نوع مقاله : مقاله علمی و پژوهشی

نویسندگان

• شریفه سرگلزایی ¹
• جواد علایی مقدم ²

¹ عضو هیأت علمی گروه شهرسازی، عضو هیأت علمی گروه شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه زابل، زابل، ایران

² استادیار گروه باستان‌شناسی، عضو هیأت علمی گروه باستان‌شناسی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه زابل، زابل، ایران

چکیده

یکی از چالش‌های برنامه‌ریزان شهری در عصر حاضر، ارزیابی کیفیت زندگی در شهرهای جدید از دیدگاه ابعاد اجتماعی و فرهنگی است تا بر اساس آن بتوانند چشم‌انداز روشنی از توسعه اجتماعی و فرهنگی شهر ترسیم نمایند. سطح‌بندی کیفیت زندگی، ابزاری جهت برنامه‌ریزی کارآمدتر این شهرها فراهم می‌کند، لذا این پژوهش با هدف مدل‌سازی ارزیابی کیفیت زندگی در شهرهای‌جدید از بعد اجتماعی و فرهنگی بر اساس هرم مازلو صورت گرفته و شهرجدید رامشار را به عنوان نمونه‌موردی برگزیده است. برای آزمون سازه‌های مستخرج از مبانی نظری و مدل مفهومی پژوهش، نخست، با مقایسه تطبیقی مدل مفهومی و سطوح هرم مازلو، سطح‌بندی کیفیت زندگی در شهرهای جدید صورت گرفت. بدین‌ترتیب مدل اولیه ارزیابی کیفیت زندگی مطرح گردید. سپس مدل با داده‌های حاصل از 127 پرسشنامه از ساکنان شهرجدید رامشار مورد آزمون قرار گرفت. تحلیل سازه‌ها با استفاده از روش مدل‌سازی معادلات ساختاری با نرم‌افزار اسمارت پی.ال.اس انجام شد. مدل نهایی به هفت سازه تأیید شده توسط ساکنین اشاره دارد که عبارتند از تغییر شرایط زندگی، امنیت اجتماعی، تناسب و سازگاری با الگوهای رفتاری، عدالت اجتماعی، اعتماد اجتماعی، آسیب‌های اجتماعی و وضعیت شغلی و اشتغال. با مقایسه دودویی با سطوح نیاز در هرم مازلو، سازه‌های شناسایی شده با سطوح پایینی هرم‌مازلو تطابق بیشتری داشته، بنابراین سطح کیفیت زندگی در شهر جدید‌رامشار به عنوان پایین‌ترین سطح معرفی شد. این پژوهش نشان می‌دهد، MNQOLAM ابزاری کارآمد برای شناسایی سطح کیفیت زندگی در شهرهای جدید فراهم می‌آورد که امکان تعیین سطح نیازها و برنامه‌های لازم جهت ارتقا کیفیت زندگی را برای مدیران و شهرداران فراهم می‌سازد.

کلیدواژه‌ها

• مدل‌سازی
• کیفیت زندگی
• هرم مازلو
• ارزیابی ابعاد اجتماعی و فرهنگی
• شهر جدید رامشار

موضوعات

• برنامه ریزی شهری

عنوان مقاله [English]

Maslow-based New Towns Quality of Life Assessment Model (MNQOLAM) based on Social and Cultural Perspective (Case Study: Ramshar New Town)

نویسندگان [English]

• sharifeh sargolzaei ¹
• javad Alaei Moghaddam ²

¹ Assistant Professor, Urban Planning Department, Faculty of Art & Architecture, University of Zabol, Zabol, Iran

² Assistant Professor, Archeology Department, Faculty of Art & Architecture, University of Zabol, Zabol, Iran

چکیده [English]

One of the key challenges for contemporary urban planners is the assessment of quality of life in new towns from social and cultural perspectives, as such evaluations provide a clearer vision for the social and cultural development of these cities. Quality-of-life classification serves as a tool for more effective urban planning; accordingly, this study aims to model the assessment of quality of life in new towns from social and cultural perspectives based on Maslow’s hierarchy of needs, taking the new town of Ramshar as a case study. To test the constructs derived from the theoretical foundations and the conceptual model, quality-of-life levels in new towns were first classified through a comparative analysis of the conceptual model and Maslow’s hierarchy, leading to the development of an initial model for quality-of-life assessment. The model was subsequently tested using data obtained from 127 questionnaires completed by residents of Ramshar New Town. Construct analysis was performed using structural equation modeling (SEM) in SmartPLS software. The final model identifies seven resident-validated constructs: changes in living conditions (CHL), social security (SSE), proportionality with behavioral patterns (PROP), social justice (SJUS), social trust (STR), social harms (SHRM), and employment status (EMPS). A binary comparison with Maslow’s hierarchy indicated that these constructs correspond primarily to the lower levels of the hierarchy; therefore, the quality-of-life level in Ramshar New Town is classified at the lowest level. This study demonstrates that the Maslow-based New Towns Quality of Life Assessment Model (MNQOLAM) provides an effective tool for identifying quality-of-life levels in new towns, enabling municipal managers and planners to determine residents’ needs and design interventions to enhance overall quality of life.

کلیدواژه‌ها [English]

• Modeling
• Quality of Life
• Maslow Pyramid
• Evaluation of Social and Cultural Dimensions
• Ramshar New town