نوع مقاله : مقاله علمی و پژوهشی
نویسنده
دانشیار گروه جامعهشناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه بینالمللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران
چکیده
احساس حساس تبعیض اجتماعی یکی از عوامل کلیدی مؤثر بر بزهکاری نوجوانان مناطق حاشیهنشین شهری است که میتواند زمینهساز آسیبهای اجتماعی گستردهتری باشد. هدف این پژوهش، بررسی رابطه بین احساس تبعیض اجتماعی و بزهکاری نوجوانان مناطق حاشیهنشین شهر قزوین و تحلیل تأثیر مولفههای تبعیض (اقتصادی، آموزشی، فرهنگی و نهادی) بر رفتار بزهکارانه است. روش تحقیق کمی و از نوع پیمایشی است. جامعه آماری شامل ۳۸۰ نفر از نوجوانان ساکن در مناطق حاشیهنشین بود که با استفاده از فرمول آماری کوکران و روش نمونهگیری خوشهای چندمرحلهای انتخاب شدند. دادهها با پرسشنامه گردآوری و با استفاده از نرمافزار SPSS تحلیل شدند. تحلیل همبستگی پیرسون نشان داد که تمامی مولفههای احساس تبعیض اجتماعی به جز تبعیض فرهنگی با متغیر بزهکاری و مولفههای آن شامل رفتار پرخطر، رفتار مجرمانه و ترک تحصیل و فرار از مدرسه، ارتباط مثبت و معناداری دارند. در مدل رگرسیون چندمتغیره، مولفههای تبعیض نهادی، اقتصادی و آموزشی به ترتیب بیشترین تأثیر را بر بزهکاری داشتند و ضریب تعیین اصلاحشده مدل برابر با 464/0 بود که بیانگر تبیین 4/46 درصد از تغییرات رفتار بزهکارانه توسط این مولفهها است. این نتایج نشان میدهد که کاهش تبعیضهای اجتماعی و اقتصادی و ارتقای فرصتهای برابر میتواند نقش مؤثری در پیشگیری از بزهکاری نوجوانان داشته باشد. یافتهها همچنین تأکید میکنند که سیاستها و برنامههای اجتماعی باید به بهبود شرایط آموزشی، اقتصادی و نهادی در مناطق حاشیهنشین توجه ویژه داشته باشند تا از شکلگیری چرخه نابرابری و افزایش رفتارهای بزهکارانه در میان نوجوانان جلوگیری شود.
کلیدواژهها
عنوان مقاله [English]
Marginalization as a Cycle of Social Inequality: Examining the Relationship Between Perceived Social Discrimination and Juvenile Delinquency in Marginalized Areas of Qazvin City
نویسنده [English]
- Mousa Saadati
Associate Professor, Department of Sociology, Faculty of Social Sciences, Imam Khomeini International University (RA), Qazvin, Iran.
چکیده [English]
Objective: Perceived social discrimination is one of the key factors influencing juvenile delinquency in marginalized urban areas and can contribute to broader social problems. The aim of this study was to examine the relationship between perceived social discrimination and delinquent behavior among adolescents living in marginalized areas of Qazvin city, as well as to analyze the effects of different dimensions of discrimination (economic, educational, cultural, and institutional) on delinquent behavior.
Methods: This research employed a quantitative, survey-based method. The statistical population consisted of 380 adolescents residing in marginalized areas, who were selected using Cochran’s formula and a multi-stage cluster sampling method. Data were collected through a questionnaire and analyzed using SPSS software.
Results: Pearson correlation analysis indicated that all dimensions of perceived social discrimination, except cultural discrimination, had positive and significant relationships with overall delinquency and its components, including risky behavior, criminal behavior, and school dropout/truancy. In the multivariate regression model, institutional, economic, and educational discrimination had the greatest impact on delinquency, and the model’s adjusted coefficient of determination was 0.464, indicating that these dimensions explained 46.4% of the variance in delinquent behavior.
Conclusions: These findings suggest that reducing social and economic discrimination and promoting equal opportunities can play a crucial role in preventing juvenile delinquency. Furthermore, the results emphasize that social policies and programs should focus on improving educational, economic, and institutional conditions in marginalized areas to prevent the formation of cycles of inequality and the escalation of delinquent behaviors among adolescents.
کلیدواژهها [English]
- بزهکاری
- نابرابری اجتماعی
- تبعیض اجتماعی
- حاشیهنشینی
- آسیب شهری
- نوجوانان
)