طراحی شهری
شناسایی و تحلیل محورهای غالب در تحقیقات مرتبط با احساسات در مطالعات شهری: مرور نظام‌مند

مانا وحیدبافنده؛ محمدرضا پورجعفر؛ مجتبی رفیعیان

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 03 خرداد 1404

https://doi.org/10.22034/jprd.2025.64559.1159

چکیده
  یک محیط شهری مطلوب میتواند به مردم احساس راحتی و آسایش بدهد و به ترویج احساسات مثبت عمومی کمک کند. با این حال، در روند توسعه سریع شهری، محیط شهری پرتراکم و پربار، تنش و اضطراب ذهنی مردم را برانگیخته و به احساسات منفی کمک کرده است. با این حال، واقعیت این است که فقدان اطلاعات مفید در مورد رابطه بین محیط‌های شهری چند بعدی و احساسات مانع ...  بیشتر

طراحی شهری
واکاوی تمایز مطلوبیت شکل‌گیری قلمرو فضایی در خرده فرهنگ‌های ایران

الهام شهابی؛ یاسر شهبازی؛ آزیتا بلالی اسکویی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 12 مهر 1404

https://doi.org/10.22034/jprd.2025.69086.1228

چکیده
  انسان چه به‌صورت فردی و چه به‌صورت اجتماعی، فضایی برای خود می‌خواهند و مرزهایی تعریف می‌کند تا به حالت مطلوبی از آن دست یابد. قلمرو نقش اساسی در زندگی انسان دارد و این امکان را فراهم می‌نماید که فضای اطراف خود را ســاماندهی نموده و به آن هویت فردی یا جمعی دهد. ادراک مردم از نوع فضا بشدت تحت تأثیر چگونگی ساماندهی محیط کالبدی آن است. ...  بیشتر

طراحی شهری
بازآفرینی محلات تاریخی با رویکرد ارتقا حس دلبستگی مکان ساکنین (نمونه موردی: محله دباغان شهر قزوین)

عاطفه بابائی؛ رحیم هاشم‌پور؛ زینب عادلی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 05 آبان 1404

https://doi.org/10.22034/jprd.2025.68111.1216

چکیده
  در دهه‌های اخیر، رشد و گسترش شهرنشینی و توسعه شتابان شهرها، مشکلات و معضلات عدیده‌ای را برای فضاهای شهری همراه داشته است. این تاثیرات خصوصا در بافت‌های تاریخی و مرکزی بسیار مشهود و ملموس بوده است . هدف از این پژوهش بازآفرینی محله دباغان به عنوان هسته تاریخی و اولیه شهر قزوین با تاکید بر ارتقای حس دلبستگی مکانی آن است. این محله علی ...  بیشتر

طراحی شهری
راهکارهای طراحی شهری برای تقویت بسترهای فرزندپروری مثبت

فاطمه صفارسبزوار

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 08 دی 1404

https://doi.org/10.22034/jprd.2025.69507.1233

چکیده
  سالخوردگی جمعیت یک نگرانی جهانی رو به رشد است و ایران نیز از این قاعده مستثنی نیست. اگرچه مطالعات زیادی از دیدگاه جامعه‌شناسی، اقتصاد و سیاست عمومی به این موضوع پرداخته‌اند، اما سهم برنامه‌ریزی و طراحی فضاهای شهری در شیوه‌های فرزندپروری همچنان ناشناخته مانده‌ است. هدف از این مطالعه، شناسایی راهکارهای طراحی شهری است که می‌توانند ...  بیشتر

طراحی شهری
بررسی تأثیر مؤلفه‌های محیطی بر ارتقای مهارت‌های اجتماعی کودکان اوتیسم در فضاهای معماری (مطالعه موردی: مراکز آموزشی اوتیسم در شهر تبریز)

شیوا ولایتی؛ سویل رضائی تبریزی؛ پدرام یاراحمدی

دوره 4، شماره 15 ، بهمن 1404، ، صفحه 115-104

https://doi.org/10.22034/jprd.2025.63773.1128

چکیده
  اوتیسم یک اختلال طیفِ رشدی است که پردازش حسی و تعاملات اجتماعی را دستخوش تغییر می‌سازد. این پژوهش به بررسی تأثیر مؤلفه‌های محیطیِ فضاهای معماری به‌ویژه در محیط‌های آموزشی/ درمانی بر ارتقای مهارت‌های اجتماعی کودکان مبتلا به اوتیسم می‌پردازد. هدف اصلی تعیین آن دسته از مؤلفه‌های محیطی است که بیشترین همبستگی را با شاخص‌های مهارتی ...  بیشتر

طراحی شهری
تحلیلی بر الگوی توده فضا در پروژه‌های توسعه مسکن ایران: مطالعه ی طرح‌های مسکن مهر و نهضت ملی

محمدتقی پیربابایی؛ عاطفه صداقتی؛ محمدرضا عزتی مهر

دوره 4، شماره 14 ، آبان 1404، ، صفحه 47-18

https://doi.org/10.22034/jprd.2025.64959.1169

چکیده
  توده و فضا به عنوان دو عنصر کلیدی در طراحی‌شهری، نقش مهمی در شکل‌گیری محیط‌های ساخته شده ایفا می‌کنند. با‌این-حال، در بسیاری از پروژه‌های مسکن مهر و ملی، به دلیل اولویت‌دهی به ساخت سریع و کم‌هزینه، کیفیت فضاهای عمومی و تعاملات‌اجتماعی ساکنان نادیده گرفته‌شده‌است. این پژوهش با بررسی نمونه‌های مختلف در شهرهای ایران نظیر سهند، ...  بیشتر

طراحی شهری
بررسی تطبیقی فرمِ فضاهای تجاریِ غرب و بازارهای سنتی شرق (خاورمیانه) در عصر کلاسیک

ناهیده رضائی؛ رحمت محمدزاده

دوره 4، شماره 14 ، آبان 1404، ، صفحه 91-68

https://doi.org/10.22034/jprd.2025.64460.1156

چکیده
  در طول صدها و شاید هزاران سال، انسان‌ها در سراسر جهان، گرد هم می‌آمدند تا برای گذاران امور زندگی خود، بده و بستان کنند و از قِبَل آن کالا و خدمات مورد نیاز خود را تهیه نمایند. این فضاها که به «فضاهای تجاری» مرسوم شدند، اغلب به بخش جدایی‌ناپذیر مجتمع‌های زیستی بدل گشتند. هدف این مطالعه نیز به بررسی تطبیقی فرمِ فضاهای تجاریِ غرب ...  بیشتر

طراحی شهری
تحلیل نقش طراحی محیطی بر حیات اجتماعی با تأکید بر حرکت عابر پیاده (مطالعه موردی: محدوده میدان تجریش تا میدان قدس)

آزاده مهاجرمیلانی؛ هما عصارزاده

دوره 4، شماره 14 ، آبان 1404، ، صفحه 142-124

https://doi.org/10.22034/jprd.2025.64343.1152

چکیده
  پدیده شهرنشینی، تحولات گسترده‌ای را در سطح شهرها رقم زد که غالباً همبستگی کافی با نیازهای اجتماعی ندارد. از این رو در چند دهه اخیر، برنامه‌ریزی پیرامون بهبود تعاملات اجتماعی در فضاهای شهری بعنوان نقطه عطفی در تحولات شهرسازی شناخته شده‌است. این پژوهش شناسایی زیرساخت‌های شهری پاسخگو به نیازهای عابر پیاده را بعنوان یکی از اساسی‌ترین ...  بیشتر

طراحی شهری
عنوان کامل مقاله: واکاوی ابعاد مؤثر بر سنجش دلبستگی به مکان در بازار (نمونه موردی: بازار قیصریه اصفهان)

مینا زادعابد شاقاجی؛ سارا سلیمانی

دوره 4، شماره 13 ، مرداد 1404، ، صفحه 117-96

https://doi.org/10.22034/jprd.2025.64047.1138

چکیده
  بازارها به‌عنوان فضاهای جمعی و عناصر حیاتی در ساختار شهری، نقش قابل توجهی در تداوم حیات اجتماعی-فرهنگی شهرها ایفا می‌کنند. دلبستگی به مکان، به عنوان عاملی کلیدی در افزایش رضایتمندی کاربران، وفاداری به فضا و تداوم حضور مخاطبان، نیازمندبررسی عمیق ابعاد تأثیرگذار است. این پژوهش با هدف سنجش ابعاد مؤثر بر دلبستگی به مکان در بازار قیصریه ...  بیشتر

طراحی شهری
ارزیابی طراحی محیطی برای کاهش جرائم با رویکرد روشنایی معابر (مطالعه موردی: فازهای 1 و 3 شهر جدید سهند تبریز)

لیلا رحیمی؛ جعفر جباری؛ ابراهیم خلیل عباسی

دوره 4، شماره 12 ، اردیبهشت 1404، ، صفحه 1-18

https://doi.org/10.22034/jprd.2025.57713.1057

چکیده
  امروزه ازدیاد جمعیت، باعث معضلات کثیری هم‌چون جرائم مختلف، فقدان ایمنی و امنیت، بروز بحران کیفیت و ... شده-است که این امر توجه برنامه‌ریزان و طراحان شهری را به موضوع نورپردازی به عنوان یکی از عناصر مهم بهبود کیفیت محیط شهری جلب کرده است. پژوهش حاضر با توجه به اهمیت این موضوع و ارتباط آن با رویکرد پیشگیری از جرم از طریق طراحی محیطی2، ...  بیشتر

طراحی شهری
بازشناسی مولفه های دستور زبان طراحی شهری منطقه سیستان

اصغر مولایی؛ سارا راشکی

دوره 2، شماره 5 ، شهریور 1402، ، صفحه 1-17

https://doi.org/10.22034/jprd.2023.55790.1040

چکیده
  زبان در حوزه شهرسازی می تواند دارای واژگان دستور زبان و قواعد و مفاهیمی مربوط به مولفه های مختلف باشد که این قواعد و دستور زبان حاوی تجارب و الگوها و روش هایی در خلق فضا و توده و آفرینش مکان های عمومی و خصوصی و به طور کلی بافت شهری است که با استفاده از فرهنگ، اقلیم و فناوری های ساخت و ساز در طول زمان ایجاد شده است. این پژوهش با هدف استخراج ...  بیشتر

طراحی شهری
تحلیلی بر بازنگری طراحی فضاهای شهری (خیابان‌های) کلان‌شهر تبریز در مواجهه با شیوع بیماری‌های همه‌گیر مبتنی بر تجربیات جهانی به روش ماتریس SWOT و QSPM

آناهیتا آزادگر؛ هانیه یوسفی شهیر

دوره 1، شماره 3 ، بهمن 1401، ، صفحه 73-87

https://doi.org/10.22034/jprd.2023.53749.1019

چکیده
  همه‌گیری به معنای اپیدمی گسترده بیماری‌های مسری به‌طور هم‌زمان در چندین قاره‌ جهان است، با آغاز همه‌گیری کووید- 19 همه مناسبات جهانی ازجمله مسائل شهری دچار دگرگونی عظیمی شدند و با تعطیلی برخی کسب‌وکارها، مدارس و دانشگاه‌ها و دیگر مکان‌های عمومی، شهرها سکوتی طولانی‌مدتی را تجربه کردند. با توجه به اهمیت مبحث پاسخ‌دهی فضاهای ...  بیشتر