نوع مقاله : مقاله علمی و پژوهشی

نویسندگان

• مهسا شعله ¹
• ریحانه حدائق ²

¹ دانشیار، بخش شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه شیراز، شیراز،

² دانشجوی کارشناسی ارشد، بخش شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه شیراز،

چکیده

باتوجه‌به تأثیر منفی افزایش استفاده از وسائل‌نقلیه‌موتوری بر تحرک و سلامت شهروندان، پژوهش حاضر بر شناسایی و ارتقای مؤلفه‌های فضای شهری دوستدار کودک در پیاده‌راه‌های سلامت متمرکز شده است. در این راستا 6 مؤلفه اصلی پیاده راه سلامت دوستدار کودک عبارتند از: امنیت و ایمنی وآسایش، فضای شهری و بازی، تقویت تعاملات اجتماعی، توجه به مقیاس کودک، محیط زیست و فضای سبز، دسترسی. سپس شاخص آنها در دو پیاده‌راه شجریان و وحدت به‌عنوان نمونه‌های منتخب مورد شناسایی قرار گرفته است.

در این تحقیق که از منظر هدف کاربردی و روش آن توصیفی - تطبیقی است، ابتدا با مرور ادبیات و استخراج شاخص‌های مرتبط با پیاده‌راه سلامت‌محور، مؤلفه‌های فضای شهری دوستدار کودک تدوین شد. سپس ارزیابی میدانی شامل مشاهدۀ مستقیم، عکس‌برداری، مطالعۀ اسناد موجود و اجرای پرسش‌نامۀ ساختاریافته با مشارکت 90 کودک و والدین کودک صورت گرفت که جهت اعتبار سنجی پرسشنامه علاوه بر تایید متخصصان ضریب آفای کرونباخ آن را 942/0 بدست آمده‌است.

تحلیل داده‌ها نشان داد کف‌پوش استاندارد و یکنواخت، حفاظ و روشنایی کافی، مسیرهای بدون مانع با جهت‌یابی بصری ساده، فضاهای بازی خلاقانه و منعطف و مکان‌های سبز تعاملی مجهز به امکانات استراحت کودک‌پسند، از مهم‌ترین مؤلفه‌های رضایت کودکان هستند.

در نهایت با در نظر گرفتن نتایج بدست آمده و بررسی نقاشی و نظرات کودکان ، با توجه بر 6 مؤلفه اصلی پیاده راه سلامت دوستدار کودک راهبرد ها و سیاست هایی در جهت بهبود این فضاهای پویای شهری در راستای افزایش حضور پذیری تمام افراد جامعه مطرح شده اند.

کلیدواژه‌ها

• شهر دوستدار کودک
• فضای شهری
• پیاده راه سلامت دوستدار کودک
• پیاده‌راه سلامت شیراز

موضوعات

• طراحی شهری

عنوان مقاله [English]

Retracing the Health Pedestrian Pathways of Vahdat and Ostad Shajarian in Shiraz with a Child-Friendly Urban Space Approach

نویسندگان [English]

• Mahsa Sholeh ¹
• Reihaneh Hadaegh ²

¹ Associate Professor, Department of Urban Planning and Design, Faculty of Art and Architecture, Shiraz University

² M. A.Student in Urban Design , Department of Urban Planning and Design, Faculty of Art and Architecture, Shiraz University

چکیده [English]

Given the detrimental effects of increased motorized vehicle use on urban mobility and public health, this study focuses on identifying and enhancing child‑friendly design attributes within health‑oriented pedestrian paths. Two exemplar routes—Shajarian and Vahdat—were selected to examine how safety, accessibility, aesthetic quality, and interactive recreational amenities can elevate satisfaction and vitality for children and their families. In this context, six core dimensions of a child‑friendly “health ways (trails)” have been defined— (1) Safety, Security & Comfort; (2) Urban Space & playing area; (3) Social Interaction; (4) Child‑Scale Considerations; (5) Environment & Green Space; and (6) Accessibility—and their associated indicators have been established and are herein analyzed.

Employing an applied, descriptive comparative design, the study began with a comprehensive literature review to extract relevant indicators for “greenway” typologies. From these, six child friendly pedestrian corridor dimensions were articulated. A field assessment then combined field-observation, photography, document analysis, and a structured questionnaire administered to 90 children and their parents and the questionnaire’s validity was confirmed using face validity and a high Cronbach's alpha score (0.942).

Data analysis revealed that the principal drivers of children’s satisfaction are: uniform, standard paving; adequate barriers and lighting; unobstructed paths with clear visual wayfinding; creative, adaptable play areas; and interactive green spaces equipped with child appropriate seating. Comparative evaluation shows Shajarian outperforms Vahdat in safety and landscape quality but requires greater diversity of interactive activities and play facilities. Conversely, Vahdat falls short in engaging children’s participation and providing dedicated child centered amenities.

Drawing on the mapped six dimensions and the identified deficiencies of both corridors—further informed by children’s drawings and feedback—this research proposes targeted strategies and policies to enhance these dynamic urban assets. Implementing these evidence‑based recommendations will improve child‑friendliness, inclusivity, and overall livability of health‑oriented pedestrian spaces for all members of the community

کلیدواژه‌ها [English]

• Child friendly city
• Child friendly urban space
• Urban space
• Child friendly Pathways
• shiraz Pedestrian Pathways