نوع مقاله : مقاله علمی و پژوهشی

نویسندگان

• لیلا السادات حمیدیان دیوکلائی ¹
• سیده مهسا باقری ²

¹ عضو هیئت علمی، گروه معماری و شهرسازی، دانشگاه ملی مهارت، تهران، ایران

² دکترای تخصصی دکتری معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر، تهران، ایران. دکتری معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه

چکیده

فضای سکونتی در ایران در ادوار مختلف و دراقلیم‌های متفاوت شکل‌های گوناگونی به خود دیده است. در این پژوهش در نظر است تا نحوه‌ی چیدمان فضا در خانه‌های سنتی ایرانی با توجه به اقلیم‌های موجود مورد بررسی قرار گرفته و وجوه افتراق و اشتراک آن‌ها شناسایی شود. به منظور دست‌یابی به این هدف، در بخش روش‌شناسی از تکنیک نحوه‌ی فضا بهره گیری شده است. روش بکاررفته در این پژوهش، ترکیبی از روش‌های تفسیری- تاریخی با تکنیک تحلیل محتوا و استدلال منطقی است. جهت تحلیل و بررسی ساختار فضایی نمونه های موردی از نرم افزارهای اسپیس سینتکس"نحو فضا" و نرم‌افزار دپث مپ و همچنین نرم افزار ا گراف و تحلیل گراف‌های توجیهی به کارگیری شده است. واحدهای مسکونی در تحقیق حاضر از میان مساکن بومی باقی مانده در اقلیم های 8 گانه انتخاب گردیده اند. نتایج مطالعات نشان می‌دهد که خانه‌ی آذربانی در رشت بیشترین میانگین عمق کلی را داشته در حالیکه خانه‌ی یغمایی در شاهرود کمترین این میزان را به خود اختصاص داده است. همچنین خانه‌هایی تاریخی شریف در بندرعباس و خانه‌ی یغمایی در شاهرود دارای بیشترین ارزش انتخاب پذیری، هم‌پیوندی و اتصال پذیری می‌باشند. بررسی‌های حاصل از نتایج بیانگر آن است که خانه‌ی یغمایی در شهر شاهرود در مقایسه با سایر خانه‌ها در اقلیم‌های دیگر، شاخص‌های قابل قبول‌تری را در نحوه‌ی چیدمان فضا کسب نموده است که با توجه به اقلیم نیمه معتدل این منطقه، می توان اینطور بیان نمود که خانه‌های سنتی در این اقلیم، رابطه‌ای مطلوب میان کاربر و کالبد معماری را ایجاد می‌نمایند.

کلیدواژه‌ها

• نحو فضا
• اقلیم
• خانه‌های سنتی
• ساختار فضایی

عنوان مقاله [English]

Analysis of the spatial structure of traditional Iranian houses in different climates using the method of spatial configuration

نویسندگان [English]

• Leila Alsadat Hamidian Divkolaei ¹
• Seyyedeh Mahsa Bagheri ²

¹ Department of Architecture and Urban planning, National university of skills (NUS), Tehran, Iran

² PhD in Architecture PhD in Architecture, Faculty of Architecture and Urban Planning, University of Art, Tehran, Iran. PhD in Architecture, Faculty of Architecture and Urban Planning, University of Art, Tehran, Iran

چکیده [English]

In all historical periods, the house or residence has always had a special value. This research aims to examine the layout of spaces in traditional Iranian houses with regard to the existing climates and also identifying their differences and similarities. To achieve this goal, the methodology section utilizes the technique of spatial configuration.

The method used in this research is a combination of interpretive-historical methods with content analysis techniques and logical reasoning. Utilizing library studies, historical studies have been conducted, and to analyze and examine the spatial structure of case study samples, the "Space Syntax" software, Depth Map software, and A graph software, as well as the analysis of justification graphs, have been employed. The theory of Space Syntax refers to the examination of the relationship of each space with adjacent spaces, which assesses the quality of the relationships between spaces.

The residential units in the present study have been selected among the remaining indigenous dwellings in the eight climatic regions.

The results of the studies indicate that the Azarbani House in Rasht has the highest average overall depth, while the Yaghmaei House in Shahroud has the lowest. Additionally, the historical Sharif House in Bandar Abbas and the Yaghmaei House in Shahroud have the highest values of selectivity, connectivity, and integration. The findings suggest that the Yaghmaei House in Shahroud has achieved more acceptable indicators in spatial arrangement compared to other houses in different climates. Considering the semi-moderate climate of this region, it can be stated that traditional houses in this climate create a favorable relationship between the user and the architectural form.

کلیدواژه‌ها [English]

• spatial syntax
• climate
• traditional houses
• spatial structure