فضای شهری و حیات اجتماعی

شماره جاری

بر اساس شماره‌های نشریه

بر اساس نویسندگان

بر اساس موضوعات

نمایه نویسندگان

نمایه کلیدواژه ها

درباره نشریه

اهداف و چشم انداز

اعضای هیات تحریریه

اصول اخلاقی انتشار مقاله

بانک ها و نمایه نامه ها

پیوندهای مفید

پرسش‌های متداول

فرایند پذیرش مقالات

اطلاعات آماری نشریه

اخبار و اعلانات

تحلیلی بر الگوی توده فضا در پروژه‌های توسعه مسکن ایران: مطالعه ی طرح‌های مسکن مهر و نهضت ملی

نوع مقاله : مقاله علمی و پژوهشی

نویسندگان

1 استاد دانشکده مهندسی معماری و شهرسازی دانشگاه هنر اسلامی تبریز

2 استادیار دانشگاه بجنورد،بجنورد،ایران

3 پژوهشگر دکتری شهرسازی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران

10.22034/jprd.2025.64959.1169

چکیده

توده و فضا به عنوان دو عنصر کلیدی در طراحی‌شهری، نقش مهمی در شکل‌گیری محیط‌های ساخته شده ایفا می‌کنند. با‌این-حال، در بسیاری از پروژه‌های مسکن مهر و ملی، به دلیل اولویت‌دهی به ساخت سریع و کم‌هزینه، کیفیت فضاهای عمومی و تعاملات‌اجتماعی ساکنان نادیده گرفته‌شده‌است. این پژوهش با بررسی نمونه‌های مختلف در شهرهای ایران نظیر سهند، بجنورد، گلبهار، شیروان، رشت، پولادشهر و گلمان به دنبال شناسایی الگوهای غالب در سازماندهی توده‌ها و فضاها و تأثیر آن‌ها بر کیفیت-زندگی ساکنان است. پژوهش حاضر به لحاظ روش یک مطالعه‌ی تطبیقی می‌باشد. روش گردآوری اطلاعات بصورت مطالعات کتابخانه‌ای، مشاهدات میدانی و پرسشنامه در بازه زمانی یکسان صورت‌گرفته‌است. تحلیل اطلاعات از طریق نرم‌افزارSPSS26 و با بهره از روش‌ میانگین امتیازات و آزمون فریدمن، انجام شد. با توجه به نتایج بدست آمده، الگوی طراحی و ساخت طرح‌های مسکن مهر و ملی در شهرهای مختلف ایران از یک چارچوب واحد تبعیت کرده‌است. با توجه به سه مولفه کالبدی-فضایی، عملکردی و منظر-زیبایی نمونه‌های بررسی‌شده از وضعیت مناسبی برخوردار نبودند. به‌طوری که پولادشهر در مولفه‌های کالبدی‌-فضایی و منظر-زیبایی با کسب امتیازات 3.4 و 3.05 بیشترین امتیاز را دارد. شهر رشت نیز با کسب امتیاز 3.26 در مولفه‌ی عملکردی دارای بیشترین امتیاز است. با توجه به نتایج نهایی بدست‌آمده، پولادشهر به نسبت سایر شهرهای مورد مطالعه به‌ترتیب در جایگاه اول و گلمان در رتبه آخر قرار گرفته‌است. نتایج این پژوهش می‌تواند به‌عنوان مبنایی برای بازنگری در سیاست‌های طراحی و بهبود کیفیت فضایی پروژه‌های توسعه مسکن در ایران، مورد استفاده قرار گیرد.

تازه های تحقیق

مسکن به عنوان یکی از نیازهای بنیادین انسان، نقش محوری در تأمین امنیت و رفاه وی ایفا می‌کند. با این حال، طرح‌های توسعه مسکن در ایران، به ویژه طرح‌های مسکن مهر و ملی، با چالش‌هایی در زمینه کیفیت فضاهای عمومی و تأمین نیازهای اجتماعی ساکنان مواجه هستند. این پژوهش با هدف بررسی الگوهای غالب در طراحی توده فضای طرح‌های مسکن مهر و ملی و یافتن راهکارهایی برای بهبود کیفیت زندگی ساکنان انجام شده است. به منظور دستیابی به هدف پژوهش حاضر ابتدا به مرور اسناد علمی پرداخته شد، سپس با استفاده از روش‌های کیفی و کمی اطلاعات جمع‌آوری شده تجزیه و تحلیل شدند. نتایج حاصل از تحلیل‌های کیفی بر وجود بخشی از مسائل در مسکن مهر و ملی تاکید داشته‌است. با توجه به بررسی‌ها و کدگذاری‌های انجام شده مفاهیم اصلی را می‌‌‌توان در حوزه‌ی مولفه‌های کالبدی، عملکردی و منظر و زیبایی شناختی دسته‌بندی کرد. با توجه به شکل 23 موقعیت قرارگیری و دسترسی به مراکز خدماتی، درمانی، و تجاری و کیفیت زیرساخت‌های شهری، مفاهیم اصلی شناسایی شده در مولفه عملکردی می‌باشد. همچنین در مولفه کالبدی شاخص‌هایی چون کیفیت تسهیلات خانه، مساحت، جهت‌گیری توده‌ها و نورگیری بنا، کیفیت اجرا و ساخت مسکن از دیدگاه مردم حائز اهیمت بوده و پایین بودن کیفیت هر یک از آنها باعث ایجاد نارضایتی در بین ساکنان شده‌‌است. عدم توجه به طراحی فضا، عدم استفاده از مبلمان مناسب در مجتمع‌های مسکونی، عدم تخصیص فضای سبز مناسب، عدم توجه به الگوی طراحی نمای ساختمان‌ها از جمله مفاهیم مورد تاکید از دیدگاه ساکنان می‌باشد.

با توجه به بررسی‌های کمی صورت گرفته نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که الگوی طراحی و ساخت طرح‌های مسکن مهر و ملی در شهرهای مختلف ایران از یک چارچوب واحد تبعیت کرده است. بررسی‌ها حاکی از آن است که در این طرح‌ها، به مؤلفه‌های کلیدی همچون عملکرد، ویژگی‌های کالبدی-فضایی و جنبه‌های منظر و زیبایی‌شناختی توجه کافی صورت نگرفته است. از  این کاستی‌ها به‌طور مستقیم منجر به شکل‌گیری نارسایی‌ها و چالش‌هایی در تحقق اهداف کیفی این طرح‌ها شده و بر کارآمدی و کیفیت زیست‌پذیری این نوع مسکن تأثیر منفی گذاشته است. به طوری که در طرح مسکن پولاد شهر امتیازات بدست آمده در مولفه‌های کالبدی و منظر در حد متوسط تا نسبتا مناسب بوده و به ترتیب در این مولفه‌ها امتیازهای 3.4 و 3.05 را کسب کرده‌است. از طرفی به لحاظ مولفه‌ی عملکردی شهر رشت با کسب امتیاز 3.26 بهترین وضعیت را نسبت به سایر شهرها داشته‌است. در نتیجه می‌توان اذعان داشت که شهرهای مورد مطالعه هیچکدام در سطح مناسبی قرار نداشته و از این جهت نیازمند توجه می‌باشد. با توجه به رتبه‌بندی صورت گرفته پولادشهر با توجه به مولفه‌های کالبدی- فضایی، عملکردی و منظر- زیبایی در جایگاه نخست قرار گرفته‌است. همچنین شهرهای رشت، شیروان و سهند به ترتیب در جایگاه‌های دوم تا چهارم جای دارند. شهرهای گلبهار و بجنورد نیز به طور مشترک در جایگاه پنجم و شهر گلمان نیز در جایگاه ششم قرار گرفته‌است. مجتمع‌های مسکونی باید با در نظر گرفتن عدالت فضایی برای تمامی اقشار جامعه طراحی شوند. جهت‌گیری نامناسب کالبدی و عدم توجه به شرایط اقلیمی می‌تواند منجر به مشکلاتی در آسایش ساکنان شود. همچنین، نیازهای ویژه گروه‌های آسیب‌پذیری همچون کودکان و سالمندان باید مورد توجه قرار گیرد، تا فضای مطلوبی برای آن‌ها فراهم شود. سایه‌اندازی بناها و اشرافیت نیز می‌تواند به کاهش حریم خصوصی ساکنان بینجامد، در حالی که نورگیری نامناسب و امنیت پایین باعث کاهش کیفیت زندگی می‌شود. به علاوه، باید از فضاها بهره‌وری بهتری صورت گیرد تا از پتاسیل‌های اجتماعی و فرهنگی مجتمع به نحو احسن استفاده شود.

نتایج حاصل شده از تحلیل‌های صورت گرفته در مطالعات حاضر، با نتایج برخی از پژوهش‌های قبلی مطابقت داشته و پایین بودن سطح کیفیت ساخت در اثر عدم توجه به طراحی فضا و نیازهای مردم را تاکید می‌نماید (حق روستا و همکاران، 1403؛صداقتی و همکاران، 1403؛ جعفری و پورجوهری، 1402؛ پویافر و همکاران، 2023؛ بهادر و باور، 2022 ؛ کووراو، پاتیل و کومار، 2024). به منظور بهبود شرایط حال حاضر و بهره‌گیری از تجربیات گذشته در طرح‌های آینده، ضروری است که از حداکثر ظرفیت فضا استفاده شده و طرح‌های پیش اندیشیده شده‌ای برای طراحی بهینه فضاهای مسکونی اعمال گردد (آنچنان که به نظر می رسد به صورت بالقوه این پتانسیل  در نمونه های موردی بررسی شده، وجود دارد و فضا قابلیت طراحی برای ارتقا و افزایش ابعاد انسانی توسعه و خلق محیط های مسکونی را دارد). لذا نتایج این پژوهش می‌تواند در برنامه‌ریزی، طراحی و ساخت طرح‌های توسعه مسکن در قالب طرح‌های مسکن مهر و ملی یا هر طرح دیگری برای برنامه‌ریزان و طراحان شهری قابل استفاده باشد. همچنین باعث افزایش کیفیت فضاهای شهری در طرح‌های توسعه مسکن در ایران شود. از محدودیت‌های این پژوهش می‌توان به بخش گردآوری داده‌ها و برداشت‌های میدانی اشاره نمود .در نهایت سنجش تاثیرات الگوهای توده فضا بر قیمت زمین در طرح‌های مختلف توسعه مسکن را می‌توان به عنوان پیشنهاد به منظور انجام پژوهش‌های آتی مطرح کرد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Analysis of the Spatial Mass Pattern in Housing Development Projects in Iran: A Study of Mehr Housing Plans and the National Housing Movement

نویسندگان [English]

  • mohammad taghi pirbabaei 1
  • Atefeh Sedaghati 2
  • Mohammadreza Ezzati Mehr 3

1 professor at Islamic art university of Tabriz

2 assistant professor at university of bojnord

3 PhD Candidate in Urban Planning, Tabriz Islamic Art University, Tabriz, Iran

چکیده [English]

Mass and space, as two key elements in urban design, play a significant role in shaping built environments. However, in many Mehr and National Housing projects, prioritization of rapid and low-cost construction has overlooked the quality of public spaces and residents' social interactions. This research, by examining various examples from Iranian cities such as Sahand, Bojnord, Golbahar, Shirvan, Rasht, Fooladshahr, and Golman, seeks to identify the dominant patterns in the organization of masses and spaces and their impact on residents' quality of life. The present study is a comparative analysis. Data collection was conducted through library studies, field observations, and questionnaires within a unified timeframe. Data analysis was performed using SPSS26 software, employing the mean scores method and Friedman test. According to the results, the design and construction patterns of Mehr and National Housing projects in different Iranian cities follow a unified framework. Considering the three dimensions of physical-spatial, functional, and aesthetic-landscape, the evaluated cases were found to be suboptimal. For instance, Fooladshahr scored the highest in the physical-spatial and aesthetic-landscape dimensions, with scores of 3.4 and 3.05, respectively. Similarly, Rasht scored the highest in the functional dimension with a score of 3.26. Based on the final results, Fooladshahr ranked first among the studied cities, while Golman ranked last. The findings of this research can serve as a foundation for revising design policies and improving the spatial quality of housing development projects in Iran.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Mass-Space
  • National Housing
  • Mehr Housing
  • Physical-Spatial
  • Functional
  • Aesthetic-Landscape
اصل مقاله

توده و فضا به عنوان دو عنصر کلیدی در طراحی شهری، نقش مهمی در شکل‌گیری محیط‌های ساخته شده ایفا می‌کنند. با این حال، در بسیاری از پروژه‌های مسکن مهر و ملی، به دلیل اولویت‌دهی به ساخت سریع و کم‌هزینه، کیفیت فضاهای عمومی و تعاملات اجتماعی ساکنان نادیده گرفته شده است. این پژوهش با بررسی نمونه‌های مختلف در شهرهای ایران نظیر سهند، بجنورد، گلبهار، شیروان، رشت، پولادشهر و گلمان به دنبال شناسایی الگوهای غالب در سازماندهی توده‌ها و فضاها و تأثیر آن‌ها بر کیفیت زندگی ساکنان است. پژوهش حاضر به لحاظ روش یک مطالعه‌ی تطبیقی می‌باشد. روش گردآوری اطلاعات بصورت مطالعات کتابخانه‌ای، مشاهدات میدانی، مصاحبه‌های نیمه ساختاریافته و پرسشنامه در بازه زمانی یکسان صورت گرفته‌است. تحلیل اطلاعات کیفی از طریق کدگذاری مصاحبه‌های صورت گرفته با ساکنان و تحلیل اطلاعات کمی نیز از طریق  نرم‌افزارSPSS26 و با بهره از روش‌ میانگین امتیازات و آزمون فریدمن، انجام شد. با توجه به نتایج بدست آمده، الگوی طراحی و ساخت طرح‌های مسکن مهر و ملی در شهرهای مختلف ایران از یک چارچوب واحد تبعیت کرده است. با توجه به سه مولفه کالبدی-فضایی، عملکردی و منظر-زیبایی نمونه‌های بررسی شده از وضعیت مناسبی برخوردار نبودند. به‌طوری که پولادشهر در مولفه‌های کالبدی-فضایی و منظر-زیبایی با کسب امتیازات 3.4 و 3.05 بیشترین امتیاز را دارد. شهر رشت نیز با کسب امتیاز 3.26 در مولفه‌ی عملکردی دارای بیشترین امتیاز است. با توجه به نتایج نهایی بدست آمده، پولادشهر به نسبت سایر شهرهای مورد مطالعه به ترتیب در جایگاه اول و گلمان در رتبه آخر قرار گرفته‌است. نتایج این پژوهش می‌تواند به‌عنوان مبنایی برای بازنگری در سیاست‌های طراحی و بهبود کیفیت فضایی پروژه‌های توسعه مسکن در ایران، مورد استفاده قرار گیرد.

مراجع
ابدالی، یعقوب.، و رضویان، محمدتقی. (1399). ارزیابی میزان رضایت‌مندی ساکنان از کیفیت مجتمع‌های مسکن مهر (مطالعه موردی: شهر نورآباد). آمایش محیط، 13(51)، 61-43.
امانی، شراره. (1383). مسکن در برنامه چهارم توسعه، راه‌حل‌ها، نقد و بررسی. اقتصاد مسکن، -(35-36)، -.
پاکزاد، جهانشاه. (1375). هویت و هویت با فضا. صفه، -(21-22)، -.
پورسعادت، کیومرث. (1390). بررسی و ارزیابی اثرات طرح مسکن مهر در توسعه کالبدی-فضایی شهر گمیشان. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه زابل، 1-168.
پورمحمدی، محمدرضا.، و اسدی، احمد. (1393). ارزیابی پروژه‌های مسکن مهر شهر زنجان. تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی، 14(33)، 192-171.
پورمحمدی، محمدرضا. (1373). برنامه‌ریزی مسکن: روش برنامه‌ریزی سیستمی. مجموعه مقالات اولین سمینار سیاست‌های توسعه مسکن در ایران.
پورمحمدی، محمدرضا. (1385). برنامه‌ریزی مسکن. تهران: سمت.
پویافر، حامد.، و ستاری ساربان قلی، حسن. (1403). ارزیابی رضایت ساکنان از کیفیت معماری مسکن مهر در شهر جدید سهند بر اساس شاخص‌های معماری پایدار. پایداری، توسعه و محیط زیست، 4(2)، 82-61.
توسلی، محمود. (1380). اصول و روش‌های طراحی شهری و فضاهای مسکونی در ایران. تهران: مرکز مطالعات و تحقیقات شهرسازی و معماری ایران.
جعفری، شاهین.، و پورجوهری، امیرحسین. (1401). واکاوی چالش‌های آتی پیش‌روی سیاست‌های مسکن مهر و طرح اقدام ملی مسکن (مورد مطالعه: شهر جدید پردیس). چشم‌انداز شهرهای آینده، 3(4)، 108-89.
حبیبی، سیدمحسن و قائم، گیسو. (1383). فضاهای شهری و معلولین. تهران: مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن.
حق‌روستا، سمیه.، و رفیعیان، مجتبی. (1403). فراتحلیل مطالعات رضایت‌مندی ساکنان از پروژه مسکن مهر در راستای تحقق سیاست‌های کلی مسکن. سیاست‌های راهبردی و کلان، 12(47)،656-685.
خلیلی، احمد.، و نورالهی، حانیه. (1393). ارزیابی سیاست‌های مسکن مهر در ایران و ارائه راهکارهایی برای بهبود آن. مطالعات شهری، 4(13)، 92-83.
ذکاوت، کامران. (1384). هویت شهرهای جدید- نقش عوامل طبیعی و مصنوع. مجموعه مقالات همایش بین‌المللی شهرهای جدید.تهران.
رفیعی، مینو. (1364). خانه‌سازی در جهان سوم؛ تامین مسکن حداقل. تهران: وزارت برنامه و بودجه، معاونت برنامه‌ریزی و ارزشیابی، مرکز مدارک فنی و کتابخانه مرکزی .
زارع‌زاده شهرسبی، سعید. (1394). طراحی مرکز محله در بافت فرسوده با تأکید بر الگوهای رفتاری ساکنان؛ مورد مطالعه: مرکز محله نبادان شهر ابرکوه. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه یزد.
زارنجی، فرزانه سادات.، و ژیلا. (1403). ارزیابی کیفیت مجتمع‌های مسکن مهر شهر اردبیل: گامی جهت برنامه‌ریزی مطلوب طرح ملی مسکن. مطالعات ساختار و کارکرد شهری، 11(39)، 132-109.
سجادی قائم‌مقامی، پروین‌السادات.، و پوردیهیمی، شهرام. (1389). اصول پایداری اجتماعی در مجتمع‌های مسکونی از دید جامعه صاحب‌نظران و متخصصان ایرانی. صفه، 20(51)، 87-75.
سعیدنیا، احمد. (1378). نظام مراکز شهری/فضاهای مسکونی کتاب سبز راهنمای شهرداری‌ها 4. تهران: سازمان شهرداری‌های کشور.
شکویی، حسین. (1387). دیدگاه‌های نو در جغرافیای شهری. تهران: سمت.
صداقتی، عاطفه و الوند، مرضیه سادات و پیربابایی، محمدتقی.(1403).تحلیلی بر نقش ملاحظات پوپولیستی در سیاست گذاری مسکن شهری (مطالعه ی موردی: طرح مسکن مهر). برنامه ریزی رفاه و توسعه اجتماعی، 15(58)، 191-151.
عطاریان، کورش.، و صفرعلی نجار، بهناز. (1397). تبیین معیارهای پایداری اقلیمی در ابنیه سکونتی اقلیم گرم و مرطوب (نمونه موردی: خانه‌های سنتی اهواز). نقش جهان، 8(3)، 170-161.
فلاحت، محمدصادق.، و شهیدی، صمد. (1395). نقش مفهوم توده-فضا در تبیین مکان معماری. باغ نظر، 12(35)، 38-27.
کریر، راب. (1396). فضای شهری، ترجمه: خسرو هاشمی‌نژاد. اصفهان:خاک.
گلکار، کورش. (1379). طراحی شهری پایدار در شهرهای حاشیه کویر. هنرهای زیبا، 8، 52- 43.
الله‌قلی‌پور، سارا.، و رجائی، عباس. (1400). مطالعه تطبیقی شاخص‌های کیفیت مسکن در کشورهای درحال توسعه و توسعه‌یافته منتخب. مهندسی جغرافیایی سرزمین، 5(2)، 243-227.
مالکی، مهسا. (1400). بررسی تطبیقی تجارب مسکن اجتماعی در ایران و کشورهای دیگر. معماری‌شناسی، 3(18)، 14-1.
مدنی‌پور، علی. (1395). طراحی فضای شهری، ترجمه: فرهاد مرتضایی. تهران: شرکت پردازش و برنامه‌ریزی شهری.
معاونت مطالعات زیربنایی. (1400). ارزیابی طرح اقدام ملی مسکن. مرکز پژوهش‌های شورای اسلامی.
معاونت پژوهش‌های زیربنایی و امور تولیدی. (1399). الزامات تحقق گام دوم انقلاب: بخش مسکن و شهرسازی. مرکز پژوهش‌های شورای اسلامی.
 
Abdali, Y, & Razavian, M. (2020). Evaluating Residents’ Satisfaction with the Quality of Mehr Housing Complexes (Case Study: Nourabad City). Environmental Planning, 13(51), 43–61. [In Persian]
Amani, S. (2004). Housing in the Fourth Development Plan: Solutions, Critiques, and Reviews. Housing Economics, (35–36). [In Persian]
Pakzad, J. (1996). Identity and the Relationship between Identity and Space. Soffeh, (21–22). [In Persian]
Pour Saadat, K. (2011). Investigating and Evaluating the Effects of the Mehr Housing Project on the Physical–Spatial Development of Gomishan City. Master’s Thesis, University of Zabol, 1–168. [In Persian]
Pourmohammadi, M, & Asadi, A. (2014). Evaluation of Mehr Housing Projects in Zanjan City. Applied Research in Geographical Sciences, 14(33), 171–192. [In Persian]
Pourmohammadi, M. (1994). Housing Planning: The Systematic Planning Method. In Proceedings of the First Seminar on Housing Development Policies in Iran. [In Persian]
Pourmohammadi, M. (2006). Housing Planning. Tehran: SAMT. [In Persian]
Pouyafar, H, & Sattari Sarban Gholi, H. (2024). Evaluation of Residents’ Satisfaction with the Architectural Quality of Mehr Housing in Sahand New Town Based on Sustainable Architecture Indicators. Sustainability, Development, and Environment, 4(2), 61–82. [In Persian]
Tavasoli, M. (2001). Principles and Methods of Urban Design and Residential Spaces in Iran. Tehran: Center for Urban Planning and Architecture Studies and Research. [In Persian]
Jafari, S, & Pourjohari, A. (2022). Exploring the Future Challenges Facing Mehr Housing and the National Housing Action Plan Policies (Case Study: Pardis New Town). Future Cities Outlook, 3(4), 89–108. [In Persian]
Habibi, S, & Ghaem, G. (2004). Urban Spaces and the Disabled. Tehran: Building and Housing Research Center. [In Persian]
Haghroosta, S, & Rafieian, M. (2024). Meta-Analysis of Residents’ Satisfaction Studies on Mehr Housing Projects in Line with National Housing Policy Implementation. Strategic and Macro Policies, 12(47), 656–685. [In Persian]
Khalili, A, & Norollahi, H. (2014). Evaluation of Mehr Housing Policies in Iran and Providing Improvement Strategies. Urban Studies, 4(13), 83–92. [In Persian]
Zekavat, K. (2005). The Identity of New Cities – The Role of Natural and Artificial Factors. In Proceedings of the International Conference on New Cities. Tehran. [In Persian]
Rafiei, M. (1985). Housing Construction in the Third World: Provision of Minimum Housing. Tehran: Ministry of Planning and Budget, Planning and Evaluation Department, Technical Documentation and Central Library Center. [In Persian]
Zarezadeh Shahrsebi, S. (2015). Designing a Neighborhood Center in the Deteriorated Fabric with Emphasis on Residents’ Behavioral Patterns: Case Study of Nabadan Neighborhood Center, Abarkooh City. Master’s Thesis, University of Yazd. [In Persian]
Zaranji, F, & Zhila. (2024). Evaluating the Quality of Mehr Housing Complexes in Ardabil: A Step toward Effective Planning for the National Housing Project. Urban Structure and Function Studies, 11(39), 109–132. [In Persian]
Sajjadi Ghaemmaghami, P, & Pourdihimi, S. (2010). Principles of Social Sustainability in Residential Complexes from the Perspective of Iranian Experts and Specialists. Soffeh, 20(51), 75–87. [In Persian]
Saeednia, A. (1999). System of Urban Centers / Residential Spaces: The Green Book Guide for Municipalities, Vol. 4. Tehran: Organization of Iranian Municipalities. [In Persian]
Shokouei, H. (2008). New Perspectives in Urban Geography. Tehran: SAMT. [In Persian]
Sadaqati, Atefeh, Alvand, Marzieh Sadat, & Pirbabaei, Mohammad Taghi. (2024). An Analysis of the Role of Populist Considerations in Urban Housing Policy-Making (Case Study: Mehr Housing Project). Welfare and Social Development Planning, 15(58), 151–191. [In Persian]
Attarian, K, & Safarali Najjar, B. (2018). Explaining Climatic Sustainability Criteria in Residential Buildings in Hot and Humid Climates (Case Study: Traditional Houses of Ahvaz). Naghsh-e Jahan, 8(3), 161–170. [In Persian]
Falahat, M, & Shahidi, S. (2016). The Role of the Mass–Space Concept in Explaining Architectural Place. Bagh-e Nazar, 12(35), 27–38. [In Persian]
Krier, R. (2017). Urban Space (Trans. Khosro Hashemi-Nejad). Isfahan: Khak. [In Persian]
Golkar, Kourosh. (2000). Sustainable Urban Design in Desert Fringe Cities. Fine Arts, 8, 43–52. [In Persian]
Allah Gholipour, S, & Rajaei, A. (2021). A Comparative Study of Housing Quality Indicators in Selected Developing and Developed Countries. Geographical Land Engineering, 5(2), 227–243. [In Persian]
Maleki, M. (2021). A Comparative Study of Social Housing Experiences in Iran and Other Countries. Architecture Studies, 3(18), 1–14. [In Persian]
Madanipour, A. (2016). Urban Space Design (Trans. Farhad Mortezaei). Tehran: Urban Processing and Planning Company. [In Persian]
Deputy for Infrastructure Studies. (2021). Evaluation of the National Housing Action Plan. Parliament Research Center. [In Persian]
Deputy for Infrastructure and Production Studies. (2020). Requirements for the Realization of the Second Step of the Revolution: Housing and Urban Development Sector. Parliament Research Center. [In Persian]
Abbaszadeh, G. (2016). Pathology of mass housing projects in Iran (Mehr housing plan). Journal of Fundamental and Applied Sciences, 8(3), 915-885.
Ariaee, A. M., & Takalloo, S. (2024). Impact of Affordable Housing Programs on Social Equity and Economic Development. International Journal of Management and Accounting, 6(5),108-117.
Bahador, A., & Bavar, C. (2022). Creating private and semipublic open spaces to achieve social sustainability in residential complexes. Facilities, 40(11/12), 773-757.
Delgado, M. (2024). Urban Public Spaces, Part 1: Definition and Intersectionality/Social Justice. In Urban Public Spaces, Events, and Gun Violence: Block Parties, Funerals, Mother's Day, and Other Community Events (pp. 37-57). Cham: Springer Nature Switzerland.
Dudek, J. (2016). Space for people in a contemporary city - What architectural and town planning solutions help in shaping a functional and convenient street? Journal of Civil Engineering, Environment and Architecture, 63(4), 115-105.
Farjami, G., & Taefnia, M. (2022). Impact of Urban Open Spaces on City Spatial Structure. Sustainable Development Dimensions and Urban Agglomeration, 139.
Friedrich, K., & Rößler, S. (2023). Built space hinders lived space: Social encounters and appropriation in large housing estates. Urban Planning, 8(4), 161-145.
Ghasemi, M., & Ozay, N. (2018). A discussion on affordable housing projects; Case study Mehr Housing, Iran. Journal of Contemporary Urban Affairs, 2(3), 145-137.
Gujar, S., & Deshmukh, A., & Chivate, A. (2022). The role of open-built space morphology in residential environment quality assessment of cluster housing. METU Journal of the Faculty of Architecture, 39(2), 19-1.
Gulati, R. (2020). Neighborhood spaces in residential environments: Lessons for contemporary Indian context. Frontiers of Architectural Research, 9(1), 33-20.
Hilber, C. A., & Schöni, O. (2016). Housing policies in the United Kingdom, Switzerland. Cityscape: A Journal of Policy Development and Research, 18(3), 332-291.
Jafari, Shahin, & Pourjohari, Amirhossein. (2022). Exploring Future Challenges Facing Mehr Housing and
Ji, H., & Ding, W. (2021). Mapping urban public spaces based on the Nolli map method. Frontiers of Architectural Research, 10, 16-1.
Kaya, B., & Akiner, İ. (2022). Analysis of mass housing and social housing production in the context of globalization: Examples from around the world and Turkey. Kent Akademisi, 15(4),1789-1811.
Kouraw, S., & Patil, A., & Kumar, A. (2024). Exploring the relationship between quality of life and quality of urban open space: Case studies of Singapore, Mumbai, and Jabalpur. International Research Journal on Advanced Engineering and Management (IRJAEM), 2, 1921-1912.
Mousavi, S. S., & Basakha, M., & Nosratinejad, F. (2022). Largest public housing project in Iran: Are the residents satisfied? International Journal of Sustainable Society, 14(3), 257-243.
Noble, Helen., & Smith, Joanna. (2015). Issues of validity and reliability in qualitative research. Evidence-Based Nursing, 18(2), 35-34.
Pourmohammadi, Mohammad Reza. (1994). Housing Planning: Systemic Planning Approach. Proceedings of the First Seminar on Housing Development Policies in Iran. (In Persian)
Radzimski, A. (2014). Subsidized mortgage loans and housing affordability in Poland. GeoJournal, 79(4), 494-467.
Ragin, C. C. (1987). The comparative method: Moving beyond qualitative and quantitative strategies. California: University of California Press.
Shahriari, S. K., & Karimzadeh, A., & Shahriari, S. (2014). Evaluating the satisfaction rate of low-income communities about low-cost housing (Case study: Abadeh Mehr Housing in Iran). International Journal of Architecture and Urban Development, 4(4),38-33.
Shrestha, S., & Shrestha, R., & Köckler, H. (2023). Understanding the influence of urban form on the physical activity in the open spaces using photovoice method. Journal of Science and Engineering, 7, 98-93.
Soureshjani, M., & Golkar, K. (2016). A big lost fragment; Evaluating socio-cultural considerations in Mehr Housing Project, Case study analysis of Manzarieh. Journal of Civil & Environmental Engineering, 6(6),6-1.
Thorns, D. (2009). Housing booms and changes to New Zealand housing affordability: The policy challenge. Journal of Asian Public Policy, 2(2), 189-171.
Van Bortel, G., & Gruis, V. (2019). Innovative arrangements between public and private actors in affordable housing provision: Examples from Austria, England and Italy. Urban Science, 3(2),14-1.
Walisinghe, K., & Wickramaarachchi, N. (2021). Residential satisfaction assessment in public and private housing schemes: Experience from Colombo suburbs. Proceedings of International Conference on Real Estate Management and Valuation, 25-1.
Werner, G. W. (2024). Housing movements: From solidaristic discourse to solidaristic fields. Political Geography,117 ,10-1.
Wortham-Galvin, B. (2010). The woof and the warp of architecture: The figure-ground in urban design. Footprint, 4, 74-59.
Yang, J., & Zhang, F., & Shi, B. (2019). Analysis of open space types in urban centers based on functional features. E3S Web of Conferences, 79,7-1.
Zhang, Wenbo., & Kawakita, Takeo., & Koito, Akiko. (2022). Use and spatial patterns of houses with semi-public spaces − Analysis of examples from “Jutakutokushu” (2006–2020). Journal of Architecture and Planning (Transactions of AIJ), 87, 509-499.
Zhang, Y. (2024). Building Sustainable Social Housing System: A Singapore Case from New Institutionalism Economics Approach. Highlights in Science, Engineering and Technology, 86,125-120.
فضای شهری و حیات اجتماعی
دوره 4، شماره 14
آبان 1404
صفحه 47-18
فایل ها
سابقه مقاله
  • تاریخ دریافت: 20 آذر 1403
  • تاریخ بازنگری: 16 فروردین 1404
  • تاریخ پذیرش: 10 اردیبهشت 1404
هم رسانی
ارجاع به این مقاله
آمار