فضای شهری و حیات اجتماعی

شماره جاری

بر اساس شماره‌های نشریه

بر اساس نویسندگان

بر اساس موضوعات

نمایه نویسندگان

نمایه کلیدواژه ها

درباره نشریه

اهداف و چشم انداز

اعضای هیات تحریریه

اصول اخلاقی انتشار مقاله

بانک ها و نمایه نامه ها

پیوندهای مفید

پرسش‌های متداول

فرایند پذیرش مقالات

اطلاعات آماری نشریه

اخبار و اعلانات

توسعه گردشگری منطقه ویلاشهر طرقبه با تأکید بر نقش مدیریت استراتژیک

نوع مقاله : مقاله علمی و پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیات علمی -استادیار پژوهش گروه مدیریت و برنامه ریزی گردشگری پژوهشکده گردشگری جهاد دانشگاهی

2 پژوهشگرگروه مدیریت و برنامه ریزی گردشگری، پژوهشکده گردشگری، سازمان جهاد دانشگاهی خراسان رضوی، مشهد، ایران

3 کارشناس ارشد، مدیریت شهری، موسسه آموزش عالی بینالود، مشهد، ایران

4 دانشیار پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، تهران، ایران

10.22034/jprd.2024.62648.1110

چکیده

شهر طرقبه به عنوان مکمل زنجیره گردشگری مشهد به عنوان یکی از مقاصد مهم گردشگری در منطقه، دارای ظرفیت بالایی در حوزه گردشگری است که می‌توان با برنامه‌ریزی و مدیریت استراتژیک در این خصوص، نسبت به توسعه گردشگری مشهد و منطقه کلان‌شهری آن اقدام نمود. در این راستا، پژوهش پیش‌رو با هدف توسعه گردشگری منطقه ویلاشهر طرقبه با تأکید بر نقش مدیریت استراتژیک صورت گرفته‌است. پژوهش حاضر، به روش توصیفی–تحلیلی و با استفاده از مطالعات اسنادی، پرسشنامه و مصاحبه انجام شده‌ و برای تحلیل داده‌ها از تکنیک سوات و ماتریس برنامه‌ریزی استراتژیک کمی استفاده‌شد. جامعه آماری، مشتمل بر جامعه محلی و گردشگران ( انتخاب 384 نفر از روش کوکران)، خبرگان و کارشناسان (انتخاب 20نفر از روش گلوله برفی) بود. یافته‌های این پژوهش حاکی از وجود ضعف و تهدیدهای عمده در مدیریت استراتژیک گردشگری منطقه ویلاشهر طرقبه، همچون سایر مناطق گردشگری بود که برطرف کردن این تهدیدات، نیازمند نگاه سیستماتیک به کلیه ابعاد گردشگری می‌باشد. نتایج حاصل از تحلیل ماتریس ارزیابی عوامل درونی-بیرونی بر اولویت راهبردهای تهاجمی دلالت داشت که بیانگر جایگاه مطلوب مدیریت استراتژیک این منطقه است. اولویت‌بندی راهبردهای منطقه، نشان‌داد که توجه به پتانسیل‌های طبیعی منطقه و توجه به بافت آن از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. لذا مدیریت شهری بایستی در راستای توسعه گردشگری، مزیت منطقه مورد مطالعه را از ابعاد مختلف بررسی نموده و متناسب با آن‌ها در محدوده اقدام ‌نماید.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Tourism Development of Vilashar zone in Torqabeh with emphasis on Strategic Management Role

نویسندگان [English]

  • Mozhgan Sabet Teimouri 1
  • Elmira Rostami 2
  • Sajedeh Baghban 2
  • Sajad Firoozmand 3
  • Bahar Beishami 4

1 Academic member, Department of Tourism management and planing, ITOR, ACECR.

2 Researcher of Department of Tourism management and planning, ITOR, ACECR, Mashhad, Iran

3 M.Sc. on Urban Management Departement, Binaloud High Education Institute, Mashhad

4 Associate professor of RICHT, Research Institute of Cultural Heritage &Tourism, Tehran, IRAN

چکیده [English]

Torqabeh is one of the important tourist destinations as a complement to the tourist chain of Mashhad. This city has a high capacity in the field of tourism, which can be used to develop tourism in Mashhad and its metropolitan area with strategic planning and management. In this regard, this research has been carried out with the aim of developing tourism in Torqabeh Villashahr region with emphasis on the role of strategic management. The current research was carried out in a descriptive-analytical way using documentary studies, questionnaires and interviews, and SWOT technique and quantitative strategic planning matrix were used for data analysis. The statistical population consisted of the local community and tourists (384 people were selected by the Cochran method), experts and specialist (20 people were selected by the snowball method). The findings of this research indicated the existence of major weaknesses and threats in the strategic management of tourism in Villashahr Torqabeh, like other tourism regions, and eliminating these threats requires a systematic look at all aspects of tourism. The results of the matrix analysis of internal-external factors indicated the priority of offensive strategies, which indicates the favorable position of strategic management in this region. The prioritization of the region's strategies showed that paying attention to the natural potentials of the region and paying attention to its context is of particular importance. Therefore, the urban management should examine the advantages of the studied area from different dimensions and take appropriate actions within the scope of tourism development.

کلیدواژه‌ها [English]

  • QSPM
  • Strategic management
  • Torghabeh
  • Tourist attractions
مراجع
ابیانه، ویدا (1392). «آسیب‌شناسی گردشگری روستای ابیانه»، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکزی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، گروه جغرافیا.
اسماعیل‌زاده، حسن؛ اسماعیل‌زاده، یعقوب. (1395). «ارزیابی پایداری گردشگری و تعیین راهبرد بهینه توسعه گردشگری در بندر انزلی». مطالعات برنامه ریزی سکونتگاه‌های انسانی، 11(34)، 131-115.
اسماعیلی مهیاری، مصطفی؛ ایرانی، حمیدرضا؛ نورمندی‌پور، وحید (1402). مروری بر پژوهش‌های گردشگری شهری: شناسایی روندهای آینده. اقتصاد و برنامه ریزی شهری. 4 (4): .doi: 10.22034/uep.2023.423781.1426 .58-73
اکبرپور، محمد؛ اربابی، محمد (1394). "واکاوی موانع توسعه گردشگری در روستاهای هدف گردشگری استان خراسان شمالی». فصلنامه میراث و گردشگری، 1(1). 96-63.
اکبریان رونیزی، سعیدرضا (1395). «سنجش پایداری گردشگری در روستاهای هدف گردشگری، مطالعة موردی: شهرستان سپیدان». فصلنامه پژوهش‌های روستایی، 7(1)،193-167.
انصاری، محمدرضا؛ برک‌پور، ناصر (1401). «ارزیابی برنامه‌های توسعه شهری و منطقه‌ای از منظر پایداری اجتماعی». فضای شهری و حیات اجتماعی. 1(3): 16-1. doi: 10.22034/jprd.2023.55228.102.
تقوی‌فرد، محمد تقی؛ اسدیان اردکانی، فائزه (1395). «ارائه مدل توسعه گردشگری الکترونیکی با رویکرد مدل‌سازی ساختاری- تفسیری». فصلنامه مطالعات مدیریت گردشگری، 11(33)، 39-19.
ﺗﻮﻻیی، ﺳﯿﻤﯿﻦ (1386). «ﻣﺮوری ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ گردشگری». چاپ اول، اﻧﺘﺸﺎرات داﻧﺸگاه ﺗﺮﺑﯿﺖ ﻣﻌﻠﻢ، ﺗﻬﺮان.
جمشیدی، محمدجواد؛ برک پور، ناصر؛ کلانتری، خلیل (1398). « تبیین اثرات اقتصاد سیاسی گردشگری مذهبی بر توزیع نامتوازن خدمات گردشگری مشهد». فصلنامه علمی مطالعات مدیریت گردشگری، 14(47)، 260-221.
حاتمی‌نژاد، حسین؛ شریفی، امیر (1394). «بررسی نقش گسترش گردشگری شهری بر توسعه پایدار شهری (نمونۀ موردی: شهر سنندج». نشریه گردشگری شهری 2(1): 61-74. .doi: 10.22059/jut.2015.54066
حیدری چیانه، رحیم؛ روستایی، شهریور؛ سالکی ملکی، محمدعلی (1401). «استراتژی های بازاریابی مقاصد گردشگری شهری پست مدرن مبتنی بر سناریوهای احتمالی (مطالعه موردی: کلانشهر تبریز)». فضای شهری و حیات اجتماعی. 1(2)، 93-69.. doi:10.22034/jprd.2022.15449.
خوشه بست، فرزانه (1400). « بررسی نقش گردشگری غذا در توسعه پایدار گردشگری استان خوزستان شهر آبادان». دومین کنفرانس ملی مدیریت و صنعت گردشگری، تهران، ایران.
رکن‌الدین افتخاری، علیرضا؛ قادری، اسماعیل (1381). «نقش گردشگری روستایی در توسعه روستایی(نقد و تحلیل چارچوب‌های نظریه‌ای)». مدرس، 6(2)، 40-23.
زیویار، پروانه؛ تیموری، سمیه (1397). «برنامه ریزی استراتژیک توسعه گردشگری در بافت تاریخی شهرها (مورد مطالعه: بافت تاریخی شهر خرم آباد). فصلنامه جغرافیایی سرزمین، 15 (58): 31-48.
ساحلی، سارا؛ قربانی، رسول؛ جعفری، فیروز (1402). «بررسی تطبیقی سه دوره توسعه خیابان شهید بهشتی کرج از منظر شاخص های موثر در ارتقا کیفیت محیطی». فضای شهری و حیات اجتماعی 2(5)، doi: 10.22034/jprd.2023.55533.1036.
سلیمانی، خدیجه؛ عامریون، مهدی؛ سلیمانی، زیبا (1401). «آموزش برای توسعه گردشگری پایدار با تأکید بر آموزش مجازی». جغرافیا و روابط انسانی، 5(3)، 52-44.
شرقی، محمودرضا؛ حیدری چیانه، رحیم؛ روستایی، شهریور (1402). «بررسی و تحلیل نگرش شهروندان نسبت به توسعه گردشگری شهری (نمونه موردی: کلانشهر تبریز)». فضای شهری و حیات اجتماعی. 2(7)، 94-75. doi: 10.22034/jprd.2024.58112.1061.
شهیدی، لیلا (1400). « سهم گردشگری در توسعه ی اقتصاد ایران». سومین کنفرانس بین المللی مدیریت، گردشگری و تکنولوژی، پنانگ، مالزی.
ظفری، داریوش؛ صدر موسوی، میرستار، پورمحمدی، محمدرضا (1397). بررسی جایگاه شاغلان بخش غیررسمی در پایداری اقتصاد شهری (مطالعة موردی: کلان شهر تبریز) . فصلنامه پژوهش‌های جغرافیای انسانی، شماره3، 645-659.
عباسی، سعید.، اقبالی، ناصر.، رجبی، آزیتا. (1400). « راهبردهای توسعه گردشگری مذهبی تاریخی شهر زنجان». فصلنامه مطالعات جغرافیایی مناطق کوهستانی، 2(3)، 140-123.
فامیل نوروزی، حامد؛ شریفی، شهرام؛ شیدایی، آیلین (1394). ارزیابی گردشگری شهری با تاکید بر توسعه زیرساختهای گردشگری و رقابت ‌پذیری شهری؛ موردپژوهی: کلانشهر تهران. مدیریت شهری، 14(39)، 369-391 .SID. 486721 https://sid.ir/paper/fa.
فروزش خوبده، آیدا؛ ایمانی هرسینی، جلیل؛ خراسانی، نعمت الله (1400). « تدوین برنامه مدیریت استراتژیک گردشگری جزیره هرمز». تحقیقات منابع طبیعی تجدید شونده، 12(1)، 145-133.
قدیری معصوم، مجتبی؛ باغیانی، حمیدرضا؛ نورانی، حمیده (1393). «ارتباط بین فرهنگ و گردشگری با تأکید بر گردشگری فرهنگی در ایران». اولین همایش بین المللی علمی_راهبردی توسعه گردشگری جمهوری اسلامی ایران، چالش‌ها و چشم‌اندازها.
قدیری، معصوم، مجتبی؛ مطیعی لنگرودی، حسن؛ مهرپویا، حسن (1392). «تبیین اثرات کالبدی گردشگری بر نواحی روستایی (مورد پژوهش: دهستان بیرون بشم- بخش کلاردشت)». برنامه‌ریزی و توسعه گردشگری، 2(5)، 49-33.
قنبری، ابوالفضل؛ حیدری چیانه، رحیم؛ رموزی، فرزین (1402). «بررسی تأثیر ثبت جهانی بازار تبریز بر توسعه گردشگری شهر تبریز». فضای شهری و حیات اجتماعی. 2(5)، 49-33. doi: 10.22034/jprd.2023.55056.1024.
کاظمی، مهدی (1387). «تحلیل ادراک شهروندان زاهدانی در توسعه گردشگری چابهار». جغرافیا و توسعه، 12، 100- 81.
مافی، عزت الله؛ سقایی، مهدی (1388). «کاربرد مدل MS-SWOT در تحلیل مدیریت گردشگری ، مطالعه موردی: کلان‌شهر مشهد». جغرافیا و توسعه، 14، 50-27.
محسنی، رضاعلی (1388). «گردشگری پایدار در ایران: کارکردها،چالش‌ها وراهکارها». فضای جغرافیایی، 9(28)، 171-149.
مرکز آمار ایران (1401). بر گرفته ازhttps://amar.org.ir.
مهندسان مشاور فرنهاد (1388). «طرح راهبردی توسعه و عمران شهر طرقبه»، مرحله اول، مطالعات پایه، وزارت مسکن و شهرسازی، مسکن و شهرسازی خراسان رضوی.
مویدفر، سعیده (1397). «ارزیابی فضاهای گردشگری شهر یزد با تأکید بر بحران‌های گردشگری». فصلنامه گردشگری شهری، 5(4)، 72-51.
نعیمی نظم‌آباد، زهرا؛ فرج پور، مریم؛ امیر شقاقی، محمدرضا (1394). «میزان‌سنجی سطح تعاملات اجتماعی در بافتهای قدیمی باهمستانهای شهری؛ نمونه موردی: محله درب نو گرگان». نشریه مدیریت شهری و روستایی. 14(۳۸) :۱۳۳-۱۵۰. http://ijurm.imo.org.ir/article-۱-۴۳۰-fa.html
Amir, A. F., Abd Ghapar, A., Jamal, S. A., & Ahmad, K. N. 2015. Sustainable tourism development: A study on community resilience for rural tourism in Malaysia. Procedia-social and behavioral sciences, 168, 116-122.
Allen, L. R., Long, P. T., Perdue, R. R., & Kieselbach, S. 1988. The impact of tourism development on residents’ perceptions of community life. Journal of Travel Research, 27(1), 16-21
Bakogiannis, E., Vlastos, T., Athanasopoulos, K., Christodoulopoulou, G., Karolemeas, C., Kyriakidis, C., Tzika, E. 2020. Development of a cycle-tourism strategy in Greece based on the preferences of potential cycle-tourists. Sustainability, 12(6), 2415.‏
Butler, R., Russell, R. 2010. Giant of tourism, CAB international, UK.
Butler, R. Sustainable tourism: A state of the art review. Tourism Geographies, 1(1), 7–25.
Butler RW )1995). Ecotourism- has it Achieved Maturity or has the bubble Burst? Keynote Address pacific rim Tourism: Rotorua New Zealand 1996.
Brougham, J.E., & Butler, R.W. (1981). A segmentation analysis of residents’ attitudes to the social impact of tourism. Annals of Tourism Research, 8(4), 569-590
Cater, E (1987). Tourism in the least developed countries. Annals of Tourism Research, 14(2), 202-226.
Clarke, J (1997). A framework of approaches to sustainable tourism. Journal of Sustainable Tourism, 5(3), 224-233.
Cohen, E (1978). The impact of tourism on the physical environment. Annals of Tourism Research, 5(2), 215-237.
Deepika, D. (2020). Urbanization and Urbanism. https://www.slideshare.net/deepikadeswal/urbanizeti on -and-urbanism.p2.
Driml, S.; Common, M (1996). Ecological economics criteria for sustainable tourism: Application to the Great Barrier Reef and Wet Tropics World Heritage Areas, Australia. Journal of Sustainable Tourism, 4(1), 3-16.
Edwards, D, Griffin, T., Hayllar, B. (2008). Urban tourism research: developing an agenda. Annals of tourism research. 35(4):1052-1032.
Farrell, B., & McLellan, R. (1987). Tourism and physical environment research. Annals of Tourism Research, 14(1), 1-16.
Garrod, B., & Fyall, A. (1998). Beyond the rhetoric of sustainable tourism? Tourism Management, 19(3), 199-212.
Gregory, Ashworth & Page, Stephen J .2011. Urban Tourism Research: Recent Progress and Current Paradoxes, Tourism Management. 32: 1-15.
Gartner, W.C. (2004). Rural tourism development in the USA.International Journal of Tourism Research, 6(3), 151-164.‏
Hari, R. & Kujala, M. (2009). Brain Basis of Human Social Interaction: From Concepts to Brain Imaging, Journal of physiol. 89,453-479.
Harrill, R. (2004). Residents’ attitudes toward tourism development: A literature review with implications for tourism planning.Journal of planning literature, 18(3), 251-266.‏
Hall, C.M., & Butler, R.W. (1995). In search for common ground: Reflections on sustainability, complexity and process in the tourism system. Journal of Sustainable Tourism, 3(2), 99-105.
Hughes, G. (1995). The cultural construction of sustainable tourism. Tourism Management, 16(1), 49-59.
Hunter, C. (1997). Sustainable tourism as an adaptive paradigm. Annals of Tourism Research, 24(4), 850–867.
Kapera, I. (2018). “Sustainable tourism development efforts by local governments in Poland”.Sustainable cities and society, 40, 581-588.‏
Khadaroo, J., & Seetanah, B. (2007). “Transport infrastructure and tourism development”. Annals of tourism research, 34(4), 1021-1032.‏
Lee, T.H. (2013). Influence analysis of community resident support for sustainable tourism development. Tourism management, 34, 37-46.‏
Li, P., Ryan, C., & Cave, J. (2016). “Chinese rural tourism development: Transition in the case of Qiyunshan”, –2008–2015. Tourism Management, 55, 240-260.‏
Lim, J., & Won, D. 2020. How Las Vegas' tourism could survive an economic crisis? Cities, 100, 102643.‏
Liu, C., Dou, X., Li, J., & Cai, L. A. (2020). “Analyzing government role in rural tourism development: An empirical investigation from China”.Journal of Rural Studies, 79, 177-188.‏
Liu, Z., Lan, J., Chien, F., Sadiq, M., & Nawaz, M. A. (2022). “Role of tourism development in environmental degradation: A step towards emission reduction”. Journal of environmental management, 303, 114078.‏
Lordkipanidze, M., Brezet, H., & Backman, M. (2005). The entrepreneurship factor in sustainable tourism development. Journal of cleaner production, 13(8), 787-798.‏
Liu, J. C., & Var, T. (1986). Resident attitudes toward tourism impacts in Hawaii. Annals of Tourism Research, 13(2), 193-214.
May, V. (1991). Tourism, environment and development - Values, sustainability and stewardship. Tourism Management, 12(2), 112-124.
Matarrita-Cascante, D., Brennan, M. A., & Luloff, A. E. (2010). Community agency and sustainable tourism development: The case of La Fortuna, Costa Rica.Journal of sustainable tourism, 18(6), 735-756.‏
Mathew, P.V. (2022). Sustainable tourism development: discerning the impact of responsible tourism on community well-being. Journal of Hospitality and Tourism Insights, 5(5), 987-1001.‏
May, V. (1991). Tourism, environment and development - Values, sustainability and stewardship. Tourism Management, 12(2), 112-124.
Mosbah, A., & Saleh, A.A. (2014). A review of tourism development in Malaysia. European Journal of Business and Management, 6(5), 1-9.‏
Neto, F. (2003). A new approach to sustainable tourism development: Moving beyond environmental protection. Natural resources forum, 27(3), 212-222.
‏Real, P.D. Tomico, O. Pons, L. & Lloveras J. (2006). Designing urban furniture through user’s appropriation experience. Engineering and product design education conference. Rome, FAO.
Ofori, I.K., Dossou, T.A.M., & Akadiri, S.S. (2022). Towards the quest to reduce income inequality in Africa: is there a synergy between tourism development and governance? Current Issues in Tourism, 1-21.‏
Ratnasari, S.L., Susanti, E.N., Ismanto, W., Tanjung, R., Darma, D.C., & Sutjahjo, G. (2020). An experience of tourism development: how is the strategy? Journal of Environmental Management & Tourism, 11(7), 1877-1886.
Romeo R., Russo, L., Parisi F., Notarianni M., Manuelli S. & Carvao S. (2021). Mountain tourism Towards a more sustainable path. Journal of Outdoor Recreation and Tourism. https://doi.org/10. 4060/ cb7884e. 40 (2022) 100587.
Ruhanen, L. (2013). Local government: facilitator or inhibitor of sustainable tourism development? Journal of Sustainable Tourism, 21(1), 80-98.‏
Smith, V. (1977). Hosts and guests: The anthropology of tourism. Philadelphia: University of Pennsylvania.Science, web site: FATHOM, session 1.
Sharpley, R. (2014), Host perceptions of tourism: A review of the research. Tourism Management, 42, 37-49.
Sutawa, G. K. (2012). Issues on Bali tourism development and community empowerment to support sustainable tourism development. Procedia economics and finance, 4, 413-422.‏
Tosun, C. (2000). Limits to community participation in the tourism development process in developing countries. Tourism management, 21(6), 613-633.‏
Tosun, C. (2001). Challenges of sustainable tourism development in the developing world: the case of Turkey.Tourism management, 22(3), 289-303.‏
Tosun, C. (2006). Expected nature of community participation in tourism development. Tourism management, 27(3), 493-504.‏
(2019). UNWTO Tourism definition, world tourism organization.
Wilson, S., Fesenmaier, D. R., Fesenmaier, J., & Van Es, J. C. (2001). Factors for success in rural tourism development.Journal of Travel research, 40(2), 132-138.‏
Weaver, D. B. (2011). Contemporary tourism heritage as heritage tourism: Evidence from Las Vegas and Gold Coast.Annals of tourism research, 38(1), 249-267.‏
World bank (2022). https://data.worldbank.org/indicator/ST.INT.ARVL
Young, G. (1973). Tourism - Blessing or blight? London: Penguin.
Zhuang, Y., Yang, S., Razzaq, A., & Khan, Z. (2021). Environmental impact of infrastructure-led Chinese outward FDI, tourism development and technology innovation: a regional country analysis.Journal of Environmental Planning and Management, 66(2): 367-399.
فضای شهری و حیات اجتماعی
دوره 3، شماره 11
بهمن 1403
صفحه 112-93
فایل ها
سابقه مقاله
  • تاریخ دریافت: 14 مرداد 1403
  • تاریخ بازنگری: 13 آذر 1403
  • تاریخ پذیرش: 01 دی 1403
هم رسانی
ارجاع به این مقاله
آمار