحی محیط چه تأثیری بر حرکت عابر پیاده در فضای شهری میگذارد، رویکردی ترکیبی از تحلیل نحوفضا و برداشت میدانی در نمونه موردی میدان تجریش تا میدان قدس انجامداد. این روش، تفسیر جامعی از تأثیر کالبد بر ادراک و رفتار حرکتی شهروندان ارائه میکند و منجر به شناسایی تغییرات کالبدی مناسب جهت بهبود قابل توجه تعاملات اجتماعی می-شود. نتایج تحلیلها نشان داد که حرکت عابر پیاده بهگونهای همسو با عناصر شاخص شهری جریان مییابد. همچنین، پیوستگی پیادهروها و ایجاد مناطق ایمن عبور عابر پیاده مؤلفههای کلیدی در درجه بعدی شناختهشدند. این پژوهش، ترکیب پوشش گیاهی با مسیرهای حرکتی را در افزایش جذابیت و تمایل برای راهرفتن مؤثر یافت و تأکید دارد که یکپارچهسازی مؤلفههای طبیعی و مصنوع در طراحی محیط شهری، نه تنها بهبود جریان حرکت پیاده و کیفیت فضاهای شهری را در پی دارد، بلکه بطور مستقیم بر افزایش تعاملات اجتماعی و پویایی فضاهای شهری مؤثر است. یافتههای این پژوهش میتواند به برنامهریزان و طراحان شهری کمک کند تا با درک بهتر از ارتباط بین طراحی محیط و رفتار اجتماعی، محیطهای شهری پویاتر و کارآمدتری را طراحی کنند.
برنامه ریزی شهری
میترا عظیمی؛ مائده هدایتی فرد
چکیده
نقشپذیری و کارکرد چندگانۀ برج میلاد در سطح ملی و منطقهای از جمله نقش مخابراتی، گردشگری و تجاری آن موجب شده است تا این برج از ظرفیت درآمدزایی برای شهر تهران برخوردار باشد. با این حال، بررسیها نشان میدهند که این برج نتوانستــه است بخش عمــــدهای از ظرفیت-های بالقوه درآمدزایی خود را بالفعل کرده و در توسعۀ پایدار شهر تهران و کارآمدی ...
بیشتر
نقشپذیری و کارکرد چندگانۀ برج میلاد در سطح ملی و منطقهای از جمله نقش مخابراتی، گردشگری و تجاری آن موجب شده است تا این برج از ظرفیت درآمدزایی برای شهر تهران برخوردار باشد. با این حال، بررسیها نشان میدهند که این برج نتوانستــه است بخش عمــــدهای از ظرفیت-های بالقوه درآمدزایی خود را بالفعل کرده و در توسعۀ پایدار شهر تهران و کارآمدی نظام مدیریت شهری پایتخت، بطور بایستۀ ایفای نقش نماید. این امر با روند فزایندۀ هزینههای نگهداری، زیرساخت و ادارۀ آن، میتواند استهلاک برج، اتلاف منابع مالی و انسانی و در نهایت تحمیل هــزینههای مضاعف به شهر را رقم زند. از این رو پرداختن به مسئله تأمین مالی قابل اتکا و مستمر برای برج میلاد از اهمیت بالایی برخوردار است. با این توضیح، تحقیق پیش رو به دنبال بررسی ساختار تأمین مالی در برج میلاد تهران و ارایه راهکارهای درآمدزایی مطلوب برای آن است. روش انجام تحقیق بدین ترتیب است که ابتدا با استفاده از مطالعه اسنادی، کارکردهای اقتصادی، محلهای درآمدزایی برج میلاد که در اسناد فرادست پیش بینی شده و همچنین صورتهای مالی برج مورد بررسی قرار گرفتهاند. در ادامه، مصاحبه نیمه ساختمند با هفت نفر از مدیران مالی برج میلاد و کارشناسان حوزه تأمین مالی بنگاه انجام شده و با بهـــــرهگیری از روش تحلیل تماتیک، تحلیل محتوای کیفی و کدگذاری از مصاحبهها صورت گرفت تا چرایی ناکارآمدی برج میلاد در تأمین منابع درآمدی پایدار شناسایی شود. در نهایت راهبردهای محرک برای توانمندسازی مالی برج میلاد ارایه شده است.
برنامه ریزی شهری
محمدرضا انصاری؛ ناصر برک پور
چکیده
در عصر کنونی افزایش نابرابریها و محرومیتهای شهری به یکی از مهمترین مسائل در میان مشکلات و چالشهای نوظهور شهری تبدیل شده است و شکاف بین ثروتمندان و فقرا در بسیاری از کشورها در 30 سال گذشته به بالاترین سطح خود رسیده است. از سوی دیگر برنامههای توسعه به عنوان یکی از مهمترین ابزار مدیریت و برنامهریزی شهرها میتوانند ...
بیشتر
در عصر کنونی افزایش نابرابریها و محرومیتهای شهری به یکی از مهمترین مسائل در میان مشکلات و چالشهای نوظهور شهری تبدیل شده است و شکاف بین ثروتمندان و فقرا در بسیاری از کشورها در 30 سال گذشته به بالاترین سطح خود رسیده است. از سوی دیگر برنامههای توسعه به عنوان یکی از مهمترین ابزار مدیریت و برنامهریزی شهرها میتوانند با بهرهگیری از جامعترین و کارآمدترین رویکردها نظیر پایداری اجتماعی در جهت مقابله با این مشکلات و چالشها تهیه و تدوین شوند. شهر زنجان در سالهای گذشته شاهد افزایش انواع نابرابریها و محرومیتهای شهری بوده است. از اینرو هدف اصلی این تحقیق بررسی و ارزیابی میزان توجه برنامههای توسعه شهری و منطقهای زنجان به پایداری اجتماعی شهری است. در این تحقیق با بهرهگیری از روش ارزیابی کیفیت برنامهها از طریق تکنیک تحلیل محتوا و با استفاده از 14 بُعد و 47 متغیر پایداری اجتماعی به ارزیابی برنامههای توسعه شهری و منطقهای زنجان پرداخته شده است. نتایج حاصل از یافتههای تحقیق نشان میدهد، این برنامهها در دهههای گذشته نتوانستند بصورت مطلوب و دقیق راهکارها و سیاستهای پایداری اجتماعی را در محتوای خود منعکس کنند. همچنین در ارزیابی این برنامهها مشخص گردید موضوع پایداری اجتماعی در برنامههای شهری بیشتر از برنامههای منطقهای منعکس گردیده است. علاوه بر اینها در بررسی میزان توجه به ابعاد پایداری اجتماعی و اولویتبندی آنها در این تحقیق مشخص شد که ابعاد و موضوعات اساسی و نوین پایداری اجتماعی از جمله سرزندگی، انسجام اجتماعی، سرمایه اجتماعی، حکمروایی و مشارکت کمتر از موارد دیگر در مجموع برنامهها منعکس گردیده است.
محمدرضا رضایی؛ مسلم قاسمی؛ میترا رستم زاده
چکیده
برنامه ریزیِ گونه های کاربری اراضی در شهرها به عنوان زیر مجموعة مهمی از کاربری اراضی شهری با توجه به ارائه خدمات به شهروندان و جمعیت حوزه نفوذ، مستلزمِ توجه ویژه ای است. این مقاله در نظر دارد به تحلیل فضایی کاربری اراضی بافت تاریخی شهر یزد بپردازد. با توجه به این هدف، مقاله حاضر بر رویکردی کاربردی و ماهیتی پیمایشی مبتنی است. از اینرو ...
بیشتر
برنامه ریزیِ گونه های کاربری اراضی در شهرها به عنوان زیر مجموعة مهمی از کاربری اراضی شهری با توجه به ارائه خدمات به شهروندان و جمعیت حوزه نفوذ، مستلزمِ توجه ویژه ای است. این مقاله در نظر دارد به تحلیل فضایی کاربری اراضی بافت تاریخی شهر یزد بپردازد. با توجه به این هدف، مقاله حاضر بر رویکردی کاربردی و ماهیتی پیمایشی مبتنی است. از اینرو روش تحقیق حاضر از نوع تحلیلی مبنی بر تحلیل و پراکنش فضایی کاربری اراضی بافت تاریخی شهر یزد میباشد. ابزار جمع آوری اطلاعات از نوع کتابخانهای – اسنادی و میدانی در قالب بیان اطلاعات کامل از بافت تاریخی و جمع آوری دیتاها و اطلاعات مربوط به انواع کاربریهای اراضی بافت تاریخی میباشد. از اینرو با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی GIS و نرم افزار تحلیل فضایی Geoda به تحلیل و بررسی فضایی کاربری اراضی محدوده مورد بررسی اقدام شده است تا بتوان به هدف اساسی تحقیق مبنی بر نحوه تحلیل و پراکنش فضایی کاربری اراضی در بافت تاریخی دست پیدا کرد. یافتههای به دست آمده نشان از پراکنش مناسب کاربری اراضی در بافت تاریخی شهر یزد دارد. به طوریکه از لحاظ کاربری مسکونی و تجاری به ترتیب، محله زرتشتیها و گودال مصلی به ترتیب با 205.4 و 124.2 متر مربع بیشترین سرانه مسکونی و محله گودال مصلی با 60376 متر مربع کاربری تجاری و سرانه 25.9 مترمربع برای هر نفر دارای بیشترین سرانه در مقایسه با دیگر محلات را در برگرفته اند. همچنین کمیت کاربری آموزشی بافت تاریخی نشان از این دارد که محله فهادان با سرانه 1.97 مترمربع کمترین و محله گودال مصلی با 19.1 مترمربع سرانه آموزشی بیشترین مقدار را دارا میباشد. یافتههای به دست آمده در ادامه نشانگر این امر میباشد که در بافت تاریخی شهر یزد تعداد 7 مرکز بهداشتی در سطحی کمتر از 75 درصد از نظر مساحت قرار گرفتهاند و تعداد 2 مرکز بهداشتی- درمانی در شمال و بیمارستان در جنوب بافت، بیشترین مساحت را در بین کاربریهای درمانی در بافت تاریخی به خود اختصاص داده اند؛ لذا محله شش بادگیر با سرانه 3.39 مترمربع بیشترین سرانه این نوع کاربری را به خود اختصاص داده است. در سطح بافت تاریخی تعداد 12 مرکز فرهنگی 75 درصد مساحت بافت را در برگرفته و از نظر کاربریهای فضای سبز نیز در سطح بافت تاریخی تعداد 2 پارک و فضای سبز عمومی در شمال و جنوب بافت بیشترین میزان مساحت و وسعت را در مقایسه با دیگر اراضی سبز بافت به خود اختصاص دادهاند و بیشترین سرانه متعلق به محله گودال مصلی با 8.47 متر مربع برای هر نفر میباشد. از اینرو میتوان نتیجه گرفت که کاربری اراضی بافت تاریخی شهر یزد در وضعیت مناسبی قرار گرفتهاند و میتوانند پاسخگوی نیازهای ساکنین بافت و مراجعین به محدوده باشند.
طراحی شهری
اصغر مولایی؛ سارا راشکی
چکیده
زبان در حوزه شهرسازی می تواند دارای واژگان دستور زبان و قواعد و مفاهیمی مربوط به مولفه های مختلف باشد که این قواعد و دستور زبان حاوی تجارب و الگوها و روش هایی در خلق فضا و توده و آفرینش مکان های عمومی و خصوصی و به طور کلی بافت شهری است که با استفاده از فرهنگ، اقلیم و فناوری های ساخت و ساز در طول زمان ایجاد شده است. این پژوهش با هدف استخراج ...
بیشتر
زبان در حوزه شهرسازی می تواند دارای واژگان دستور زبان و قواعد و مفاهیمی مربوط به مولفه های مختلف باشد که این قواعد و دستور زبان حاوی تجارب و الگوها و روش هایی در خلق فضا و توده و آفرینش مکان های عمومی و خصوصی و به طور کلی بافت شهری است که با استفاده از فرهنگ، اقلیم و فناوری های ساخت و ساز در طول زمان ایجاد شده است. این پژوهش با هدف استخراج دستور زبان طراحی شهری در بافتهای با ارزش با تاکید بر بافت تاریخی سیستان انجام شدهاست که مهمترین پرسش در این راستا این میباشد که مولفههای شکلگیری قواعد دستور زبان طراحی شهری سیستان کدامند؟ شیوه انجام این پژوهش ترکیبی از شیوه های توصیفی،تحلیلی و موردی می باشد. نتایج مطالعات مبانی نظری نشانگر آن است که مولفههای موثر بر فرم و فضای کالبدی شهر شامل مولفههای جغرافیایی، اقلیمی، فرهنگی، اجتماعی، کالبدی و منظر شهری است. دستور زبان طراحی شهری منطقه سیستان متاثر از جنبه ها و متغیرهای فرهنگی و جغرافیایی هویت بخشی است که در فرم بافت تجلی یافته است. که آن را در منظر بیرونی بافت در قالب گنبدها، دریچه های مشبک، خارخانه ها و نماها می توان ملاحظه نمود. اغلب این فرم ها و اجزا و عناصر فضای کالبدی علاوه بر جنبه های اقلیمی و کارکردی دارای وجه فرهنگی هستند که سبک زندگی منحصر بفرد سیستانی متاثر از مولفه های مذکور را خلق می نماید.از دیگر الگوهای زبان طراحی شهری این منطقه چاه نیمه ها که به عنوان فضاهای عمومی و همگانی هستند
برنامه ریزی شهری
میرنجف موسوی؛ نیما بایرامزاده
چکیده
هدف اصلی این پژوهش ارزیابی سطح تحقق شاخصهای شکوفایی شهری در شهر خوی از منظر ساکنین میباشد. پژوهش حاضر از منظر هدف کاربردی و از منظر روش توصیفی-تحلیلی است. در این پژوهش گردآوری اطلاعات بهصورت کتابخانهای و میدانی انجامگرفته است. جامعهی آماری این پژوهش ساکنین شهر خوی میباشد. حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران، 383 محاسبه شده ...
بیشتر
هدف اصلی این پژوهش ارزیابی سطح تحقق شاخصهای شکوفایی شهری در شهر خوی از منظر ساکنین میباشد. پژوهش حاضر از منظر هدف کاربردی و از منظر روش توصیفی-تحلیلی است. در این پژوهش گردآوری اطلاعات بهصورت کتابخانهای و میدانی انجامگرفته است. جامعهی آماری این پژوهش ساکنین شهر خوی میباشد. حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران، 383 محاسبه شده است که به صورت تصادفی ساده در محدوده شهر خوی توزیع گردیده است. روایی پرسشنامهها توسط اساتید رشته جغرافیا و شهرسازی مورد تأیید واقع شده است. پایایی پرسشنامهها توسط آزمون آلفای کرونباخ و با مقدار کلی 862/0 مورد تایید قرار گرفته است. جهت تجزیهوتحلیل دادههای گردآوری شده از نرمافزارهای GIS، SPSS و مدل محقق ساخت استفاده شده است این مدل با خوشهبندی ابعاد شکوفایی شهری به ارزیابی وضعیت موجود میپردازد. در نهایت در جهت ارزیابی ارتباطات درونی ابعاد شکوفایی شهری از مدل تصمیمگیری چند شاخصه دیمتل استفاده شده است. نتایج این پژوهش نشانگر این است که مطابق نتایج مدل تحقق شاخصهای شکوفایی شهری، شهر خوی با مقدار 7/67 در خوشه متوسط قرار گرفته است که نشانگر این است که مطابق نظر ساکنین این شهر، اقدامات صورت گرفته در این شهر در حوزههای بهرهوری، توسعه زیرساخت، کیفیت زندگی، برابری و مشارکت اجتماعی، پایداری محیطزیست و حکمروایی شهری سبب تحقق شاخصهای شکوفایی شهری در این شهر نشدهاست. مطابق نتایج مدل دیمتل بعد توسعه زیرساخت با مقدار (D) 332/8 تأثیرگذارترین و بعد کیفیت زندگی با مقدار (R) 526/8 و مقدار (D+R) 520/16 به عنوان تأثیرپذیرترین بعد، بیشترین ارتباط را با سایر ابعاد دارد.
جغرافیا و برنامه ریزی شهری
رحیم حیدری چیانه؛ فریدون بابائی اقدم؛ حسین پناه القلندیس
چکیده
هدف تحقیق حاضر بررسی توسعه و برنامهریزی گردشگری شهری کلانشهر تبریز، با تاکید بر شخصیت مقصد و برندسازی بود .پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و عملی و از نظر ماهیت و روش توصیفی-پیمایشی است. جامعه آماری پژوهش گردشگران ورودی به کلانشهر تبریز بوده و حجم نمونه آماری پژوهش 200 نفر به صورت تصادفی انتخاب شده است. یافتهها نشانگر آن بود که از ...
بیشتر
هدف تحقیق حاضر بررسی توسعه و برنامهریزی گردشگری شهری کلانشهر تبریز، با تاکید بر شخصیت مقصد و برندسازی بود .پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و عملی و از نظر ماهیت و روش توصیفی-پیمایشی است. جامعه آماری پژوهش گردشگران ورودی به کلانشهر تبریز بوده و حجم نمونه آماری پژوهش 200 نفر به صورت تصادفی انتخاب شده است. یافتهها نشانگر آن بود که از دیدگاه افراد مورد مطالعه چالشهای موقعیت جغرافیایی دور تبریز (فقدان موقعیت مرکزی) و عدم مجاورت با سایر شهرها و استانهای مرکزی ایران با میانگین 65/3، فصلی بودن مسافرت به تبریز با میانگین 4 و چالشهای ارتباط با جامعه میزبان با میانگین 25/3 ازجمله چالشهای اساسی و مهم توسعه گردشگری و شکل نگرفتن شخصیت مقصد مطرح تبریز میباشند. براساس یافتههای بدست آمده نتایج به دست آمده، نشان داد که شهر تبریز برای گردشگری دارای مزایایی از قبیل شهر تمیز، جذابیت معماری و تاریخچه شهر تبریز، امنیت بالا، فرهنگ و ادبیات غنی، تنوع گردشگری، است و علی رغم وجود این قابلیت و ظرفیتهای بالقوه، شهر تبریز از دیدگاه گردشگران دارای نقاط ضعفی در راستای تبدیل شدن به مقصد گردشگری میباشد
برنامه ریزی شهری
سونیا کرمی
چکیده
جمعیت پایه و اساس هرگونه برنامهریزی میباشد. در واقع مهمترین متغیری که در برنامهریزی توسعه به عنوان مبنای محاسبات در نظر گرفته میشود، جمعیت و تحولات آن میباشد. بدین ترتیب هدف تحقیق حاضر پیشبینی جمعیت و خانوار، همینطور پیشبینی مسکن و زمین موردنیاز این جمعیت در کشور ایران تا افق سال 1410 میباشد. روش تحقیق حاضر به لحاظ هدف ...
بیشتر
جمعیت پایه و اساس هرگونه برنامهریزی میباشد. در واقع مهمترین متغیری که در برنامهریزی توسعه به عنوان مبنای محاسبات در نظر گرفته میشود، جمعیت و تحولات آن میباشد. بدین ترتیب هدف تحقیق حاضر پیشبینی جمعیت و خانوار، همینطور پیشبینی مسکن و زمین موردنیاز این جمعیت در کشور ایران تا افق سال 1410 میباشد. روش تحقیق حاضر به لحاظ هدف کاربردی و به لحاظ ماهیت و روش تحقیق، توصیفی- تحلیلی است. جهت جمعآوری داده از سرشماریهای ادوار مختلف، اطلاعات مراکز بهداشت و سایر مراکز مرتبط و همینطور تکنیک پویش محیطی استفاده شده است. از تکنیک پویش محیطی برای پیشبینی عوامل موثر بر جمعیت و مسکن و از نرمافزار Spectrum جهت پیشبینی جمعیت استفاده شده است. سپس با درنظرگرفتن عوامل موثر بر نیاز به مسکن اقدام به پیشبینی مسکن موردنیاز شده و نهایتا از روش گروه نما در جهت پیشبینی زمین مورد نیاز استفاده شده است. نتایج تحقیق نشان میدهد که با سه فرض افزایش، ثبات و کاهش باروری در افق سال 1410 به ترتیب شاهد افزایش جمعیت کشور ایران به تعداد 93.6، 91.5 و 89.4 میلیون نفر، کاهش جمعیت خردسالان 14-0 و افزایش سالمندان بالای 65 سال خواهیم بود. لذا با توجه به جمعیت پیشبینی شده به ترتیب شاهد افزایش خانوارها به تعداد 33.8، 33.1 و 32.3 میلیون نفر خواهیم بود که در راستای تأمین نیاز تمام خانوارها به مسکن مناسب و استاندارد به ترتیب به 21.6، 21 و 20.5 میلیون مسکن نیاز خواهیم داشت که برای تأمین این تعداد مسکن حدود 99 تا 105 هزار هکتار زمین نیاز خواهد بود.
برنامه ریزی شهری
حسین اسمعیلی سنگری؛ راحله پروین
چکیده
بی شک اماکن باستانی منبع غنی میراث و مکانی ایده آل برای به کارگیری رویکرد گردشگری خلاق هستند. چشم انداز نوآورانه این مهم در کریدور میراث ناملموس، به واسطه ادامه حیات در آثار مادی، مشتمل بر نمود میراث مادی و فرهنگی، تواٌم می باشد. بدین منظور پژوهش حاضر با مفروض گره جامعه معاصر با فرهنگ کهن، به شناسایی اماکن مولد این نوع گردشگری در مجموعه ...
بیشتر
بی شک اماکن باستانی منبع غنی میراث و مکانی ایده آل برای به کارگیری رویکرد گردشگری خلاق هستند. چشم انداز نوآورانه این مهم در کریدور میراث ناملموس، به واسطه ادامه حیات در آثار مادی، مشتمل بر نمود میراث مادی و فرهنگی، تواٌم می باشد. بدین منظور پژوهش حاضر با مفروض گره جامعه معاصر با فرهنگ کهن، به شناسایی اماکن مولد این نوع گردشگری در مجموعه میراث جهانی بازار تاریخی تبریز می پردازد. روش پژوهش از نوع آمیخته کمی-کیفی و اکتشافی با بهره گیری از فرآیند تحلیل سلسله مراتبی AHP در مطالعات کتابخانه ای، اسناد و مدارک تاریخی، مشاهدات میدانی و مصاحبه عمیق با 30 نفر از متخصصین، کارشناسان، اساتید مورد تعمق قرار گرفت. ماحصل تفحصات، به اثر بخشی ادراکات ذهنی و عینی اشاره می نماید. از این رو با بهره مندی از نرم افزارExpert Choice2000 مطابق مقایسات زوجی، وزن دهی صورت پذیرفت و میزان ناسازگاری سنجیده شده به سبب کمتر بودن از مقدار 0.1 مورد پذیرش واقع گردید. سپس هر زیر مجموعه از حیث مکان یابی در نرم افزارArcGIS 10.8 با بهره گیری از توابع Spatial Analyst، لایه های وزن دار با فضاهای مستعد گردشگری خلاق ادغام گردید و در چهار معیار؛ کاملا مناسب، مناسب، نامناسب و کاملا نامناسب معرفی شد. نتایج حاکی از آن است که فضاهای رده کاملاً نامناسب، علیرغم میراث مادی و فرهنگی غنی و جای گیری در زمره اماکن جاذب برای گردشگران مورد بی مهری قرار گرفته است. بنابراین از حیث آفرینش پتانسیل گردشگری خلاق نیازمند مداخلات با توجه به ویژگی های فرهنگی جامعه می باشد.
برنامه ریزی شهری
رضا بشارتی؛ ایرج تیموری؛ حسن محمودزاده
چکیده
تابآوری شهری بهعنوان تواناییهای یک شهر و زیرسیستمهای آن برای مقابله با انواع مخاطرات، سازگاری با شرایط بحرانی و خودبازیابی و بهبود سریع میباشد. بهمنظور تحقق شهر تابآور، بررسی اثرگذاری و اثرپذیری مؤلفههای مختلف و همچنین آیندهی ناشی از اثرات این مؤلفهها ضرورتی اجتنابناپذیر است. در این راستا، هدف از تحقیق حاضر تحلیل ...
بیشتر
تابآوری شهری بهعنوان تواناییهای یک شهر و زیرسیستمهای آن برای مقابله با انواع مخاطرات، سازگاری با شرایط بحرانی و خودبازیابی و بهبود سریع میباشد. بهمنظور تحقق شهر تابآور، بررسی اثرگذاری و اثرپذیری مؤلفههای مختلف و همچنین آیندهی ناشی از اثرات این مؤلفهها ضرورتی اجتنابناپذیر است. در این راستا، هدف از تحقیق حاضر تحلیل اثرات (اثرگذاری/اثرپذیری) مؤلفههای تبیینکنندهی تابآوری و آیندهپژوهی آن در بافت قدیم کلانشهر تبریز میباشد. بنابراین، روش تحقیق از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت آیندهنگاری با تأکید بر رویکرد تحلیلی و اکتشافی است. همچنین روش تحلیل دادهها بر مبنای بهرهگیری از روش دلفی هدفمند (15 نفر از نخبگان و مدیران حوزهی مدیریت بحران) و کاربست تکنیک تحلیل اثرات متقاطع در نرمافزار میکمک بوده است. یافتههای تحقیق با تحلیل 5 مؤلفهی اصلی (اقتصادی، اجتماعی، فردی، مدیریتی-نهادی و کالبدی-زیستمحیطی) و 24 مؤلفهی فرعی حاکی از آن است که بیشترین اثرگذاری در بین مؤلفههای مورد بررسی بر سایر مؤلفهها در راستای توسعهی تابآوری بافت قدیم تبریز مربوط به مؤلفههای تأکید بر رویکرد حکمروایی و مشارکتی، وجود تعامل و همکاری بین نهادی و بسترسازی فرهنگی در بین نهادها و اقشار اجتماعی و بیشترین اثرپذیری نیز مربوط به مؤلفههای مثبتاندیشی نسبت به مسائل و احساس مسئولیت اجتماعی در مواجهه با بحران میباشد. نتایج نیز نشان میدهد که با توجه به وضعیت موجود تابآوری بافت قدیم و کمبود مؤلفههای کلیدی و استراتژیک تأثیرگذار در راستای توسعهی سیستم، آیندهی بافت قدیم تبریز از منظر تابآوری ناپایدار خواهد بود.
برنامه ریزی شهری
لیلا رحیمی؛ سمانه زالی
چکیده
مهمترین مرحله در برنامهریزی فضای سبز، تعیین الگوی فضای سبز مناسب برای شهر میباشد. با توجه به اهم این موضوع، پژوهش حاضر با هدف بررسی عوامل موثر در برنامهریزی فضای سبز شهری؛ همچنین شناخت شاخصهای کمی و کیفی فضای سبز شهری منطقه یک شهر خوی شکل گرفت. روش تحقیق حاضر از نوع کاربردی، رویکرد حاکم بر آن توصیفی-تحلیلی میباشد. جامعه آماری؛ ...
بیشتر
مهمترین مرحله در برنامهریزی فضای سبز، تعیین الگوی فضای سبز مناسب برای شهر میباشد. با توجه به اهم این موضوع، پژوهش حاضر با هدف بررسی عوامل موثر در برنامهریزی فضای سبز شهری؛ همچنین شناخت شاخصهای کمی و کیفی فضای سبز شهری منطقه یک شهر خوی شکل گرفت. روش تحقیق حاضر از نوع کاربردی، رویکرد حاکم بر آن توصیفی-تحلیلی میباشد. جامعه آماری؛ استفادهکنندگان از پارکها و فضاهای سبز منطقه میباشند که با محاسبه نمونه آماری، 200 پرسشنامه طی سال 1400 در میان مراجعه-کنندگان به پارکها و فضاهای سبز توزیع گردید. تحلیل یافتههای حاصل از پرسشنامهها با استفاده از نرمافزار SPSS صورت گرفت؛ همچنین برای تحلیل یافتههای پژوهش از نقشه-های GIS و فرآیند تحلیل سلسله مراتبی(AHP) استفاده گردید؛ برای اعمال فرایند تحلیل سلسلهمراتبی از نرمافزارExpert Choice بهره گرفته شد.نتایج حاصل از پژوهش نشان میدهد که از بین مولفههای مورد بررسی، مولفه کالبدی با معیار دسترسی بیشترین تاثیر را در برنامهریزی فضای سبز شهری منطقه یک داراست. یافتههای پژوهش بیانگر آن است که تعداد پارکها و فضاهای سبز منطقه؛ هم از نظر کمی و هم سرانه دچار کمبود میباشند. توزیع فضاهای سبز به خصوص پارکها به طور ناعادلانه-ای صورت گرفته است از اینرو؛ ناحیه 7 در اولویت برنامهریزی فضای سبز شهری قرار گرفت.
برنامه ریزی شهری
مسعود حق لسان؛ فرهاد کشتگر
چکیده
رشد انفجاری شهرها بهخصوص بعد از انقلاب صنعتی، آنها را با مشکلات متعددی روبهرو کرد؛ از جمله این مشکلات کاهش فضاهای سبز و باز شهری میباشد که موجب کاهش کیفیت زندگی شهری شده است. تبریز بعنوان یکی از شهرهای منطقه سرد و کوهستانی کشور، با گسترش فیزیکی شهر، مشکلات متعددی از جمله نداشتن برنامه جامع فضای سبز، کمبود آب، از بین رفتن باغات ...
بیشتر
رشد انفجاری شهرها بهخصوص بعد از انقلاب صنعتی، آنها را با مشکلات متعددی روبهرو کرد؛ از جمله این مشکلات کاهش فضاهای سبز و باز شهری میباشد که موجب کاهش کیفیت زندگی شهری شده است. تبریز بعنوان یکی از شهرهای منطقه سرد و کوهستانی کشور، با گسترش فیزیکی شهر، مشکلات متعددی از جمله نداشتن برنامه جامع فضای سبز، کمبود آب، از بین رفتن باغات و اراضی کشاورزی و کاهش فضای سبز گریبان گیر شده و نیازمند برنامهریزی دقیق برای اراضی کشاورزی شهریاش است. هدف از نگارش این مقاله، بررسی وضعیت فضای سبز شهری (محدوده پارک بزرگ تبریز) و برنامهریزی و مدیریت این فضاها و ارائه راهکارهای کاربردی است. پژوهش از نوع کاربردی، به روش ترکیبی (کمی و کیفی) و بهصورت توصیفی و تحلیلی و پیمایشی انجام میگیرد. اخذ اطلاعات لازم از طریق مطالعات اسنادی، کتابخانهای، پرسشنامه و مصاحبه با جامعه آماری مردم منطقه، متخصصین، مدیران شهری و با آزمون آماری ناپارامتری و حجم نمونهگیری با فرمول کوکران و تجزیهوتحلیل با استفاده از نرمافزار SPSS صورت میگیرد. نتایج حاصل از پژوهش از طریق بررسی متغیرهای کالبدی، اجتماعی، اقتصادی و زیستمحیطی نشان میدهد که مدیران و برنامهریزان شهری باید در جهت رفع مسائل و مشکلات عوامل موجود در پارک بزرگ همچون؛ دسترسی، امنیت اجتماعی و محیطی، برگزاری جشنوارهها، نمایشگاهها، گلخانههای تخصصی، و...، ساماندهی فروشگاههای عرضه محصولات و خصوصا تلاش برای حفاظت از باغهای محدوده با ارائه شیوههای نوین مدیریتی و برنامهریزی در قالب پارک کشاورزی با توجه به اقلیم شهر و با توجه به راهکارهای اساسی و اجرایی ارائهشده، کوشا باشند.
علی رستمی؛ شهریور روستایی؛ رحیم حیدری چیانه
چکیده
فرودگاه جزء جدائی ناپذیر زیرساختهای یک شهر محسوب میشود که به افزایش توان تجاری آن کمک میکند . خطوط هوایی هسته اصلی صنعت حمل و نقل و یکی از ارکان اصلی صنعت گردشگری میباشد، ارائه خدمات مناسب به گردشگران یکی از الزامات محیط رقابتی کنونی است. ازاینرو پژوهش حاضر درصدد ارزیابی میزان رضایت گردشـگران از فرودگاه مهرآباد به عنوان یکی ...
بیشتر
فرودگاه جزء جدائی ناپذیر زیرساختهای یک شهر محسوب میشود که به افزایش توان تجاری آن کمک میکند . خطوط هوایی هسته اصلی صنعت حمل و نقل و یکی از ارکان اصلی صنعت گردشگری میباشد، ارائه خدمات مناسب به گردشگران یکی از الزامات محیط رقابتی کنونی است. ازاینرو پژوهش حاضر درصدد ارزیابی میزان رضایت گردشـگران از فرودگاه مهرآباد به عنوان یکی از مهمترین زیرساخت های حمل و نقل هوایی و البته گردشگری کشور، با استفاده از مـدل HOLSAT اسـت، بـرای ایـن منظـور از روش توصیفی- تحلیلی و پیمایشی بهرهگرفته است. جامعه آماری پژوهش گردشگرانی هسـتند که به قصد انجام انواع گردشگری به استان تهران سفرکردهاند، می باشد. حجم نمونه 100 نفر از گردشگران هستند که بهصورت تصادفی ساده انتخاب شدهاند. بـرای جمـعآوری اطلاعات از ابـزار پرسشـنامه و بـرای تجزیهوتحلیل دادهها از نرم-افزار SPSS و Excel استفاده شده اسـت. نتـایج حاصـل از ارزیابی رضایت گردشگران در مدل HOLSAT گویـای سـطوح متفـاوت رضـایت گردشـگران از ابعـاد خدمات و کیفیت گردشگری فرودگاه مهرآباد است. بگونهای که تنها متغیرهای تهویه هوا و هزینه ترافیکی در حالت سناریوی برد (Win) قرار گرفتند و مابقی متغیرها در حالت باخت یا بینابین می باشند. بهطورکلی میتوان نتیجه گرفت انتظار گردشگران تا حدودی بالاتر از تجربه آنها درخصوص وضعیت گردشـگری فرودگاه مهرآباد بوده و این یعنی عدم رضایت.
برنامه ریزی شهری
محمد مهدی عزیزی؛ فرشاد نوریان؛ جواد مهدیان پور
چکیده
همزمان با توسعه شهرنشینی بخشهایی از شهرها به تدریج نادیده گرفته شده و دچار فرسودگی میشوند. تشدید فرسودگی بافتهای شهری به همراه تغییرات و تحولات در نظریهها، رویکردها و طرحهای نوسازی و بهسازی چالشهای متعددی را برای مدیران و برنامهریزان شهری ایجاد کرده است. در این راستا، بازآفرینی شهری بهعنوان یک رویکرد جامع برای اصلاح ...
بیشتر
همزمان با توسعه شهرنشینی بخشهایی از شهرها به تدریج نادیده گرفته شده و دچار فرسودگی میشوند. تشدید فرسودگی بافتهای شهری به همراه تغییرات و تحولات در نظریهها، رویکردها و طرحهای نوسازی و بهسازی چالشهای متعددی را برای مدیران و برنامهریزان شهری ایجاد کرده است. در این راستا، بازآفرینی شهری بهعنوان یک رویکرد جامع برای اصلاح و بهبود نواقص رویکردهای گذشته مورد توجه قرار گرفته است. با این حال، اجرای سیاستهای بهسازی و نوسازی در عمل با چالشهایی مواجه است که عمدتاً ناشی از پیچیدگی موضوع، تعارضات زمینهای و فاصله میان نظریه و عمل میباشد. هدف این پژوهش بررسی عوامل مؤثر بر تحققپذیری سیاستهای نوسازی و بهسازی در محله ولیعصر تهران است. برای دستیابی به این هدف ابتدا به بازخوانی ادبیات نظری مربوط به بهسازی و نوسازی شهری، پراگماتیسم و تحققپذیری پرداخته و پس از تدوین چارچوب نظری با بهرهگیری از روشهای تحلیلی و تطبیقی، معیارها و شاخصهای مربوطه استخراج گردید. اطلاعات زمینهمحور از طریق مصاحبه با ذینفعان اصلی جمعآوری، کدگذاری و با استفاده از تحلیل شبکه ارزیابی گردید. نتایج پژوهش نشان میدهد که در محله ولیعصر تهران موانع اصلی تحقق پذیری شامل کیفیت پایین ساخت، تعارضات میان ذینفعان، ضعف در مدیریت و نظارت ، عدم انعطافپذیری و نیازمحوری ، طولانی شدن زمان ساخت، مشکلات تأمین مالی و اسکان موقت ساکنان و عدم کارایی دفاتر توسعه محلی میباشد. در نهایت مدل پیشنهادی عملگرا مبتنی بر چهار معیار اصلی شامل کیفیت برنامه نوسازی و بهسازی، کیفیت مدیریت، ارزیابی و نظارت،کیفیت عملکرد پیمانکاران و کیفیت مشارکت ارائه شد.
برنامه ریزی شهری
علیرضا خطیبی؛ علی شمس الدینی؛ محمدعلی خلیجی
چکیده
حریم منطقه شهری تهران محل زندگی قریب به 16 ملیون نفر است. این حریم تا به حال محلی بوده برای دستاندازی زمینخواران و هجوم فقرا و حتی برخی سازمانهای رسمی در قالب تعاونیها که زمینههای تفرق فضاییمدیریتی را در آن رقم زدهاند. چنین حریمی نیاز به یک مدیریت کارآمد دارد تا مانعی برای از بین رفتن همین مقدار فضاهای ارزشمند باقیماندهاش ...
بیشتر
حریم منطقه شهری تهران محل زندگی قریب به 16 ملیون نفر است. این حریم تا به حال محلی بوده برای دستاندازی زمینخواران و هجوم فقرا و حتی برخی سازمانهای رسمی در قالب تعاونیها که زمینههای تفرق فضاییمدیریتی را در آن رقم زدهاند. چنین حریمی نیاز به یک مدیریت کارآمد دارد تا مانعی برای از بین رفتن همین مقدار فضاهای ارزشمند باقیماندهاش ایجاد شود. هدف اصلی این پژوهش استفاده از نرمافزار متاسوات به عنوان تکنیکی راهبردی جهت صیانت و توسعه پایدار حریم شهرداری منطقه 15 شهر تهران است. اطلاعات موردنیاز در حکمِ دادههای این پژوهش از مطالعه و بررسی مقالهها، کتابها و پایاننامههای مرتبطِ موجود و همچنین دیتاهای ادارهها و سازمانهای مرتبط (مانند اداره کل حریم شهرداری تهران و مرکز آمار ایران) جمعآوری شده است. این پژوهش از لحاظ هدفگذاری، کاربردی و به لحاظ روششناسی، توصیفی تحلیلی میباشد. برای انتخاب پنل کارشناسان از نمونهگیری گلوله برفی استفاده گردید که درنهایت منجر به انتخاب 12 نفر شد. یافتههای این پژوهش نشان میدهد تخریب محیط زیست، ساخت و سازهای غیرمجاز، زمینخواری، مهاجرت و سکونتگاههای غیررسمی و مدیریت متفرق بزرگترین چالشها و عوامل تهدیدکننده صیانت و توسعه پایدار حریم شهرداری منطقه 15 است. متاسوات بر این باور است که منابع و قابلیتهایی در جغرافیای موردمطالعه پژوهش وجود دارد که در حکم راهکارهایی برای غلبه بر چالشهای صیانت و توسعه پایدار جغرافیای موردمطالعه هستند؛ مهمترین آنها «مدیریت یکپارچه حریم» است و سپس نوبت به «توجه مسئولین و اتحاذ وحدت رویه بین کلیه دستگاههای دخیل در حریم»، «حضور و سرمایهگذاری بخش خصوصی» و «کمربند سبز» میرسد.
