برنامه ریزی شهری
غلامرضا مختاری اصل؛ محمدتقی معصومی؛ رسول صمدزاده
چکیده
خدمات بهداشتی درمانی از اهمیت خاصی برخوردار بوده و دسترسی به آن پیشزمینه ایجاد عدالت در جامعه است. هدف تحقیق حاضر تحلیل ناهمگونی فضایی در برخورداری از خدمات بهداشتی – درمانی بوده و روش تحقیق آن نیز توصیفی – تحلیلی میباشد. در این پژوهش برای تحلیل ناهمگونی فضایی ابتدا اطلاعات مکانی و توصیفی مربوط به نه شاخص در حوزه بهداشت و ...
بیشتر
خدمات بهداشتی درمانی از اهمیت خاصی برخوردار بوده و دسترسی به آن پیشزمینه ایجاد عدالت در جامعه است. هدف تحقیق حاضر تحلیل ناهمگونی فضایی در برخورداری از خدمات بهداشتی – درمانی بوده و روش تحقیق آن نیز توصیفی – تحلیلی میباشد. در این پژوهش برای تحلیل ناهمگونی فضایی ابتدا اطلاعات مکانی و توصیفی مربوط به نه شاخص در حوزه بهداشت و درمان در شهر اردبیل جمعآوری و با استفاده از پایگاه داده OSM بهروز گردید. در مرحله بعد متغیرها با جمعیت محلات شهر استانداردسازی و تبدیل به شاخص گردیده و سپس وزن شاخصها با استفاده از رویکرد ROC روش رتبهبندی محاسبه شده است، در مرحله آخر نیز از مدل تصمیمگیری چندمعیاره WLC برای تلفیق لایهها استفاده شده است. نتیجه به دست آمده نشان داد که ناهمگونی فضایی شدیدی در بین محلات و مناطق شهرداری شهر اردبیل در برخورداری از خدمات بهداشتی – درمانی وجود دارد، بهطوریکه منطقه 1 شهرداری که منطبق با مرکز جغرافیایی شهر میباشد وضعیت بسیار بهتری در برخورداری از خدمات دارد بهطوریکه 45 درصد جمعیت این منطقه ساکن در 5 محله در وضعیت بسیار برخوردار قرار دارد. در مقابل مناطق 4 و 5 شهرداری دارای وضعیت نامطلوبی در برخورداری از خدمات بهداشتی میباشد و به ترتیب 81 و 73 درصد جمعیت این مناطق در وضعیت بسیار محروم قرار دارند. از کل محلات شهر نیز 12 محله خیلی محروم، 15 محله محروم، 12 محله متوسط، 7 محله برخوردار و 5 محله در وضعیت بسیار برخوردار قرار دارد.
برنامه ریزی شهری
محسن بابائی؛ محمد پردل
چکیده
تخریب ساختمانهای مسکونی یکی از عوامل اصلی تولید ضایعات ساختمانی است که تأثیرات قابل توجهی بر محیطزیست دارد و سهم قابل توجهی از کل ضایعات ساختمانی در بر میگیرد. در این راستا، شناسایی و تحلیل عوامل مؤثر بر تصمیمات مالکان در خصوص تخریب ساختمانها میتواند به بهبود تخمین ضایعات ساختمانی و در گام فراتر در مدیریت ضایعات ساختمانی ...
بیشتر
تخریب ساختمانهای مسکونی یکی از عوامل اصلی تولید ضایعات ساختمانی است که تأثیرات قابل توجهی بر محیطزیست دارد و سهم قابل توجهی از کل ضایعات ساختمانی در بر میگیرد. در این راستا، شناسایی و تحلیل عوامل مؤثر بر تصمیمات مالکان در خصوص تخریب ساختمانها میتواند به بهبود تخمین ضایعات ساختمانی و در گام فراتر در مدیریت ضایعات ساختمانی مفید باشد. با بررسی مطالعات پیشین میتوان دریافت که متغیرهای پنهان و آشکار متعددی در ترجیحات مالکان مبنی بر اقدام به تخریب یا عدم تخریب ساختمان دخیل است. در این پژوهش سعی بر این است تا عواملی که مالکان را به تخریب ساختمانهای مسکونی سوق میدهد، شناسایی و تحلیل شود. هدف اصلی این پژوهش، شناسایی عوامل مؤثر در تصمیمگیری مالکان برای تخریب ساختمانهای مسکونی است. برای این منظور، از رگرسیون خطی چندگانه (MLR) استفاده شده و دادههای مربوط به ترجیحات مالکان از طریق پرسشنامههای جمعآوری شده است. دادهها در نرمافزار آماری SPSS مورد تحلیل قرار گرفتند تا ارتباطات میان عوامل مختلف با ترجیحات مالکان شناسایی شوند. نتایج نشان داد که عواملی نظیر بافت منطقه ملک، میانگین ارزش منطقه ملک، متراژ ملک، سن بنا، عرضگذر اصلاحی و تعداد طبقات موجود ملک میتوانند تاثیر مستقیم را در تصمیم مالکان مبنی بر تخریب ساختمان خود القا کنند، و همه این عوامل شناساییشده به غیر از عامل تعداد طبقات موجود ملک، در سطح معناداری 0.0001 بر ترجیحات مالکان در خصوص تخریب ساختمانها موثر هستند. بهطور خاص، سن بنا و نوع بافت منطقه بیشترین تأثیر را در تصمیمات مالکان به تخریب داشتهاند.
برنامه ریزی شهری
حسن محمودزاده؛ فیروز جعفری؛ غزال حقی
چکیده
منطقه صاحبالامر تبریز، به عنوان بخشی از بافت تاریخی شهر، با چالشهای متعددی از جمله ناکارآمدی بافت شهری، دسترسیهای نامناسب، ریزدانگی قطعات مسکونی، همجواری کاربریهای ناسازگار (به ویژه میدان ترهبار) و آسیبهای ناشی از آن مواجه است. این مسائل منجر به کاهش کیفیت زندگی ساکنین، رکود اقتصادی و افت جایگاه اجتماعی منطقه شده و ضرورت ...
بیشتر
منطقه صاحبالامر تبریز، به عنوان بخشی از بافت تاریخی شهر، با چالشهای متعددی از جمله ناکارآمدی بافت شهری، دسترسیهای نامناسب، ریزدانگی قطعات مسکونی، همجواری کاربریهای ناسازگار (به ویژه میدان ترهبار) و آسیبهای ناشی از آن مواجه است. این مسائل منجر به کاهش کیفیت زندگی ساکنین، رکود اقتصادی و افت جایگاه اجتماعی منطقه شده و ضرورت بازآفرینی آن را اجتنابناپذیر ساخته است. پژوهش حاضر با هدف ارائه طرحها و سیاستهای بازآفرینی بافت غربی بازار شتربان با رویکرد توسعه پایدار انجام شده است. این پژوهش از روش ترکیبی (کیفی-کمی) بهره برده است. در بخش کیفی، دادهها از طریق مطالعات کتابخانهای و بررسیهای میدانی گردآوری شده و با استفاده از تحلیل سوات، راهبردهای کلی بازآفرینی شناسایی شدهاند. یافتههای سوات نشان داد که راهبرد محافظهکارانه مناسبترین استراتژی برای محدوده مورد مطالعه است. در بخش کمی، برای اولویتبندی دقیقتر راهبردها، از مدل تحلیل شبکهای استفاده شده است. در این مدل، معیارها و زیرمعیارهای مؤثر در بازآفرینی پایدار منطقه شناسایی و روابط بین آنها تحلیل شده است .نتایج تحلیل مدل شبکه ای نشان داد که سه راهبرد اصلی در بازآفرینی این محدوده ویژهای دارند که شامل؛ بافت تاریخی و فرهنگی شهری به عنوان اولویت نخست، ارتقای کیفیت تجربه گردشگری و ایجاد حس خاطرهانگیزی به عنوان اولویت دوم و ساماندهی فضاهای شهری و بهبود زیبای است. این راهبردها با تمرکز بر حفظ و احیای میراث فرهنگی، بهبود تجربه بازدیدکنندگان و ارتقای کیفیت محیطی، به جذب گردشگران، بهبود کیفیت زندگی ساکنین، رونق اقتصادی و در نهایت، تحقق توسعه پایدار در محدوده صاحبالامر و بازار شتربان غربی کمک میکنند.
برنامه ریزی شهری
هادی حکیمی؛ رسا نوبهار قزلجه میدان؛ آیلار حسین زاده
چکیده
طرح مسئله: مطالعه در مورد روابط جنسیتی و حملونقل عمومی نقش مهمی در تقویت توسعه اجتماعی و اقتصادی، بهویژه در کشورهای درحالتوسعه دارد. به دلیل موقعیتهای اجتماعی و منافع اقتصادی متفاوت، مردان و زنان برای نیازهای روزانه بهشدت به حملونقل عمومی متکی هستند. هدف پژوهش: درنتیجه، بهبود در سیستمهای حملونقل عمومی میتواند بهطور ...
بیشتر
طرح مسئله: مطالعه در مورد روابط جنسیتی و حملونقل عمومی نقش مهمی در تقویت توسعه اجتماعی و اقتصادی، بهویژه در کشورهای درحالتوسعه دارد. به دلیل موقعیتهای اجتماعی و منافع اقتصادی متفاوت، مردان و زنان برای نیازهای روزانه بهشدت به حملونقل عمومی متکی هستند. هدف پژوهش: درنتیجه، بهبود در سیستمهای حملونقل عمومی میتواند بهطور قابلتوجهی بر سلامت، آموزش و فرصتهای شغلی برای هر دو جنس تأثیر بگذارد. در این راستا، مطالعه اخیر الزامات فعلی حملونقل عمومی بر اساس جنسیت را در کلانشهر تبریز موردبررسی قرارداده است. روش پژوهش: این تحقیق با استفاده از رویکرد ترکیبی (گروههای بحث و پرسشنامههای آنلاین/کاغذی)، چگونگی تلاقی عواملی مانند سن، ناتوانی و تجربیات شخصی با جنسیت را بررسی میکند تا بر الگوهای سفر برای مردان و زنان تأثیر بگذارد. نتایج پژوهش: یافتهها نشان میدهد که سفرهای زنان بهطور قابلتوجهی تحت تأثیر تبعیض جنسیتی، موانع اجتماعی-فرهنگی، نگرانیهای ایمنی و محدودیتهای اقتصادی است. درحالیکه این موانع تأثیرات جنسیتی را برجسته میکند، عوامل زمینهای گستردهتری مانند هنجارهای اجتماعی-فرهنگی، موقعیتهای مالی را تأیید میکند. این تحلیل نشان میدهد که تبعیض جنسیتی، نابرابریهای اجتماعی-فرهنگی، نگرانیهای ایمنی و چالشهای اقتصادی بهعنوان عوامل تعیینکننده کلیدی تجارب حملونقل زنان عمل میکنند. تازههای تحقیق: درنهایت، این مطالعه به گفتمان جاری در مورد برابری و دسترسی در حملونقل کمک میکند و از راهحلهایی دفاع میکند که موانع جنسیتی برای استفاده از حملونقل عمومی را از بین میبرد و تحرک فراگیر را در شهرها ترویج میکند.
برنامه ریزی شهری
ملیحه باباخانی؛ مهدیه فروردین؛ محمدرضا یزدان پناه شاه آبادی
چکیده
طرح خیابان کامل یکی از راهبردهایی است که میتواند امنیت آسایش و دسترسی آسان برای اتومبیل سواران عابرین پیاده دوچرخه سواران و رانندگان وسایل حمل ونقل عمومی را به طورهمزمان فراهم آورد.خیابان کامل خیابان هایی کاملاً طراحی شده برای تمامی کاربران اسـت.تـابـا خیال آسوده در امتداد و سراسر خیابان حرکت کنند.و نشان دهنده یک پارادایم در فلسفه ...
بیشتر
طرح خیابان کامل یکی از راهبردهایی است که میتواند امنیت آسایش و دسترسی آسان برای اتومبیل سواران عابرین پیاده دوچرخه سواران و رانندگان وسایل حمل ونقل عمومی را به طورهمزمان فراهم آورد.خیابان کامل خیابان هایی کاملاً طراحی شده برای تمامی کاربران اسـت.تـابـا خیال آسوده در امتداد و سراسر خیابان حرکت کنند.و نشان دهنده یک پارادایم در فلسفه ساخت و ساز جاده های سنتی است. هدف مقاله پیشرو بررسی مفهوم خیابان کامل، شناسایی مؤلفه های دستیابی به آن و امکان سنجی انطباق این رویکرد در خیابان های ایران به عنوان نمونه موردی خیابان آزادی رجایی شهر( گوهردشت)مورد بررسی قرار گرفته است.پژوهش حاضر از لحاظ هدف کاربردی و از لحاظ ماهیت تحلیلی – توصیفی است و در همین راستا جهت دستیابی به اهداف تحقیق به کمک مطالعات کتابخانه ای و مشاهده میدانی و از مدل تحلیل استراتژیک SWOT و ماتریس برنامه ریزی استراتژیک کمی QSPMاستفاده شده است.و نتایج پژوهش نشان میدهد در ماتریس عوامل داخلی و خارجی، امتیاز نهایی عوامل داخلی 81/2 وجمع امتیازهای عوامل خارجی 7۲/2 میباشد که موقعیت استراتژیک محدوده موردمطالعه استراتژی تهاجمی میباشد، بدین معنی که بابهره جستن از نقاط قوت درصدد بهره برداری از فرصت ها برآید و بر اساس مدل QSPMاستراتژی مناسب سازی و جانمایی مبلمان شهری،ارتقا وضعیت زیرساخت ها و تجهیزات پیاده ،بسترسازی برای ایجاد رویدادهای اجتماعی وفرهنگی و افزایش زمینه مشارکت شهروندان بایکدیگر و تقویت امکانات در سیستم حمل و نقل عمومی و مناسب سازی برای استفاده از معلولین و افراد ناتوان در اولویت اول جهت ارتقاء این خیابان به خیابان کامل شهری قرار دارد.
برنامه ریزی شهری
مسعود حق لسان؛ احسان داورپناه؛ بهنوش حسامی؛ بهناز امین نیری
چکیده
بستر فرهنگی به عنوان یکی از مهمترین ابعاد زمینه گرایی و معماری بومی که منعکس کننده الگوهای باارزش زمینه گرایی در راستای بستر و ذهنیت فرهنگی انسان به حساب می آید می تواند راهکاری های مناسب در هویت بخشی به الگوهای معماری در طراحی باشد. تحقیق حاضر، با هدف توجه به زمینه گرایی فرهنگی و ذهنیت فرهنگی انسان را در دستیابی به الگوهای هویت بخش ...
بیشتر
بستر فرهنگی به عنوان یکی از مهمترین ابعاد زمینه گرایی و معماری بومی که منعکس کننده الگوهای باارزش زمینه گرایی در راستای بستر و ذهنیت فرهنگی انسان به حساب می آید می تواند راهکاری های مناسب در هویت بخشی به الگوهای معماری در طراحی باشد. تحقیق حاضر، با هدف توجه به زمینه گرایی فرهنگی و ذهنیت فرهنگی انسان را در دستیابی به الگوهای هویت بخش در طراحی مجموعه های بوم گردشگری مورد بررسی قرار می دهد.برای دستیابی به اهداف تحقیق (مکان یابی طراحی مجموعه های بوم گردشگری) چهار معیار اصلی و نه زیر معیار منتخب استخراج، که جهت وزن دهی به شاخص ها از مدلANP1 استفاده شده ، در نهایت دو سایت مناسب برای مکان یابی مجموعه های بوم گردشگری در جزیره هرمز بر اساس معیار ها و زیر معیار ها، انتخاب شده است. تحقیق پیش رو از نوع کیفی بوده و روش تحقیق تحلیلی توصیفی می باشد. نحوه ی دسترسی به اطلاعات کتابخانه ای و میدانی بوده که از طریق مطالعه نمونه موردی (جزیره هرمز) تکمیل شده است. نتایج پژوهش بیان می دارد که در طراحی زمینه گرا، علاوه بر توجه به ابعاد کالبدی بستر بنا، رجوع به ابعاد فرهنگی زمینه ی آن نیز ضروری است. راپاپورت تاکید می کند که شکل، در زمینه ای فرهنگی معنا می یابد، که در طراحی معماری زمینه گرا، به ویژه در طراحی بوم های گردشگری، باید مورد توجه قرار بگیرد.
برنامه ریزی شهری
هوشنگ مرادی؛ سعید ملکی
چکیده
تغییرات اقلیمی یک تهدید جدی برای توسعه پایدار شهری است و بسیاری از شهرها را در معرض خطر قرار میدهد. مناطق شهری دارای ویژگیهای منحصربهفردی هستند که ساکنان و داراییهای آنها را بهویژه در برابر تغییرات آب و هوایی آسیبپذیر میکند. این پژوهش پیامدهای تغییر اقلیم را برای رفاه اجتماعی و توسعه اقتصادی در مناطق شهری، با تمرکز ویژه ...
بیشتر
تغییرات اقلیمی یک تهدید جدی برای توسعه پایدار شهری است و بسیاری از شهرها را در معرض خطر قرار میدهد. مناطق شهری دارای ویژگیهای منحصربهفردی هستند که ساکنان و داراییهای آنها را بهویژه در برابر تغییرات آب و هوایی آسیبپذیر میکند. این پژوهش پیامدهای تغییر اقلیم را برای رفاه اجتماعی و توسعه اقتصادی در مناطق شهری، با تمرکز ویژه بر درک تأثیرات تغییرات آب و هوایی بر آسیبپذیرترین جمعیتها، در نظر میگیرد.پژوهش حاضر از لحاظ هدف کاربردی- نظری و از حیث ماهیت و روش توصیفی- تحلیلی و اکتشافی میباشد. گردآوری دادهها و اطلاعات، بهوسیله مطالعات منابع کتابخانهای - اسنادی، برداشتهای میدانی و مراجعه به سازمانها در شهر اهواز صورت گرفت. جهت تجزیهوتحلیل دادهها از مدلهای کمّی، نرمافزاری، تحلیل آماری و تحلیل ساختاری استفاده شده است. در بخش نخست پژوهش، به منظور تحلیل روند تغییرات اقلیمی در کلانشهر اهواز پارامترهای مهم (دما، بارش و ...) ایستگاه سینوپتیک اهواز، طی بازه زمانی (1400 – 1340) مورد بررسی قرار گرفت و روند زمانی تغییرات پارامترهای اقلیمی مذکور با استفاده از آزمون ناپارامتری من- کندال در سری زمانی ماهانه، فصلی و سالانه طی دوره آماری مورد مطالعه محاسبه گردید. نتایج نشان داد که طی روند 60 ساله تغییرات اقلیمی بر شهر اهواز در وجه افزایش دما و کاهش بارش، خود را نشان داده است و پیامدهایی را برای کلانشهر اهواز در پی داشته است. سپس با استفاده از مدل پویایی سیستم به بررسی روابط علّی و معلولی متغیرها پرداخته شد.
برنامه ریزی شهری
محمد مهدی عزیزی؛ فرشاد نوریان؛ جواد مهدیان پور
چکیده
همزمان با توسعه شهرنشینی بخشهایی از شهرها به تدریج نادیده گرفته شده و دچار فرسودگی میشوند. تشدید فرسودگی بافتهای شهری به همراه تغییرات و تحولات در نظریهها، رویکردها و طرحهای نوسازی و بهسازی چالشهای متعددی را برای مدیران و برنامهریزان شهری ایجاد کرده است. در این راستا، بازآفرینی شهری بهعنوان یک رویکرد جامع برای اصلاح ...
بیشتر
همزمان با توسعه شهرنشینی بخشهایی از شهرها به تدریج نادیده گرفته شده و دچار فرسودگی میشوند. تشدید فرسودگی بافتهای شهری به همراه تغییرات و تحولات در نظریهها، رویکردها و طرحهای نوسازی و بهسازی چالشهای متعددی را برای مدیران و برنامهریزان شهری ایجاد کرده است. در این راستا، بازآفرینی شهری بهعنوان یک رویکرد جامع برای اصلاح و بهبود نواقص رویکردهای گذشته مورد توجه قرار گرفته است. با این حال، اجرای سیاستهای بهسازی و نوسازی در عمل با چالشهایی مواجه است که عمدتاً ناشی از پیچیدگی موضوع، تعارضات زمینهای و فاصله میان نظریه و عمل میباشد. هدف این پژوهش بررسی عوامل مؤثر بر تحققپذیری سیاستهای نوسازی و بهسازی در محله ولیعصر تهران است. برای دستیابی به این هدف ابتدا به بازخوانی ادبیات نظری مربوط به بهسازی و نوسازی شهری، پراگماتیسم و تحققپذیری پرداخته و پس از تدوین چارچوب نظری با بهرهگیری از روشهای تحلیلی و تطبیقی، معیارها و شاخصهای مربوطه استخراج گردید. اطلاعات زمینهمحور از طریق مصاحبه با ذینفعان اصلی جمعآوری، کدگذاری و با استفاده از تحلیل شبکه ارزیابی گردید. نتایج پژوهش نشان میدهد که در محله ولیعصر تهران موانع اصلی تحقق پذیری شامل کیفیت پایین ساخت، تعارضات میان ذینفعان، ضعف در مدیریت و نظارت ، عدم انعطافپذیری و نیازمحوری ، طولانی شدن زمان ساخت، مشکلات تأمین مالی و اسکان موقت ساکنان و عدم کارایی دفاتر توسعه محلی میباشد. در نهایت مدل پیشنهادی عملگرا مبتنی بر چهار معیار اصلی شامل کیفیت برنامه نوسازی و بهسازی، کیفیت مدیریت، ارزیابی و نظارت،کیفیت عملکرد پیمانکاران و کیفیت مشارکت ارائه شد.
برنامه ریزی شهری
میترا عظیمی؛ سینا کریمی
چکیده
انسانها بخشی مهمی از زندگی خود را در فضاهای شهری میگذرانند و این فضاها باید بتوانند در خدمت تأمین نیازهای نوع بشر باشند. فضاهای شهری شامل ابعاد گوناگونی است که یکی از آنها بعد فیزیکی و کالبدی است. مطالعات نشاندادهاند کمّیت و کیفیت عناصر کالبدی شهر، نقش تعیینکنندهای در میزان تعاملات اجتماعی شهروندان داشته و با برنامهریزی ...
بیشتر
انسانها بخشی مهمی از زندگی خود را در فضاهای شهری میگذرانند و این فضاها باید بتوانند در خدمت تأمین نیازهای نوع بشر باشند. فضاهای شهری شامل ابعاد گوناگونی است که یکی از آنها بعد فیزیکی و کالبدی است. مطالعات نشاندادهاند کمّیت و کیفیت عناصر کالبدی شهر، نقش تعیینکنندهای در میزان تعاملات اجتماعی شهروندان داشته و با برنامهریزی مناسب برای فضاهای کالبدی میتوان در ایجاد حال خوب و سلامت روان جامعه تأثیرگذار بود. بر این اساس، هدف تحقیق حاضر، بررسی نقش عناصر کالبدی در تعاملات اجتماعی در فضاهای عمومی شهری، در محدوده بوستان رضوانِ شهر قروه واقع در استان کردستان است. این تحقیق از نوع نوع توصیفی تحلیلی بوده و با استفاده از روش کیفی انجام شده است. به این ترتیب که، محدوده موردنظر به شش زیر محدوده تقسیم شده و بهصورت نقشههای مجزا تولید شدند. سپس با استفاده از تکنیــکهای مشاهده طبیعی غیرعلنی و همچنین انجام مصاحبههای نیمه ساختاریافته با 35 نفر، نقش عناصر کالبدی در تعاملات اجتماعی مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج تحقیق نشان میدهد، در محدوده مورد مطالعه، عناصر کالبدی همچون مبلمان شهری مؤلفهای مهم و تأثیرگذار در برقراری تعاملات اجتماعی بوده و توجه به این عناصر از طریق برنامهریزی و طراحی کالبـــدی منــاسب میتواند میل به بیاعتنایی و گذار سریع مردم در فضاهای عمومی شهری را کاهش داده و موجبات سرزندگی هر چه بیشتر شهر را فراهم آورد. از این رو، ارتقای مبلمان شهری بوستان رضوان به لحاظ کمّی و کیفی میتواند به عنوان یک پیشنهاد برخواسته از پژوهش در دستور کار مدیران شهری قروه قرار گیرد.
برنامه ریزی شهری
مجتبی آزمون؛ علی مصیب زاده؛ کیارش آذرکیش؛ سینا مشتاقی
چکیده
مسکن از دیرباز جز اساسیترین ملزومات آسایشی انسانها بوده است. با گذر زمان انگارههای فرهنگی در ساخت و تکوین آن نقشه به سزایی را ایفا نموده به گونهای کالبد مسکن هر فرهنگی خود جریی از هویت آن محسوب میگردد اما متاسفانه با نفوذ و سیطره فرهنگهای غیراسلامی و ایرانی بعضا شهرهای کشور به ویژه کلانشهر را بیشتر تحت تاثیر قرار داده است. ...
بیشتر
مسکن از دیرباز جز اساسیترین ملزومات آسایشی انسانها بوده است. با گذر زمان انگارههای فرهنگی در ساخت و تکوین آن نقشه به سزایی را ایفا نموده به گونهای کالبد مسکن هر فرهنگی خود جریی از هویت آن محسوب میگردد اما متاسفانه با نفوذ و سیطره فرهنگهای غیراسلامی و ایرانی بعضا شهرهای کشور به ویژه کلانشهر را بیشتر تحت تاثیر قرار داده است. فلذا در جهت پاسخدهی مناسب به این معضل در کشورمان در این پژوهش با هدف تقویت هویت تاریخی، فرهنگی و کالبدی مساکن ایرانی - اسلامی در بافت قدیم و جدید کلانشهر تبریز، به بررسی دو محله منصور و الهیه می پردازیم. ابتدا شاخصهایی که از آیات و احادیث و منابع مرتبط، جمع-آوری کرده و پرسشنامه ها را با استفاده از مدل ارزیابی چند معیاره فرآیند تحلیل شبکه(ANP) و تاپسیس (TOPSIS) تحلیل هایی ارائه گردید. نتایج حاصله از تحلیل شاخص ها در محلات نشان میدهد که بطور کلی محله الهیه، به لحاظ شاخص های ایرانی - اسلامی در شرایط مطلوبتری به نسبت محله منصور میباشد. همچنین با بررسی نتایج تحلیل شاخص ها در محلات، شاخص مقاومت و ایمنی در وضعیت نسبتا مطلوب، و شاخص های نما، عدم اشرافیت و رضایت همسایه در وضعیت نسبتا نامطلوبی در میزان توجه در محلات قرار دارند.
برنامه ریزی شهری
جعفر مهرانپور؛ محمدرضا پورمحمدی؛ شهریور روستایی
چکیده
ساختار فضایی شهر، الگوی توزیع جمعیتی و عملکردها را شامل میشود که از طریق شبکههای ارتباطی بهصورت سیستمی با هم در ارتباط میباشند. در این راستا، بهمنظور کاهش عدم تعادلها در ساختار فضایی شهر، بررسی توزیع فضایی عملکردها و همچنین الگوهای زمانی و تحرک جمعیتی در ارتباط با این عملکردها ضروری میباشد. با توجه به اهمیت موضوع، هدف ...
بیشتر
ساختار فضایی شهر، الگوی توزیع جمعیتی و عملکردها را شامل میشود که از طریق شبکههای ارتباطی بهصورت سیستمی با هم در ارتباط میباشند. در این راستا، بهمنظور کاهش عدم تعادلها در ساختار فضایی شهر، بررسی توزیع فضایی عملکردها و همچنین الگوهای زمانی و تحرک جمعیتی در ارتباط با این عملکردها ضروری میباشد. با توجه به اهمیت موضوع، هدف از تحقیق حاضر بررسی ساختار و هستههای عملکردی کلانشهر تبریز از منظر الگوهای فضایی، زمانی و تحرک انسانی است. روش تحقیق در پژوهش حاضر توصیفی-تحلیلی با ماهیت علی-همبستگی میباشد که بهمنظور تجزیه و تحلیل اطلاعات در بخش توزیع تراکمی و فضایی هستههای عملکردی از روش تخمین تراکمی کرنل و در بخش روابط فضایی عملکردها از شاخص موران استفاده شده است. یافتههای تحقیق نشان میدهد که بر اساس ارزش شاخص موران برای هستههای عملکردی یعنی 317598/0 در سطح اطمینان 99 درصد و ارزش شاخص z-score یعنی 000557/15، میتوان گفت که پراکندگی هستههای عملکردی در حالت خوشهبندی میباشد. همچنین بر اساس نتایج میتوان عنوان کرد که کلانشهر تبریز در یک حالت تکهستهای (مرکز شهر) قرار داشته و با توجه به افزایش توزیع عملکردهای اداری، درمانی و تفریحی در مناطق شرقی و صنایع در مناطق غربی، قابلیت تبدیل به یک الگوی توسعهای چندهستهای در ساختار فضایی خود را دارد. الگوهای زمانی و تحرک انسانی نیز تکهستهای بودن شهر در بخش مرکزی و شکلگیری هستههای فرعی در پیرامون شهر را مورد تأیید قرار میدهد. بنابراین بازاندیشی در توزیع فضایی عملکردها با جانمایی بهینهی آنها ضرورتی اجتنابناپذیر در ساختار فضایی کلانشهر تبریز میباشد.
برنامه ریزی شهری
میرنجف موسوی؛ نیما بایرامزاده
چکیده
هدف اصلی این پژوهش ارزیابی سطح تحقق شاخصهای شکوفایی شهری در شهر خوی از منظر ساکنین میباشد. پژوهش حاضر از منظر هدف کاربردی و از منظر روش توصیفی-تحلیلی است. در این پژوهش گردآوری اطلاعات بهصورت کتابخانهای و میدانی انجامگرفته است. جامعهی آماری این پژوهش ساکنین شهر خوی میباشد. حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران، 383 محاسبه شده ...
بیشتر
هدف اصلی این پژوهش ارزیابی سطح تحقق شاخصهای شکوفایی شهری در شهر خوی از منظر ساکنین میباشد. پژوهش حاضر از منظر هدف کاربردی و از منظر روش توصیفی-تحلیلی است. در این پژوهش گردآوری اطلاعات بهصورت کتابخانهای و میدانی انجامگرفته است. جامعهی آماری این پژوهش ساکنین شهر خوی میباشد. حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران، 383 محاسبه شده است که به صورت تصادفی ساده در محدوده شهر خوی توزیع گردیده است. روایی پرسشنامهها توسط اساتید رشته جغرافیا و شهرسازی مورد تأیید واقع شده است. پایایی پرسشنامهها توسط آزمون آلفای کرونباخ و با مقدار کلی 862/0 مورد تایید قرار گرفته است. جهت تجزیهوتحلیل دادههای گردآوری شده از نرمافزارهای GIS، SPSS و مدل محقق ساخت استفاده شده است این مدل با خوشهبندی ابعاد شکوفایی شهری به ارزیابی وضعیت موجود میپردازد. در نهایت در جهت ارزیابی ارتباطات درونی ابعاد شکوفایی شهری از مدل تصمیمگیری چند شاخصه دیمتل استفاده شده است. نتایج این پژوهش نشانگر این است که مطابق نتایج مدل تحقق شاخصهای شکوفایی شهری، شهر خوی با مقدار 7/67 در خوشه متوسط قرار گرفته است که نشانگر این است که مطابق نظر ساکنین این شهر، اقدامات صورت گرفته در این شهر در حوزههای بهرهوری، توسعه زیرساخت، کیفیت زندگی، برابری و مشارکت اجتماعی، پایداری محیطزیست و حکمروایی شهری سبب تحقق شاخصهای شکوفایی شهری در این شهر نشدهاست. مطابق نتایج مدل دیمتل بعد توسعه زیرساخت با مقدار (D) 332/8 تأثیرگذارترین و بعد کیفیت زندگی با مقدار (R) 526/8 و مقدار (D+R) 520/16 به عنوان تأثیرپذیرترین بعد، بیشترین ارتباط را با سایر ابعاد دارد.
برنامه ریزی شهری
فریدون بابایی اقدم؛ رحیم حیدری چیانه؛ قاسم رحیمی فرد
چکیده
گردشگری بهعنوان یک عامل در رقابتپذیری شهری مطرح است. شناخت عوامل بهبوددهندۀ رقابتپذیری شهری از طریق گردشگری در بازارهای ملی و بینالمللی موجب تسهیل برنامهریزی برای توسعة شهرها میشود. یکی از ابزارهای مناسب برای ایجاد سازمانی پویا و هدفمند بهکارگرفتن الگوهای مدیریتی نو بهویژه مدیریت کیفیت جامع است. هدف مدیریت کیفیت جامع، ...
بیشتر
گردشگری بهعنوان یک عامل در رقابتپذیری شهری مطرح است. شناخت عوامل بهبوددهندۀ رقابتپذیری شهری از طریق گردشگری در بازارهای ملی و بینالمللی موجب تسهیل برنامهریزی برای توسعة شهرها میشود. یکی از ابزارهای مناسب برای ایجاد سازمانی پویا و هدفمند بهکارگرفتن الگوهای مدیریتی نو بهویژه مدیریت کیفیت جامع است. هدف مدیریت کیفیت جامع، ایجاد تحول در شیوه عملکرد و فعالیتهای سازمانی است؛ لذا میبایست بهمنظور درک صحیح از اهمیت مدیریت کیفیت جامع و میزان اثربخشی آن، باوری عمیق نسبت به مفاهیم، فلسفه و همچنین مبانی اصولی آن ایجاد شود. هدف از این پژوهش شناسایی و اولویتبندی عوامل مؤثر در پیادهسازی مدیریت کیفیت جامع دررابطهبا رقابتپذیری گردشگری با استفاده از مدل DPSIR در مراکز اقامتی تبریز است. این پژوهش از نوع توصیفی - تحلیلی است که از میان 14 نفر از خبرگان( اساتید و متخصصان رشته برنامه ریزی شهری- مدیریت- هتلداری) در خصوص موضوع پژوهش به روش نمونهگیری هدفمند برگزیده شدند. ابتدا از سه اصول مطرح و معروف مدیریت کیفیت فراگیر (اصول چهاردهگانه دمینگ - نظریه سینک - اصول ششگانه رجببیگی و سلیمی) برای پرسششوندگان سؤالهایی از طریق پرسشنامه و مصاحبه پرسیده شد و پس از جمعآوری اطلاعات، از مدل DPSIR بهره گرفته شد و سپس با استفاده از روش موردنظر (اصول ششگانه رجببیگی و سلیمی) و متغیرهای تأثیرگذار آن (تعهد، رضایت مشتری، واقعگرایی، مشارکت و همکاری، آموزش، بهبود مستمر) دررابطهبا رقابتپذیری گردشگری شهری در مراکز تبریز شناسایی شد.
برنامه ریزی شهری
رقیه داوری زرنقی؛ محسن کلانتری
چکیده
شهرها سیستم های پیچیده و بسیار وابسته هستند که در برابر خطرات مختلف آسیب پذیر هستند. باتوجه به رشد شهر ها و گسترش آنها رویکرد تاب آوری یکی از حیاتی ترین راه حل ها برای مقابله با این آسیب پذیری است. این مطالعه به منظور بررسی مطالعات تاب آوری شهری در برابر تغییرات اقلیمی در ایران با استفاده از روش فراتحلیل انجام شده است. روش تحقیق توصیفی-تحلیلی ...
بیشتر
شهرها سیستم های پیچیده و بسیار وابسته هستند که در برابر خطرات مختلف آسیب پذیر هستند. باتوجه به رشد شهر ها و گسترش آنها رویکرد تاب آوری یکی از حیاتی ترین راه حل ها برای مقابله با این آسیب پذیری است. این مطالعه به منظور بررسی مطالعات تاب آوری شهری در برابر تغییرات اقلیمی در ایران با استفاده از روش فراتحلیل انجام شده است. روش تحقیق توصیفی-تحلیلی و ماهیت آن کاربردی-توسعه ای است.جامعه آماری پژوهش را فصلنامه های معتبر و مورد تایید وزارت علوم، کنفرانس های داخلی و پایان نامه های دانشگاه ها تشکیل می دهد. یافتهها نشان میدهد که از سال 2013، تمرکز فزایندهای بر موضوع تابآوری شهری در برابر تغییرات اقلیمی شده است و محققان و جغرافیدانان توجه ویژهای به این موضوع دارند. بررسی ها نشان می دهد که ابعاد اکولوژیکی و زیست محیطی و شناسایی و بحث در مورد ابعاد و شاخص های تاب آوری در اکثر مطالعات مشهود است. مطالعات موردی در پژوهش به طور کلی بر شهرهای بزرگ ایران متمرکز شده است. نتایج حاکی از آن است که شهرها از نظر تاب آوری به ویژه در بعد اجتماعی و کالبدی دارای نقاط ضعف مشهودی هستند. این ضعف ها در شهرهای بزرگتر که رشد جمعیت را تجربه می کنند، آشکارتر است.این پژوهش نیز حاکی از وجود خلأهای فراوان درزمینه تاب آوری شهری است که محققان باید در مطالعات آتی خود به این موارد توجه داشته باشند.
برنامه ریزی شهری
فیروز جعفری؛ شهریور روستایی؛ احمد کریمی
چکیده
بازآفرینی شهری به عنوان یکی از مهمترین راهبردهای توسعه شهری پایدار، به بهبود کیفیت زندگی، کاهش نابرابریهای اجتماعی، ارتقاء پایداری محیطی و توسعه اقتصادی مناطق شهری میپردازد. این مقاله به تحلیل بنیانهای نظری بازآفرینی شهری و ارائه یک الگوی بهینه برای بازآفرینی بافتهای ناکارآمد شهری در شهرهای ایران اختصاص دارد. با بهرهگیری ...
بیشتر
بازآفرینی شهری به عنوان یکی از مهمترین راهبردهای توسعه شهری پایدار، به بهبود کیفیت زندگی، کاهش نابرابریهای اجتماعی، ارتقاء پایداری محیطی و توسعه اقتصادی مناطق شهری میپردازد. این مقاله به تحلیل بنیانهای نظری بازآفرینی شهری و ارائه یک الگوی بهینه برای بازآفرینی بافتهای ناکارآمد شهری در شهرهای ایران اختصاص دارد. با بهرهگیری از نظریههای تولید فضا و نئولیبرالیسم هنجاری، مفاهیم پیچیده بازآفرینی شهری مورد بررسی قرار گرفته و نقش عوامل اجتماعی، اقتصادی و سیاسی در شکلدهی به فضاهای شهری تبیین شده است. این پژوهش از نظر هدف بنیادی و براساس ماهیت و روش تحقیق، توصیفی تحلیلی است. نظریات مطرح در این زمینه گردآوری و مورد بررسی قرار گرفت. یافته های این پژوهش نشان داد که نظریه تولید فضا و نئولیبرالیسم هنجاری از نظریه های غالب در مطالعه بازآفرینی شهری هستند. تحلیل و طبقه بندی نظریات نشان داد که نظریات مطرح در این زمینه به هفت گروه اجتماعی-اقتصادی، محیطی، فرهنگی-تاریخی، مدیریت شهری، اقتصادی، فضایی-کالبدی و امنیت شهری تقسیم می شوند. هرکدام از این نظریات به تحلیل و پوشش ابعادی از بازآفرینی شهری می پردازند. درنهایت براساس نگاه سیستمی به ارایه الگوی پیشنهادی برای بازآفرینی شهری در ایران پرداخته شد. در این الگو نظریات مطرح شده در قالب ابعاد هفت گانه براساس شرایط و مختصات مکان مورد مطالعه نیاز به تعدیل دارند تا پیاده سازی طرح های بازآفرینی شهری منطبق بر اصل جهانی فکر کن و محلی عمل کن، باشد. این الگو می تواند برای توسعه شهری در ایران مورد استفاده قرار گیرد.
برنامه ریزی شهری
خدیجه رضائی؛ محمدباقر بهشتی
چکیده
عوارض بخش مسکن به خصوص در دهه اخیر و در شهرهای بزرگ کشور، یک عامل تأثیرگذار بر قیمت و عرضه مسکن، قلمداد می شود. این پژوهش بر آن است تا شاخص های موثر عوارض شهرداری بر عرضه مسکن را از دیدگاه خبرگان فعال در حوزه مسکن در کلانشهر تبریز مورد بررسی قرار دهد. به منظور شناسایی شاخص ها، از مصاحبه با خبرگان حوزه ساخت و مسکن استفاده شد. پس از استخراج ...
بیشتر
عوارض بخش مسکن به خصوص در دهه اخیر و در شهرهای بزرگ کشور، یک عامل تأثیرگذار بر قیمت و عرضه مسکن، قلمداد می شود. این پژوهش بر آن است تا شاخص های موثر عوارض شهرداری بر عرضه مسکن را از دیدگاه خبرگان فعال در حوزه مسکن در کلانشهر تبریز مورد بررسی قرار دهد. به منظور شناسایی شاخص ها، از مصاحبه با خبرگان حوزه ساخت و مسکن استفاده شد. پس از استخراج شاخصها، پرسشنامه ای بر مبنای رویکرد دلفی فازی طراحی و در اختیار خبرگان قرار داده شد. نمونه نهایی، شامل تعداد 14 نفر از استادان و فعالان حوزه ساخت با حداقل 5 سال سابقه کاری در حوزه ساخت و مسکن بودند. با بررسی انجام گرفته، تعداد 114 شاخص اولیه استخراج شدند و پس از اجرای سه مرحله دلفی فازی و رسیدن به اجماع نظر خبرگان، تعداد 68 شاخص نهایی به عنوان شاخصه های عواض شهرداری مؤثر بر عرضه مسکن شناسایی شدند. با توجه به نتایج به دست آمده، خبرگان بر این باورند که، علی رغم این امر که افزایش عوارض منجر به افزایش درآمد شهرداری شده است، از سوی دیگر، عواملی مانند افزایش هزینه ها، رانت و رشوه خواری، هزینه های شهرداری و ناکارآمدی درآمد شهرداری را افزایش داده است. همچنین، بوروکراسی های اداری پیچیده، عدم شفافیت در مقدار عوارض و هزینه مرتبط با آن، تمرکز در مناطق خاص شهری، ضعف فرهنگ شهرنشینی و گسترش شهری، عدم استفاده دقیق از بافت های فرسوده، همگی از جمله شاخصه های عوارض شهرداری تأثیرگذار بر تغییرات قیمت و عرضه مسکن هستند.
برنامه ریزی شهری
فریدون امیدی؛ محمد امین میاحی
چکیده
زمینه و هدف: گسترش و افزایش بی رویه جمعیت شهرها، تغییر الگوی مصرف و ازدیاد پسماند و نبود روشهای علمی موثر در امر جمع آوری و دفع پسماندهای شهری، این موضوع را به عنوان یکی از معضلات جوامع شهری در آورده است. این تحقیق با هدف طراحی مدل مدیریت پسماند شهری مبتنی بر فناوری های نوین انجام شده است.روش بررسی: این تحقیق از نوع تحقیقات آمیخته(کیفی- ...
بیشتر
زمینه و هدف: گسترش و افزایش بی رویه جمعیت شهرها، تغییر الگوی مصرف و ازدیاد پسماند و نبود روشهای علمی موثر در امر جمع آوری و دفع پسماندهای شهری، این موضوع را به عنوان یکی از معضلات جوامع شهری در آورده است. این تحقیق با هدف طراحی مدل مدیریت پسماند شهری مبتنی بر فناوری های نوین انجام شده است.روش بررسی: این تحقیق از نوع تحقیقات آمیخته(کیفی- کمی)،کاربردی و از لحاظ روش توصیفی- پیمایشی می باشد. 20 نفر خبره به روش هدفمند انتخاب شدند. جامعه آماری بخش کمی شامل شهروندان شهر دزفول است که با استفاده از فرمول کوکران تعداد 384 نفر به روش تصادفی در دسترس انتخاب شدند. تجزیه و تحلیل اطلاعات در بخش کیفی با استفاده از روش گراندد تئوری و در بخش کمی از معادلات ساختاری استفاده گردیده است. یافته ها: نتایج نشان داد شاخص ساختار فرهنگی- اجتماعی، رهبری نوین و استفاده از دستورالعمل ها به عنوان مقولههای زمینهای، شرایط محیطی و اقلیمی، هوشمندسازی مسیر مدیریت پسماند و اعتمادسازی به عنوان شرایط علی، ایجاد زیرساخت های مناسب، تحلیل هوشمند وآموزش به عنوان مقولههای راهبردها، چالش های مدیریت و انسانی، ساختاری و زیست محیطی به عنوان مقولههای مداخلهگر در طراحی مدل مدیریت پسماند شهری مبتنی بر فناوری های نوین انتخاب شدند. نتیجه گیری: می توان با بهبود ساختار مدیریتی، افزایش آگاهی عمومی و بهبود سلامت انسانی و محیطی و بهره گیری از فناوری های نوین موجبات اثربخشی روش های مدیریت پسماند را فراهم ساخت.
برنامه ریزی شهری
اکبر رحیمی؛ المیرا دواتگر خرسند
چکیده
با گسترش شهرنشینی و تعامل افراد با فضاهای عمومی شهرها، کیفیت زندگی شهرنشینان به کیفیت فضاهای شهری گره خورده است. بدین ترتیب ضروری است که تمامی قسمتهای مختلف یک شهر از خدمات شهری با کیفیت برخوردار باشند. با این حال تنشهایی مبنی بر کیفیت فضاهای عمومی، در مناطق مختلف شهرها دیده میشود که ممکن است عدالت فضایی را تحت تاثیر قرار دهد ...
بیشتر
با گسترش شهرنشینی و تعامل افراد با فضاهای عمومی شهرها، کیفیت زندگی شهرنشینان به کیفیت فضاهای شهری گره خورده است. بدین ترتیب ضروری است که تمامی قسمتهای مختلف یک شهر از خدمات شهری با کیفیت برخوردار باشند. با این حال تنشهایی مبنی بر کیفیت فضاهای عمومی، در مناطق مختلف شهرها دیده میشود که ممکن است عدالت فضایی را تحت تاثیر قرار دهد و تجربههای متفاوت از زندگی شهری برای ساکنین مناطق مختلف یک شهر پدید آید. باتوجه به اهمیت این موضوع، مطالعه حاضر به بررسی کیفیت فضاهای عمومی مناطق مختلف شهر تبریز پرداخته است. اطلاعات مورد نیاز برای این پژوهش که ماهیت توصیفی- تحلیلی دارد، با استفاده از پرسشنامه و بهطور تصادفی جمعآوری گردیده است. سوالات پرسشنامه در 2 بخش عمده شامل اطلاعات فردی و بخش سوالات مربوط به متغیرهای تحقیق تشکیل شده است. زیرساختهای فیزیکی، قابلیت دسترسی، شرایط فرهنگی و امنیت عینی و ذهنی متغیرهای این پژوهش را تشکیل دادهاند. دادههای حاصل از پرسشنامهها با استفاده از تحلیل لکههای داغ و شاخص موران در نرم افزار ARC GIS مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج نشاندهنده این است که تفاوت معنیداری میان کیفیت فضاهای عمومی مناطق مختلف شهر تبریز وجود دارد، بهطوریکه منطقه 2، 5 و 1 با کیفیتترین مناطق و منطقه 8، 10، 4 و 6 کمکیفیتترین مناطق شهر تبریز از دیدگاه ساکنین شناخته شدهاند.
برنامه ریزی شهری
حسین اسمعیلی سنگری؛ راحله پروین
چکیده
بی شک اماکن باستانی منبع غنی میراث و مکانی ایده آل برای به کارگیری رویکرد گردشگری خلاق هستند. چشم انداز نوآورانه این مهم در کریدور میراث ناملموس، به واسطه ادامه حیات در آثار مادی، مشتمل بر نمود میراث مادی و فرهنگی، تواٌم می باشد. بدین منظور پژوهش حاضر با مفروض گره جامعه معاصر با فرهنگ کهن، به شناسایی اماکن مولد این نوع گردشگری در مجموعه ...
بیشتر
بی شک اماکن باستانی منبع غنی میراث و مکانی ایده آل برای به کارگیری رویکرد گردشگری خلاق هستند. چشم انداز نوآورانه این مهم در کریدور میراث ناملموس، به واسطه ادامه حیات در آثار مادی، مشتمل بر نمود میراث مادی و فرهنگی، تواٌم می باشد. بدین منظور پژوهش حاضر با مفروض گره جامعه معاصر با فرهنگ کهن، به شناسایی اماکن مولد این نوع گردشگری در مجموعه میراث جهانی بازار تاریخی تبریز می پردازد. روش پژوهش از نوع آمیخته کمی-کیفی و اکتشافی با بهره گیری از فرآیند تحلیل سلسله مراتبی AHP در مطالعات کتابخانه ای، اسناد و مدارک تاریخی، مشاهدات میدانی و مصاحبه عمیق با 30 نفر از متخصصین، کارشناسان، اساتید مورد تعمق قرار گرفت. ماحصل تفحصات، به اثر بخشی ادراکات ذهنی و عینی اشاره می نماید. از این رو با بهره مندی از نرم افزارExpert Choice2000 مطابق مقایسات زوجی، وزن دهی صورت پذیرفت و میزان ناسازگاری سنجیده شده به سبب کمتر بودن از مقدار 0.1 مورد پذیرش واقع گردید. سپس هر زیر مجموعه از حیث مکان یابی در نرم افزارArcGIS 10.8 با بهره گیری از توابع Spatial Analyst، لایه های وزن دار با فضاهای مستعد گردشگری خلاق ادغام گردید و در چهار معیار؛ کاملا مناسب، مناسب، نامناسب و کاملا نامناسب معرفی شد. نتایج حاکی از آن است که فضاهای رده کاملاً نامناسب، علیرغم میراث مادی و فرهنگی غنی و جای گیری در زمره اماکن جاذب برای گردشگران مورد بی مهری قرار گرفته است. بنابراین از حیث آفرینش پتانسیل گردشگری خلاق نیازمند مداخلات با توجه به ویژگی های فرهنگی جامعه می باشد.
برنامه ریزی شهری
حسن محمودزاده؛ ایرج تیموری؛ علی امیری ورزقان
چکیده
پراکنش نامعقول شهری اثرات نامطلوبی بر محیط طبیعی و فرهنگی جوامع دارد. تلاشهای زیادی برای برطرف ساختن اثرات منفی گسترش پراکنده شهرها به عمل آمده که عمده ترین آنها راهبرد رشد هوشمند است. در واقع رشد هوشمند به عنوان پاسخی برای تداوم مشکلات توسعه پراکنده و نتایج منفی آن به وجود آمده است. هدف این پژوهش شناسایی ظرفیت های کالبدی به منظور ...
بیشتر
پراکنش نامعقول شهری اثرات نامطلوبی بر محیط طبیعی و فرهنگی جوامع دارد. تلاشهای زیادی برای برطرف ساختن اثرات منفی گسترش پراکنده شهرها به عمل آمده که عمده ترین آنها راهبرد رشد هوشمند است. در واقع رشد هوشمند به عنوان پاسخی برای تداوم مشکلات توسعه پراکنده و نتایج منفی آن به وجود آمده است. هدف این پژوهش شناسایی ظرفیت های کالبدی به منظور توسعه میان افزاء با اتکاء بر اصول رشد هوشمند در محله قنبر چشمه مرند است. پژوهش حاضر از حیث هدف کاربردی - عملی و از حیث ماهیت و روش، توصیفی- تحلیلی میباشد. جامعه آماری پژوهش مشتمل بر200 قطعه فرسوده از ساختمان های فرسوده محله قنبر چشمه می باشد. با عملیات واگذاری کد مشترک و dissolve، تعداد قطعات به 160 مورد کاهش پیدا کرد. با عملیات میدانی و ممیزی مطابق ضوابط شهرسازی به اصلاح و اختصاص تراکم ساختمانی پرداخته شد که منجر به افزایش سطح اشغال از 38934 به 97071 متر مربع گردید که با در نظر گرفتن بعد متوسط 3 نفری خانوار می تواند جمعیتی بالغ بر 2904 نفر را در خود جای دهد ولی با توجه به ناکارآمدی فعلی بافت از این افزایش جمعیت نمی تواند منتفع شود. اگر چنان چه 40 درصد از مساحت سطح اشغال آزاد شده که مساحتی بالغ بر 15476 متر مربع می باشد به زیرساخت های سبز،کاربری های مختلط، ایجاد جوامع پیاده محور و تعریض معابر اختصاص داده شود، قطعا میزان کیفیت زیست محیطی محدوده فرسوده قنبر چشمه افزایش خواهد یافت.
برنامه ریزی شهری
آرام خضرلو
چکیده
امنیت کالبدی و دسترسی به خدمات عمومی یکی از مهمترین بارزههای یک محله سکونتی سالم محسوب شده و به ارتقای ایمنی و حس آرامش و نشاط در شهروندان منجر میشود. امینت کالبدی به حفظ جان و مال مردم گرایش داشته و با دسترسی به خدمات عمومی نیازهای روزمره آنان را برآورده میسازد. هدف این تحقیق سنجش تأثیر امنیت کالبدی و دسترسی به خدمات عمومی بر ...
بیشتر
امنیت کالبدی و دسترسی به خدمات عمومی یکی از مهمترین بارزههای یک محله سکونتی سالم محسوب شده و به ارتقای ایمنی و حس آرامش و نشاط در شهروندان منجر میشود. امینت کالبدی به حفظ جان و مال مردم گرایش داشته و با دسترسی به خدمات عمومی نیازهای روزمره آنان را برآورده میسازد. هدف این تحقیق سنجش تأثیر امنیت کالبدی و دسترسی به خدمات عمومی بر ارتقای کیفیت سکونتی شهروندان میباشد. روش تحقیق توصیفی- تحلیلی بوده و از ابزار پرسشنامه جهت تجزیهوتحلیل اطلاعات استفاده شده است و نمونه مورد مطالعه در تحقیق منطقه 4 شهر ارومیه میباشد. در تحقیق حاضر با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون که برای تمامی متغیرهای شاخصهای امنیت کالبدی و دسترسی به خدمات عمومی در ارتباط با کیفیت سکونتی مثبت و معنادار بدست آمده، میتوان به این نتیجه رسید که با ارتقای شاخص-های امنیت مسکن میتوان به ارتقای کیفیت سکونتی شهروندان کمک کرد، هر چند که این ارتباط چندان هم قوی نباشد. براساس نتایج بدست آمده میزان رضایتمندی عمومی از شاخص امنیت کالبدی در بین ساکنین منطقه 4 در حد پایینی بوده و برابر با 23/2 بودهاست. در این بین رضایتمندی از عمر واحد مسکونی و کیفیت معابر اصلی با 14/2 و 27/1 از همه پایینتر است. میزان رضایتمندی از معیار دسترسی به خدمات شهری به جهت وجود گرههای فعالیتی در این منطقه بالاتر از میانگین و برابر با 04/4 است.
برنامه ریزی شهری
محمد محمدنژاد؛ فریدون نقیبی
چکیده
افرایش جمعیت شهر ها و در کنار آن رشد افقی شهر ها باعث تغییر کاربری اراضی ناب کشاورزی و همچنین نادیده گرفته شدن بافت مرکزی و قدیمی شهر ها شده است. از رویکرد های مطرح شده در انتقاد به این مسائل می توان به توسعه میان افزای شهر نام برد که به دنبال بهره برداری از زمین های خالی، بهسازی و نوسازی بافت های فرسوده در شهر است. هدف اصلی این پژوهش واکاوی ...
بیشتر
افرایش جمعیت شهر ها و در کنار آن رشد افقی شهر ها باعث تغییر کاربری اراضی ناب کشاورزی و همچنین نادیده گرفته شدن بافت مرکزی و قدیمی شهر ها شده است. از رویکرد های مطرح شده در انتقاد به این مسائل می توان به توسعه میان افزای شهر نام برد که به دنبال بهره برداری از زمین های خالی، بهسازی و نوسازی بافت های فرسوده در شهر است. هدف اصلی این پژوهش واکاوی پتانسیل توسعه میان افزا در منطقه چهار شهر ارومیه است. تحقیق از نظر هدف کاربردی و روش تحقیق در این پژوهش از نوع تحلیلی – توصیفی می باشد. ابتدا با استفاده از از مطالعات و منابع کتابخانه ای و اسنادی، شاخص های توسعه میان افزا شامل 9 معیار اصلی مشخص گردیده و با استفاده از پرسشنامه، از متخصصین مرتبط با موضوع که در دسترس بودند، به این شاخص ها و مولفه ها امتیاز داده شده و وزن نهایی شاخص های اصلی از طریق تحلیل سلسله مراتبی حاصل گردیده است. بنابراین با اعمال وزن و برهم نهی لایه ها، توسط تحلیل گر همپوشانی به ارزیابی پتانسیل توسعه میان افزا در منطقه 4 شهر ارومیه اقدام شده است. نتایج حاصل از نقشه همپوشانی شده نشان می دهد حدود 10 درصد از اراضی منطقه پتانسیل خیلی زیاد ( بسیار مناسب)، 24 درصد اراضی منطقه پتانسیل زیاد (مناسب)، 11 درصد از اراضی دارای پتانسیل متوسط و حدود 50 درصد اراضی منطقه دارای پتانسیل کم برای توسعه میان افزا می باشد.
برنامه ریزی شهری
اصغر عابدینی؛ فاطمه جبارپور مهرآباد؛ ابراهیم امامی؛ مهدی باقر زاده؛ روزبه ایرانی فر
چکیده
در برنامهریزی کاربری اراضی، عدالت در توزیع و پراکنش فضایی کاربریها یکی از مؤلفههای اساسی در توسعه پایدار شهری محسوب میشود. یکی از کاربریهای بسیار مهم در شهرها کاربری آموزشی است، که ضرورت وجود آن برکسی پوشیده نیست. در تفکر و اندیشه اسلامی و با توصیه ی قرآن به تفکر و تحقیق و جستوجو در عالم خلقت به ریشه اصلی ایجاد مراکز علمی ...
بیشتر
در برنامهریزی کاربری اراضی، عدالت در توزیع و پراکنش فضایی کاربریها یکی از مؤلفههای اساسی در توسعه پایدار شهری محسوب میشود. یکی از کاربریهای بسیار مهم در شهرها کاربری آموزشی است، که ضرورت وجود آن برکسی پوشیده نیست. در تفکر و اندیشه اسلامی و با توصیه ی قرآن به تفکر و تحقیق و جستوجو در عالم خلقت به ریشه اصلی ایجاد مراکز علمی در جوامع اسلامی تاکید شده است. در این راستا پژوهش مورد نظر به ارزیابی کاربریهای آموزشی (مدارس ابتدایی) با توجه به اصول شهر اسلامی و وضعیت پراکنش آنها در بین مناطق دهگانه تبریز پرداخته و سپس با تلفیق شاخصها به تحلیل مکانیابی فضاهای آموزشی می پردازد. نوع پژوهش حاضر کاربردی و روش پژوهش توصیفی – تحلیلی است. در این پژوهش، ابتدا از روش نزدیکترین مجاورت یا همسایگی برای نشان دادن پراکندگی مدارس ابتدایی شهر تبریز و از روش تحلیل شبکه در سیستم اطلاعات جغرافیایی برای تحلیل وضع موجود توزیع فضایی مدارس و بررسی شعاع عملکرد آنها استفاده شده است و در نهایت برای ارزیابی معیارهای سه گانه از مدل تاپسیس استفاده شده تا واحد ارزیابی معیارها یکسان سازی شوند. نتایج حاصل از این پژوهش نشان میدهد که مناطق6، 8 و 10 به ترتیب در بالاترین رتبه و منطقه 7 در رتبه آخر قرار دارد، به این صورت که تنها منطقه 8 تحت پوشش100 درصدی شعاع عملکرد مفید قرار گرفته و از نظر معیار الگوی توزیع مدارس، منطقه 6 دارای الگوی منظم میباشد. و از نظر سرانه نیز هیچ یک از مناطق از وضعیت رضایت بخشی برخوردار نیستند.
برنامه ریزی شهری
محمودرضا شرقی؛ رحیم حیدری چیانه؛ شهریور روستایی
چکیده
نواحی شهری به علت آن که جاذبههای تاریخی و فرهنگی بسیاری دارند غالبا مقاصد گردشگری مهمی محسوب میشوند. صنعت گردشگری به عنوان صنعتی نوپا، به ویژه در سال های اخیر تأثیرات عمیقی بر وضعیت اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی بیشتر کشورهای جهان داشته است. مطالعات در زمینه اثرات گردشگری در دهه ۱۹۶۰، به اثرات مثبت گردشگری و در دهه ۱۹۷۰ به اثرات منفی ...
بیشتر
نواحی شهری به علت آن که جاذبههای تاریخی و فرهنگی بسیاری دارند غالبا مقاصد گردشگری مهمی محسوب میشوند. صنعت گردشگری به عنوان صنعتی نوپا، به ویژه در سال های اخیر تأثیرات عمیقی بر وضعیت اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی بیشتر کشورهای جهان داشته است. مطالعات در زمینه اثرات گردشگری در دهه ۱۹۶۰، به اثرات مثبت گردشگری و در دهه ۱۹۷۰ به اثرات منفی آن پرداخته اند و در دهه ۱۹۸۰ به رویکردی متعادل تر و نظام مند تر روی آورده اند. گردشگری از بعد فرهنگی و اجتماعی، سبب تعامل فرهنگی با دنیای خارج، بین المللی شدن فرهنگ بومی، بهبود نظام های آموزشی و بهداشتی و خواهد شد اما با همه تأثیرات مفید خود در حیطه اجتماعی - فرهنگی، تأثیرات مخربی نیز داشته است. در این راستا این مقاله با هدف ارزیابی و شناخت اثرات توسعه گردشگری در کلان شهر تبریز به بررسی عوامل مذکور پرداخته است. روش تحقیق از نظر هدف کاربردی و از نظر روش توصیفی-تحلیلی است. مهمترین ابزار تحقیق پرسشنامه است که در میان ساکنین جامعه میزبان پخش و پرسشگری شده است. جهت تحلیل و ارزیابی نتایج نیز بر حسب نیاز از روش ها و مدل های آماری من جمله آزمون آلفای کرونباخ، کلومگروف-اسمیرنف و تی استیودنت استفاده شده است. نتایج تحقیق نشان می دهد جامعه میزبان شهر تبریز درک مثبتی از اثرات توسعه گردشگری در این شهر ندارد که این امر به صورت غیر مستقیم بر مشارکت اجتماعی شهروندان و احساس پذیرش گردشگر توسط آنان را تاثیر منفی می گذارد.
برنامه ریزی شهری
یاسر قلی زاده؛ ایرج تیموری؛ رحیم حیدری چیانه
چکیده
با توجه به اهمیت گردشگری هوشمند، به عنوان یکی از اساسیترین منبع درآمد هدف این پژوهش تحلیل اسنادی مقالات معتبر داخلی در خصوص گردشگری هوشمند بوده است. پژوهش حاضر از نوع توصیفی- تحلیلی و روش آن فراتحلیل است. جامعه آماری این پژوهش شامل کلیه مقالات علمی- پژوهشی است که در نشریات علمی-پژوهشی مورد تأیید وزارت علوم تحقیقات و فناوری در داخل ...
بیشتر
با توجه به اهمیت گردشگری هوشمند، به عنوان یکی از اساسیترین منبع درآمد هدف این پژوهش تحلیل اسنادی مقالات معتبر داخلی در خصوص گردشگری هوشمند بوده است. پژوهش حاضر از نوع توصیفی- تحلیلی و روش آن فراتحلیل است. جامعه آماری این پژوهش شامل کلیه مقالات علمی- پژوهشی است که در نشریات علمی-پژوهشی مورد تأیید وزارت علوم تحقیقات و فناوری در داخل کشور به چاپ رسیده است که به خاطر کم بودن تعداد آنها (12 مورد) از روش تمام شماری استفاده شده است. نتایج حاصله از تحلیل نشان میدهد که از سال 1396 تا به حال (1400) تنها 12 مقاله علمی پژوهشی در داخل کشور وجود دارد که این امر بیانگر کم توجهی به پژوهش در خصوص گردشگری هوشمند در کشور ایران است. همچنین نتایج حاصله نشان دهنده آن است که از نظر پراکنش جغرافیایی، شهر اصفهان در جایگاه نخست قراردارد و رشته مدیریت بخصوص مدیریت بازگانی بیشترین نقش را در زمینه گردشگری هوشمند در ایران داشته است. همچنین تمام مقالات حوزه گردشگری هوشمند در ایران به صورت چندبعدی یا همان کلنگری بوده است و چیرگی روش ترکیبی به روش پوزیتیویسم یا اثباتگرایی کاملا مشهود است. از دیگر یافتههای پژوهش این است که روش گردآوری اکثر مقالات چاپ شده، اسنادی و ترکیبی (پرسشنامه و مصاحبه) بوده است. همچنین تجزیه و تحلیل دادهها در اکثر مقالات با استفاده از آزمون تیتک نمونهای، مدل معادلات ساختاری و مدل فراترکیب بوده است و در خصوص نرمافزارهای پرکاربرد در حوزه مقالات داخلی گردشگری هوشمند به نرمافزار SPSS به همراه Smart PLS میتوان اشاره نمود.
