Document Type : Original Article
Authors
Department of Women and Family Studies, Faculty of Social Sciences and Economics, Alzahra University, Tehran, Iran
10.22034/jprd.2026.67764.1210
Abstract
Objective: Feeling safe is a fundamental prerequisite for the equal right to access the city and for social participation. However, evidence shows that women in public spaces, especially in public transportation systems such as the subway, often do not fully experience this feeling. This study was conducted with the aim of deeply examining the lived experiences of women regarding their sense of safety in the Tehran Metro and discovering the factors influencing the formation of this experience, in order to fill the existing gap in understanding the subjective and contextual dimensions of this phenomenon.
Methods: Using qualitative thematic analysis, we studied female metro passengers selected through random sampling. Data was collected via semi-structured interviews exploring their safety experiences.
Results: The analysis of women's experiences revealed that feeling safe is a multi-layered concept. It is influenced by gender-based harassment, including meaningful glances, sexual remarks, and physical boundary violations. Additionally, factors such as the ambiguous layout of the metro space, inadequate lighting, and urban accessibility also contributed to their sense of insecurity.
Conclusions: Women's metro insecurity primarily stems from gender-based violence experiences. Strategic improvements in physical (lighting, design) and social (surveillance, awareness) conditions can significantly enhance safety and encourage women's societal participation. These measures are essential for creating inclusive urban transit systems.
Keywords
Main Subjects
بیرانوندزاده، م.، عبدالی، ی. و مؤمنی چلکی، م. (۱۳۹۸). بررسی احساس امنیت زنان در فضاهای شهری (مطالعه ی موردی: پارک بهشت، منطقه ی ۱۶ شهرداری تهران). جغرافیا و روابط انسانی، (۲) ۱، ۳۲۱-۳۰۸.
خانعلیزاده بنا، مریم؛ تاجالدین، محمدباقر؛ مدنی، سعید (۱۳۹۸). مطالعه ی جامعه شناختی مدارای اجتماعی و بروز خشونت در فضای عمومی تهران. فصلنامه ی تغییرات اجتماعی-فرهنگی، شماره ی ۶۳ (الف)، ۴۱-۲۰.
کوشا، سهیلا؛ محمودی، احمد (۱۳۹۷). خشونت علیه زنان و نقض حقوق بشر (مبانی انکار آن در اسلام). فصلنامه ی ملل پژوهی،(۳۸) ، ۴۹-۳۵.
عزازی، شهلا (۱۳۸۳). شاعر جامعه و خشونت علیه زنان. فصلنامه ی رفاه اجتماعی، شماره ی ۱۴، ۹۶-۵۹.
الیاسزاده مقدم، س. ن. و ثابتیان طرقی، ا. (۱۳۸۹). شناسایی شاخص های مؤثر بر ارتقای امنیت زنان در فضاهای عمومی با رویکرد مشارکتی (مطالعه ی موردی: بخش مرکزی کلانشهر تهران). نشریه ی هنرهای زیبا: معماری و شهرسازی، دوره ی ۲، شماره ی ۴۴، ۵۶-۴۳.
فلاحپور، شهاب؛ نظری، نوشین؛ فلاحپور، حجت (۱۴۰۰). بررسی تأثیر فضای شهری بر احساس امنیت زنان. جغرافیا و برنامه ریزی شهری چشمانداز زاگرس، (۱۳) ۴۸، ۱۴۱-۱۲۱.
فیروزی یگانه، س.، خادمی، ن.، فراهانی، ح. و بشارت، م. ا. (1400). اکتشاف کیفی عوامل مؤثر بر قصد زنان برای استفاده از تاکسیهای اشتراکی: مطالعهای بر ویژگیهای رفتار سفر شهری در ایران. سیاست حمل ونقل، ۱۲۹، ۱۰۴-۹۰.
حیدری چروده، مجید (۱۳۹۷). تحلیل جامعه شناختی تأثیر رفتار بزهدیدگان خشونت و ارتباط آن با رفتار خشونت آمیز علیه زنان. فصلنامه ی علمی مسائل اجتماعی ایران، (۱) ۲، ۵۳-۳۵.
حسینی، محمدرضا؛ تاجبخش، غلامرضا؛ سرلک، پرستو (۱۴۰۱). تحلیل کیفی خشونت علیه زنان در فضاهای عمومی شهر و پیامدهای آن. پژوهش زنان (پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی)، (۱۳) ۲، ۲۰۱-۱۸۹.
قادرزاده، ا. (1402). خشونت جنسیتی: ارائه ی نظریۀ زمین های رفاه اجتماعی، (۲۴)5، -9۵.
مدیری، آتوسا (۱۳۸۵). جرم، خشونت و احساس امنیت در فضاهای عمومی شهر. فصلنامه ی رفاه اجتماعی، (۶) ۲۲، ۱۱۲-۸۹.
پورمحمدی، محمدرضا؛ روستایی، شهریور؛ خضرنژاد، پخشان (۱۳۹۸). تحلیل حق به شهر در فضاهای عمومی شهری با تأکید بر رویکرد عدالت جنسیتی (مطالعهی موردی: شهر ارومیه). فصلنامهی علمی-پژوهشی زن و جامعه، (۱۰) ۴۰ ، ۲۱۵-۱۹۵.
رحیمی، اکبر؛ واعظی، موسی؛ محمدی، حجت؛ باکویی، مائده (۱۳۹۷). سنجش عدالت جنسیتی در فضاهای عمومی شهری (مطالعه ی موردی: مرکز شهر تبریز). فصلنامهی زن و جامعه، (۹) ۳.
روانشاد، ع.، صیدی، فرانک، یارمحمدطوسکی، مریم (۱۴۰۰). تبیین احساس امنیت اجتماعی زنان در فضاهای عمومی شهر اراک. مجله ی دانشکده ی پزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، (۶۴) ۵، ۴۰۹۶-۴۰۸۳.
سراجزاده، سیدحسین؛ جواهری، فاطمه؛ رحمتی، الهه (۱۳۹۵). پوشش زنان و احساس امنیت در فضای عمومی. فصلنامه ی مطالعات اجتماعی ایران، (۹)۲، ۱۵۹-۱۳۵.
شربتیان، محمدحسن؛ دانش، پروانه (۱۳۹۲). احساس امنیت زنان و عوامل مؤثر بر آن (مطالعه ی موردی: شهر). فصلنامه ی مطالعات پلیس زن، شماره ی ۲۱، ۸-۱.
شریفی، الهه؛ فتحی، سروش؛ صفیری، خدیجه (۱۴۰۰). تحلیل محتوای کیفی مصوبات مجلس شورای اسلامی با محوریت زنان در بازهی بیست ساله (۱۳۷۶-۱۳۹۶)، فصلنامه ی زن و جامعه، (۱۳) ۵۰، ۸۵-۶۷.
صادقی، علی؛ پورغلامی سروندانی، محمدرضا (۱۳۹۹). تحلیل عناصر محیطی مؤثر بر احساس امنیت زنان در فضاهای شهری (مطالعه ی موردی: شهرری). فصلنامه ی علمی-پژوهشی، (8)2 ،۴۵۰-۴۲۶.
شکر بیگی، عالیه؛ رادین، پرنگ (۱۳۹۵). بررسی عوامل مرتبط با احساس ناامنی اجتماعی زنان در فضاهای شهری (با تأکید بر ویژگی های کالبدی شهر). فصلنامه ی مطالعات روانشناختی-اجتماعی زنان، (14) ۲، ۱۲۶-۸۷.
صالحیان آغبلاغ، سودا؛ یزدانی، محمدحسن (۱۴۰۱). تهدیدهای بالقوهی امنیت زنان در فضاهای عمومی شهر اردبیل. دوفصلنامه ی پژوهش های اجتماعی-پلیسی زن و خانواده، (10) ۲، ۱۳۰-۱۱۲.
شکر بیگی، عالیه؛ رادین، پرنگ (۱۳۹۵). بررسی عوامل مرتبط با احساس ناامنی اجتماعی زنان در فضاهای شهری (با تأکید بر ویژگی های کالبدی شهر). فصلنامه ی مطالعات روانشناختی-اجتماعی زنان، (14) ۱۴ ۲، ۱۲۶-۸۷.
Beyranvandzadeh,M. , Abdali,Y. and Momeni Chelki,M. (2019). Investigating the Feelings of Women's Security in Urban Spaces (Case Study: Behsat Park, District 16 of Tehran Municipality). Geography and Human Relationships, 2(1), 308-321. [In Persian].
Khanalizadeh Bana, Maryam; Tajeddin, Mohammad Bagher; Madani, Saeed (2019), Sociological study of social tolerance and the occurrence of violence in the public space of Tehran, Journal of Socio-Cultural Changes, Year 16, Issue 63, (A), pages 20-41. https://jspi.khu.ac.ir/files/site1/files/fasnameh15-2 [In Persian].
Koosha, Soheila; Mahmoudi, Ahmad (2018), Violence against women and human rights violations (the basis for its denial in Islam), Journal of Nations Research, No. 38, pp. 35-49 https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1439513/ [In Persian].
Ezazi, Shahla (2004), The Poet of Society and Violence against Women, Social Welfare Journal, No. 14, pp. 59-96 https://www.sid.ir/paper/56705/fa [In Persian].
Elyas Zadeh Moghadam, S. N. and Zabetian Targhi, E. (2010). Recognition of the Effective Indices on Enhancing Women Security in the Public Spaces Using Participative Approach(Case Study: Central Part of Tehran City). Journal of Fine Arts: Architecture & Urban Planning, 2(44), 43-56. [In Persian].
Fallahpour, Shahab, Nazari, Nooshin, Fallahpour, Hojjat (2021), Investigating the Impact of Urban Space on Women's Sense of Security, Geography and Urban Planning of Zagros Landscape, Vol. 13, No. 48, pp. 121-141. https://sanad.iau.ir/journal/zagros/Article/685918?jid=685918 [In Persian]
Firoozi Yeganeh S, Khademi N, Farahani H, Besharat MA(2022). A qualitative exploration of factors influencing women’s intention to use shared taxis: A study on the characteristics of urban commuting behavior in Iran. Transp Policy, 129:90–104.
Heidari Cheroudeh, Majid (2018) Sociological Analysis of the Impact of Violence Victims' Behavior and its Relationship with Violent Behavior against Women, Iranian Journal of Social Problems, Vol. 1, No. 2. Pages 35-53. https://ijsp.ut.ac.ir/article_21890.html [In Persian].
Hosseini, Mohammad Reza, Tajtakhsh, Gholamreza, Sarlak, Parastoo (2022), Qualitative Analysis of Violence Against Women in Public Spaces of the City and Its Consequences, Women's Research, Institute for Humanities and Cultural Studies, Vol. 13, No. 2, pp. 189-201. https://doi.org/10.30465/ws.2022.36210.3289 [In Persian].
Ghaderzadeh O. (2024). Gender Violence: Presenting a Grounded Theory. refahj. 24(95), : 5 doi:10.32598/refahj.24.95.291.3
Modiri, Atosa, (2006), Crime, Violence and Sense of Security in Public Spaces of the City, Social Welfare Quarterly, Vol. 6, No. 22, pp. 89-112. https://refahj.uswr.ac.ir/article-1-2098-fa.html[In Persian].
Pourmohammadi, Mohammadreza, Roustaei, Shahrivar, Khezrnejad, Pakhshan (2019), Analysis of the Right to the City in Urban Public Spaces with an Emphasis on Gender Justice Approach, Case Study: Urmia City, Scientific-Research Quarterly Journal of Women and Society, Vol. 10, Winter 2019, No. 40, pp. 195-215. https://jzvj.marvdasht.iau.ir/article_3875.html [In Persian].
Rahimi, Akbar, Vaezi, Moussa, Mohammadi, Hojjat, and Bakouei, Maedeh (2018). Evaluation of Gender Justice in Urban Public Spaces, Case Study: Tabriz City Center, Journal of Women and Society, Vol. 9, No. 3. https://jzvj.marvdasht.iau.ir/article_3197.html [In Persian].
Ravanshad, A., Seyedi, Faranak, Yarmohammad Toski, Maryam (2021), Explaining Women's Sense of Social Security in Public Spaces in Arak, Medical Journal of Mashhad University of Medical Sciences, Vol. 64, No. 5, pp. 4083-4096 https://doi.org/10.22038/mjms.2021.20471 [In Persian].
Serajzadeh, Seyed Hossein, Javaheri, Fatemeh, Rahmati, Elham (2016), Women's Clothing and Sense of Security in Public Space. Journal of Iranian Social Studies, Vol. 9, No. 2, pp. 135-159. http://www.jss-isa.ir/article_21175.html[In Persian].
Sharbatian, Mohammad Hassan, Danesh, Parvaneh (2013), Women's Sense of Security and the Factors Affecting it (Case Study of the City), Journal of Women's Police Studies, No. 21, pp. 1-8. https://www.sid.ir/paper/210394/fa [In Persian].
Sharifi, Elham, Fathi, Soroush, Safiri, Khadijeh (2021) Qualitative Content Analysis of the Resolutions of the Islamic Consultative Assembly with a Focus on Women in a Twenty-Year Period (1997-2017), Journal of Women and Society, Vol. 13, No. 50, pp. 67-85. https://jzvj.marvdasht.iau.ir/article_5243.html [In Persian].
Sadeghi, Ali, Pourgholami Sarvandani, Mohammad Reza (2020), An Analysis of Environmental Elements Affecting Women's Sense of Security in Urban Spaces Case Study: Shahr-e-Rey, Vol. 8, No. 2(b/ ISC), pp. 426-450. https://www.sid.ir/paper/968384/fa [In Persian].
Shokarbeigi, A., Radin, Parang, (2016), Investigating the Factors Associated with Women's Sense of Social Insecurity in Urban Spaces (with Emphasis on Urban Physical Characteristics), Journal of Women's Socio-Psychological Studies, Vol. 14, No. 2, pp. 87-126 https://jwsps.alzahra.ac.ir/article_2489.html [In Persian].
Salehian Aghbolagh, Souda; Yazdani, Mohammad Hassan (1401), Potential threats to women's security in public spaces of Ardabil city, Bi-Quarterly Journal of Social-Police Research on Women and Family, Volume 10, Issue 2. 112-130 https://www.magiran.com/paper/2534172/ [In Persian].
Shekerbeigi, Aaliyeh; Radin, Parang, (2016), Investigation of factors related to women's feelings of social insecurity in urban spaces (with emphasis on urban physical characteristics), Journal of Social-Psychological Studies of Women, Volume 14, Issue 2, Pages 87-126 https://jwsps.alzahra.ac.ir/article_2489.html [In Persian].
Abbott, Pamela (2015). An introduction to sociology: feminist perspectives. published: Ney.
Cresswell, John W. (2014), Research Design: Quantitative, Qualitative and Hybrid Approaches, Translated by Alireza Kiamanesh and Maryam Danai Toos, Publications of the University of Jiad, Allameh Tabataba'i Branch,32-256.
Ceccato V, Loukaitou-Sideris A(2022). Fear of Sexual Harassment and Its Impact on Safety Perceptions in Transit Environments: A Global Perspective. Violence Against Women. 28(1):26-48.
Mchunu, G. G., Kuupiel, D., Ncama, B. P., Isike, C., Kistan, M., Pillay, J. D., & Duma, S. E. (2025). Public transport systems and safety of female commuters in low-and-middle-income countries: a systematic scoping review. BMC women's health, 25(1), 264. https://doi.org/10.1186/s12905-025-03821-0
Nayak JK, Benazeer (2017). Identifying and addressing the issue of women’s fear of victimization in public transport: A case of Delhi. J East Asia Soc Transp Stud. 12:2392–407
Michel, Andree (2000). Non aux stereotypes. vaincre sexisme. Published: Cheshmeh.
)