نوع مقاله : مقاله علمی و پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری، واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران

2 دانشیار، گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه یزد، یزد، ایران

3 استادیار گروه شهرسازی، واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران

4 استاد گروه جغرافیا، واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران

5 استادیار گروه مدیریت بازرگانی، واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران

چکیده

با توجه به اهمیت موضوع هوشمندسازی شهرها در کشور ما نیز در این پژوهش به بررسی و بیان شاخص‌های کالبدی-فضایی شهر هوشمند برای شهر تربت حیدریه با استفاده از روش دلفی پرداختیم. شاخص‌های اصلی مشخص شده شهر هوشمند با زیر شاخص‌های: ایجاد پل ارتباطی قوی میان نهادهای دولت، توسعه فرایندهای جامع، بهبود دسترسی به خدمات به کمک فنآوری، بانکداری الکترونیک(پرداخت قبوض، نقل و انتقال وجوه پولی)، استفاده از فن آوری اطلاعات در کاهش روند مبتنی بر کاغذ، شاخص انرژی هوشمند با زیرشاخص‌های: کاهش استفاده از انرژی به کمک نوآوری‌های فناوری، تشویق به کاهش مصرف و تشویق به افزایش بازیافت، شاخص ساخت‌وساز هوشمند با زیر شاخص‌های: بین‌المللی‌سازی شهر و استراتژی ارتقا شهر در سطح بین‌المللی، توسعه پروژه‌های راهبردی در راستای موقعیت‌های بین‌المللی شهر، کمک به حفظ جمعیت روستایی، شاخص جابجایی هوشمند باز یر شاخص‌های: کاهش گره‌های ترافیکی به وسیله آسان‌سازی گراف‌های شهری، ایجاد فرهنگ‌هایی مانند استفاده از وسایل نقلیه جدید، سیستم حمل و نقل هوشمند، شاخص زیرساخت هوشمند با زیرشاخص‌های ایجاد آب راه و فاضلاب، ایجاد فضای سبز، استفاده از سیستم‌های برنامه‌ریزی منابع، شاخص تکنولوژی هوشمند با زیر شاخص‌های: استفاده از اینترنت، نفوذ استفاده از اینترنت همراه، دسترسی به اینترنت همگانی، نقاط دسترسی بهWi-Fi شهری، مراکز دسترسی به اینترنت عمومی، نفوذ استفاده از فنآوری اطلاعات و ارتباطات و شاخص مراقبت‌های بهداشتی هوشمند با زیرشاخص‌های توسعه برنامه‌های دیجیتالی برای گروه‌های در معرض خطر، کنترل خانه از راه دور یا سیستم هشدار یا سیستم هشدار برای بیماران، کارت سلامت الکترونیکی بودند.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Explanation of physical and spatial indicators of a smart city (case study: Torbat Heydarieh city)

نویسندگان [English]

  • Mahsa Ramezanpour Karizaki 1
  • Mohammadhossien Saraie 2
  • Ahmad Esteghlal 3
  • seyed Ali almodaresi 4
  • seyed Hassan Hataminasab 5

1 PHD Student of Geography and Urban planning, Yazd Branch, Islamic Azad University, Yazd, Iran

2 Associate Professor,Department of Geography and Urban Planning, Yazd University, Yazd, Iran

3 Assistant Professor, Department of Urban planning, Yazd Branch, Islamic Azad University, Yazd, Iran

4 Professor, Department of Geography, Yazd Branch, Islamic Azad University, Yazd, Iran

5 Assistant Professor,Department of Business Management, Yazd Branch, Islamic Azad University, Yazd, Iran

چکیده [English]

Considering the importance of smart cities in our country, in this research, we investigated and expressed the physical-spatial indicators of the smart city for the city of Torbat Heydarieh using the Delphi method. The main indicators of the smart city are identified with the following indicators: creating a strong communication bridge between government institutions, developing comprehensive processes, improving access to services with the help of technology, electronic banking (paying bills, transferring funds), using information technology in reducing Paper-based trend, smart energy index with sub-indices: reduction of energy use with the help of technological innovations, encouragement to reduce consumption and encouragement to increase recycling, smart construction index with sub-indices: internationalization of the city and city promotion strategy at the international level, development of strategic projects In line with the international positions of the city, helping to maintain the rural population, the smart movement index of indicators: reducing traffic nodes by simplifying urban graphs, creating cultures such as the use of new vehicles, intelligent transportation system, smart infrastructure index with sub-indices Creation of water and sewage, creation of green spaces, use of resource planning systems, smart technology index with the following indicators: Internet use, penetration of mobile Internet use, public Internet access, urban Wi-Fi access points, The centers of public Internet access, the penetration of the use of information and communication technology and the smart health care index with the sub-indicators of the development of digital programs for groups at risk, remote home control or warning system or warning system for patients, were electronic health card.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Smart city
  • spatial physical indicators
  • Delphi
  • Torbat Heydarieh
بشارتی، رضا؛ تیموری، ایرج و محمودزاده، حسن(1401)، تحلیل بر اثرات متقاطع مولفه های تبیین کننده تاب آوری و آینده پژوهی آن در بافت قدیم شهرها(مطالعه موردی: کلان شهر تبریز)، نشریه برنامه ریزی شهری و توسعه منطقه ای، سال 1، شماره 2، صص 34-19.
پور احمد، احمد؛ زیاری، کرامت اله؛ حاتمی‌نژاد، حسین؛ پارسا پشاه‌آبادی، شهرام(1397)، شهرهوشمند: تبیین ضرورت‌ها و الزامات شهر تهران برای هوشمندی، نگرشهای نو در جغرافیای انسانی، سال دهم، شماره دوم، صص8-2
پیرانی، فرزانه(1394). تدوین معیارها و شاخص‌های شهر هوشمند مورد مطالعه: منطقه 3 شهر اصفهان، پایان‌نامه‌ کارشناسی ارشد، دانشگاه هنر اصفهان، دانشکده هنر و معماری
پورشریفی, جواد و معصومه جعفری، (۱۳۹۵)، ارزیابی و تجهیز شهر هوشمند با رویکرد اقتصادی، همایش بین‌المللی اقتصاد شهری، تهران، انجمن علمی اقتصاد شهری ایران
 پورمحمدی،  محمد رضا و پایدار، مجید(1401)، سنجش میزان زیست پذیری شهری با تاکید بر رویکرد پیاده مداری(منطقه 2 کلانشهر تبریز )، نشریه برنامه ریزی شهری و توسعه منطقه ای، سال 1، شماره 2 ، صص 67-51.
حکیمی، هادی، حیدری چیانه، رحیم و بلالکه، سودابه(1401)، بررسی نقش امنیت تصرف ادراکی در کیفیت کالبدی مسکن در سکونت گاه های غیر رسمی شمال کلانشهر تبریز مطالعه موردی: محله یوسف آباد، نشریه برنامه ریزی شهری و توسعه منطقه ای، سال 1، شماره 1،صص 26-15.
صدوقی، فرحناز، نصیری، سمیه و لنگری زاده، مصطفی(1393). مجموعه حداقل داده دوره پری ناتال برای ایران: مطالعه دلفی، مدیریت اطلاعات سلامت، دوره یازدهم، شماره ششم.
عبدالله زاده، بهزاد(1395). تحلیل و ارزیابی چالش های پیش روی مردم در شهر هوشمند مطالعه موردی منطقه و شهرداری مشهد، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه فردوسی مشهد، دانشکده ادبیات و علوم انسانی
شفاعتی, آرزو, ولیزاده, رضا, رحیمی, اکبر, پناهی, علی(1401). تحلیلی بر نقش توسعۀ هوشمند شهری در توسعۀ میان‌افزای مناطق فرسودۀ تبریز نمونة پژوهش: منطقۀ 8 تبریز. جغرافیا و برنامه‌ریزی محیطی 33(1)، 132-113.
فاضلیان, رضا, عارف نژاد, محسن, روستا, زهره(1401). شناسایی و رتبه بندی موانع سرمایه گذاری مستقیم خارجی در ایران: کاربرد روش دلفی فازی. فصلنامه علمی نظریه های کاربردی اقتصاد، 9(3)، 170-147.
قمیان، علیرضا(1396). ارزیابی شهر تبریز از نظر فاکتورهای شهر هوشمند(مطالعه موردی شهروندان و شهرداری تبریز)، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تبریز، پردیس خودگردان.
            قلیچی مولایی، محمد (1392). سنجش روند پراکنده روی شهر با تأکید بر شاخص های تراکمی رشد هوشمند (مطالعۀ          موردی: منطقۀ 1 تهران)، پایان نامۀ کارشناسی ارشد. دانشگاه تربیت مدرس.
قربانی،ر؛پورمحمدی،م. استراتژیهای شهر فشرده، نشریه فضاهای شهری،شماره 39، 1382
قنبری، حکیمه.( ۱۳۹۰). تئوری شهر هوشمند و حکمرانی شهری.
قیسوندی، حمید؛ قیسوندی، آرمان و قیسوندی، کیهان (1390). شهر هوشمند تکوین انقلاب شهری نوین شهر الکترونیک واقعیت های شهر فردا، همایش ملی آرمان شهرهای ایران.
صفائی، سید مجید(1400)، طراحی مدل عوامل ساختاری-رفتاری اثر گذار بر شکل گیری و استقرار شهر هوشمند(مورد مطالعه:شهر اصفهان)، پایان نامه کارشناسی ارشد، رشته مدیریت دولتی، گرایش توسعه منابع انسانی، دانشگاه پیام‌نور، تفت، ایران.
کمالی، حامد (1396). امکان سنجی کاربست اصول شهر هوشمند در منطقه 10 شهرداری تهران، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه کردستان.
کاظم‌خواه حسن کیاده، صادق؛  عظیمی آملی،  جلال؛ قدمی،  مصطفی و  جانباز قبادی، غلامرضا (1401). شناسایی عوامل مؤثر بر توسعه فضایی شهر درچارچوب الگوی رشد هوشمند با رویکرد آینده پژوهی(مطالعه موردی: شهر رشت).  مطالعات برنامه ریزی سکونتگاه های انسانی، 17(2)، 317-305.
گلگون، فاطمه السادات. (1392). منابع و محدودیت های تحقق شهر الکترونیک در کلان شهر تهران، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه علامه طباطبایی - دانشکده مدیریت و حسابداری
نورانی (1392) راهکارهای توسعه محله ای (کالبدی –فضایی) با استفاده از رویکرد شهر هوشمند (مورد مطالعه: شهر طرشت تهران) پایان نامه کارشناسی ارشد به راهنمایی مجتبی رفیعیان، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم تحقیقات، بروجرد
مرادی، مهدی؛ پریزادی، طاهر ؛ مرادی، مرتضی (1397) الزامات توسعه شهر از درون، مورد مطالعاتی: شهر بروجرد، معماری و شهرسازی آرمانشهر، شماره 23، صص 332-319.
مؤمنه, محمدسعید و کورس رستم پورزلانی، ۱۳۹۵، شهر هوشمند مساوی توسعه پایدار، سومین کنفرانس علمی پژوهشی افق‌های نوین در علوم جغرافیا و برنامه ریزی معماری و شهرسازی ایران، تهران، انجمن توسعه و ترویج علوم و فنون بنیادین
مرادی، مهدی؛ پریزادی، طاهر ؛ مرادی، مرتضی (1397) الزامات توسعه شهر از درون، مورد مطالعاتی: شهر بروجرد، معماری و شهرسازی آرمانشهر، شماره 23، صص 332-319
نوفل. سید علیرضا و آنیتا پریش،(۱۳۹۲) ، بررسی شاخص های توسعه پایدار در شهر هوشمند، همایش ملی معماری، شهرسازی و توسعه پایدار با محوریت از معماری بومی تا شهر پایدار، مشهد، موسسه  خاوران
Chen, T.M. (2010) Smart Grids, Smart Cities Need Better Networks. IEEE Network, Vol. 24, No. 2,2-3.
Gharaibeh, A., Salahuddin, M. A., Hussini, S. J., Khreishah, A., Khalil, I., Guizani, M., & Al-Fuqaha, A. (2017). Smart cities: A survey on data management, security, and enabling technologies. IEEE Communications Surveys & Tutorials, 19(4), 2456–2501. https://doi.org/10.1109/comst.2017.2736886
Harrison, C., Eckman, B., Hamilton, R., Hartswick, P., Kalagnanam, J., Paraszczak, J., & Williams, P. (2010) Foundations for Smarter Cities. IBM Journal of Research and Development, 54(4(
Hans J. Scholl , Margit C. Scholl (2014) Smart Governance: A Roadmap for Research and Practice , (p. 163–176). doi:10.9776/14060 , iConference 2014.
Haque, A. B., Bhushan, B., & Dhiman, G. (2022). Conceptualizing smart city applications: Requirements, architecture, security issues, and emerging trends. Expert Systems39(5), e12753.
Karvonen, Andrew, Cook, Matthew, Haarstad, Håvard (2020), Urban Planning and the Smart City: Projects, Practices and Politics, Urban Planning (ISSN: 2183–7635)2020, Volume 5, Issue 1, Pages 65–68DOI: 10.17645/up.v5i1.2936
Litman, t. 2005. Evaluating Criticism Of Smart Growth, Victoria transport policy institute.(www.vtpi.org).
Lazaroiu, G.C., Roscia, M. (2012) Definition methodology for the smart cities model, Energy, Vol. 47, No. 1, pp. 326-332
Mohanty, s.p (2016), Everything You Wanted to Know About Smart Cities, DOI: 10.1109/MCE. 2016.2556879, (2016(.
Rennine Short, J. Urban theory a critical assessment: 2009.
Toli AM and Murtagh N (2020) The Concept of Sustainability in Smart City Definitions. Front. Built Environ. 6:77. doi: 10.3389/fbuil.2020.00077.
Verma, A., Khanna, A., Agrawal, A., Darwish, A., & Hassanien, A. E. (2019). Security and privacy in Smart City applications and services: Opportunities and challenges. Advanced Sciences and Technologies for Security Applications Cybersecurity and Secure Information Systems, 1, 1–15. https://doi.org/10.1007/ 978-3-030-16837-7_1.
Winters, J.(2011).Why are smart cities growing? Who moves and who stays, Journal of Regional Science, vol. 51, no. 2, pp. 253–270.
Zhu, H., Shen, L., & Ren, Y. (2022). How can smart city shape a happier life? The mechanism for developing a Happiness Driven Smart City. Sustainable Cities and Society80, 103791.