نوع مقاله : مقاله علمی و پژوهشی

نویسندگان

• فروغ خزاعی نژاد ¹
• علی حسینقلی زاده ²
• علی حسینی ³
• حسن پارسی پور ⁴

¹ استادیار و عضو هیات علمی دانشگاه کوثر بجنورد،ایران

² دانش آموخته سنجش از دور و سیستم اطلاعات جغرافیایی، دانشکده جغرافیا دانشگاه تهران،ایران

³ گروه جغرافیای انسانی و برنامه‌ریزی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران

⁴ عضو هیات علمی دانشگاه کوثر بجنورد،ایران

چکیده

با افزایش جمعیت سالمندان لزوم متناسب سازی توسعه شهری با اولویت های سالمندان بمنظور مشارکت هرچه بیشتر این قشر بیش از گذشته مطرح می شود. برای دستیابی به یک شهر سالمندپسند، بررسی وضعیت موجود شهر و اطلاع رسانی آن به مدیران شهری جهت برنامه ریزی و تدوین خط مشی طراحی های آتی ضروری است. بدین منظور روش های مختلفی برای بررسی وضعیت موجود شهر وجود دارد که یکی از آنها روش OWA همراه باGIS است. در این پژوهش سالمندپسندی با بکارگیری 9 لایه از جمله: دسترسی ها به حمل و نقل عمومی، فضای سبز شهری، خدمات درمانی، کتابخانه های عمومی و مراکز ورزشی به همراه لایه های آلودگی هوا، ترافیک شهری، آلودگی صوتی و آلودگی حرارتی با روش OWA سراسری در محلات 49 گانه شهر بجنورد پرداخته شد. نتایج نشان داد توسعه شهر بجنورد از منظر سالمندپسندی شهری در همه جای آن بصورت یکسان نیست و بخش مرکزی با وجود بافت قدیمی تر، بهتر از بخش های جدید شهر می باشد. همچنین بخش مرکزی و شرقی شرایط بهتری نسبت به دیگر قسمتها دارد و بخش جنوبی بسیار نامناسب نشان داده شد. براین اساس محلات سیدجمال، سرداران و جاجرمی سه محله مطلوب و محله های دانشگاه، احمدآباد و ملکش براساس معیارهای نه گانه نامطلوب تشخیص داده شده اند. این نتایج با بازدید میدانی و تکمیل پرسشنامه به همراه پردازش داده ها به روش Copeland مطابقت بالایی دارد. لذا پیشنهاد می گردد ضمن تقویت همه محله های شهر، بخش جنوبی، جنوب غربی و جوب شرقی شهر از اولویت بیشتری برخوردار شود.

تازه های تحقیق

خروجی نقشه حاصل از OWA و بررسی تک تک این پارامترها به درک بهتر توزیع امکانات پیشین منجر خواهد شد. همچنین چشم انداز روشنی از مسیر پیش رو جهت رسیدن به اهداف برنامه ریزی شده را نمایان خواهد کرد. نتایج این مطالعه می‌تواند به ارزیابی سیاست‌ها، رتبه‌بندی مکان‌ها، تدوین استراتژی‌های مدیریت و برنامه‌ریزی شهری با دیدگاه سالمندپسندی شهری در منطقه مورد مطالعه منجر شود و درک و اولویت‌بندی مسائل برای برنامه­ریزان و مدیران­شهری را به‌منظور ارتقای کیفیت­زندگی سالمندان تسهیل سازد. از طرفی به سیاستمداران و مدیران شهری در جهت اولویت­بندی رسیدگی و رفع نیازهای محله­های مختلف با مدنظر قرار دادن سالمندپسندی شهری کمک کند. نکته قابل تامل دیگر وجود مناطق و شهرک­های جدید مسکونی است که با وجود طراحی در چند سال اخیر هیچگونه الویتی برای سالمندان قائل نشدند و محله­های قدیمی­تر وضعیت به مراتب بهتری را برای سالمندان دارند. این پژوهش می­تواند در کنار سایر پژوهش­های آتی، گامی هر چند کوچک در جهت رفع نیازهای این قشر از جامعه بردارد. بنابراین با توجه به اهمیت ارزیابی کیفیت زندگی شهری در سال‌های اخیر و تأثیر مستقیم این ارزیابی‌ها در برنامه‌ریزی و طراحی شهرها و صنایع مختلف، بایستی دقت در کارشناسی تعیین وزن و انتخاب لایه صورت گیرد. پیشنهاد می گردد در مطالعات آتی از دیگر روش های تصمیم گیری چندمعیاره استفاده و نتایج با یکدیگر مقایسه شود.

کلیدواژه‌ها

• اوا
• گوگل اینجین
• محله محور
• سالمندپسندی شهری

موضوعات

• برنامه ریزی شهری

عنوان مقاله [English]

A neighborhood-based study of age-friendly city using the global OWA method (case study: Bojnord city)

نویسندگان [English]

• Foroogh khazaeenezhad ¹
• Ali Hosingholizade ²
• Ali Hosseini ³
• hasan parsipoor ⁴

¹ assistant professor in kosar university of bojnord

² university of tehran

³ Department of Human Geography and Planning, Faculty of Geography, University of Tehran, Tehran, Iran

⁴ kosar university of bojnord

چکیده [English]

With the increase in the population of the elderly and the ever-increasing expansion of the population of cities, the necessity of adapting urban development to the priorities of the elderly in order to participate as much as possible in this segment of the society is raised more than in the past. In order to achieve an elderly-friendly city, it is necessary to examine the current state of the city and inform it to the city managers in order to plan and formulate future design policies. For this purpose, there are various methods to check the current situation of the city,one of these location-oriented methods is the use of OWA method with GIS. In this research, age-friendliness by using 9 layers including:access to public transportation, urban green space, medical services, public libraries and sports centers along with the layers of air pollution, urban traffic, noise pollution and thermal pollution with the OWA method A survey was conducted in 49 neighborhoods of Bojnord city. The results showed that the development of Bojnord city from the point of view of urban geriatrics has not spread uniformly everywhere and the central part is better than the new parts of the city despite its older texture. Also, its central and eastern parts have better conditions than other parts of the city, and the southern part was shown to be very unsuitable. Based on this, Seyyed Jamal, Sardaran and Jajermi neighborhoods have been identified as three desirable neighborhoods, and Daneshgah, Ahmedabad and Malekesh neighborhoods have been identified as undesirable based on nine criteria. These results are highly consistent with the field visit and completion of the questionnaire along with processing the resulting data using the Copeland method. Therefore, it is suggested that while developing all neighborhoods, the southern, southwestern and eastern should be given more priority.

کلیدواژه‌ها [English]

• OWA
• Google engine
• neighborhood-oriented
• Age-friendliness